باز کردن منو اصلی

نشان تاج، یکی از نشان‌های سلطنتی ایران در زمان احمد شاه قاجار و دوران پهلوی بود.

نشان تاج
Kroonorde van Perzië, Commandeur 1970.jpg
مدال نشان تاج
اهدا توسط شاه ایران
گونه نشان سلطنتی
خانه پادشاهی دودمان قاجار
پهلوی
وضعیت منحل شده
شاه احمد شاه
رضا شاه
محمدرضا شاه
درجه‌ها (شامل متاخرها) درجه یک، درجه دو، درجه سه
پایه‌ریزی ۱۹۰۰ میلادی
Order of Crown Ribbon Bar - Imperial Iran.svg
نوارهای سینه

بر روی این نشان، تاریخ ۱۳۳۲ به چشم می خورد که بر اساس گاهشماری هجری قمری بوده و مقارن با سلطنت احمدشاه قاجار است[۱]. اما در دوران پهلوی درج این تاریخ ادامه یافت و نقش این نشان که تاج کیانی است، همچنان حفظ شد و به تاج پهلوی تغییر نکرد. تا سال ۱۳۰۵ خورشیدی تنها دارای دو درجه بود. نشان درجه یک که دارای یک گردن آویز و مخصوص شاه و ولیعهد بود. نشان تاج تا اواخر سدهٔ ۱۹ بالاترین نشان پادشاهی در ایران بود.

نشان تاج ستاره‌ای زرین با ۱۰ نوک و چلیپایی الماس‌نشان دارد. در دایره مرکزی روی آن طرحی از تاج کیانی و در دایره مرکزی پشت آن خورشیدی طلایی رنگ در روی زمینه ای با مینایی آبی دیده می شود. تزئینات آن توسط آرتوس برتراند انجام شده‌است.

جنس مدال نقره با عیار ۸۰۰ در هزار و همراه با میناکاری بود.

رضاشاه پهلوی پس از رسیدن به پادشاهی، رنگ نوار نشان تاج را به زرد با حاشیهٔ آبی آسمانی تغییر داد. در درجه‌بندی نشان‌های سلطنتی ایران، نشان تاج پس از نشان شیر و خورشید جای می‌گرفت.

نشان تاج در زمان پهلوی پنج درجه داشت. این نشان با انجام خدمات برجسته به کشور اعطا میشد[۱].

  • نشان درجه یک تاج: نشانی ستاره ای شکل و یک طرفه که بر روی سینه نصب می شد. اندازه آن ۹۳ میلیمتر، وزن ۱۳۳/۶ گرم و از جنس نقره بود[۲]. نشان آویز همراه این نشان بزرگ، نشانی نقره با وزن ۸۳/۲ گرم بود.
  • نشان درجه دو تاج: نشانی ستاره ای شکل و دو رو که با روبانی به دور گردن بسته می شد.
  • نشان درجه سه تاج: نشانی ستاره ای شکل و دو رو که با روبانی بر روی سینه آویخته می شد.
  • نشان درجه چهار تاج:
  • نشان درجه پنج تاج: نشانی ستاره ای شکل و دو رو که با روبانی بر روی سینه آویخته می شد. اندازه آن ۴۵/۸ میلیمتر بود.

در دوره پهلوی‌ها نشان‌های رسمی کشور سه نشان بود: ۱-نشان پهلوی ۲-نشان تاج ایران ۳-نشان همایون

ریاست کمیسیون نشان‌های سه‌گانه با شخص شاه بود. نشان پهلوی ویژهٔ شاه، ولیعهد و سران و پادشاهان دیگر کشورها بود. پیشنهاد اعطای نشان تاج برای کارگزاران دولتی، از سوی وزارت‌خانه مربوط داده می‌شد و پس از درگذشت شخص، نشان تاج به دفتر کل نشان‌ها بازگردانده می‌شد ولی فرمان نشان نزد بازماندگان به‌یادگار می‌ماند.

افزایش چشمگیر قیمت جهانی نفت در سال های ۱۳۵۲ و ۱۳۵۳ خورشیدی منجر به اعطای نشان درجه یک تاج به جمشید آموزگار شد.

نشان تاج پس از انقلاب ۱۳۵۷ ملغی شد.

نگارخانهویرایش

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «Iran, Pahlavi Kingdom. An Order of the Crown of Iran (Nishan-i-Taj-i-Iran), 5th Class, Officer». www.emedals.com. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۸-۰۷.
  2. the-saleroom.com. «2.2.) World Persia: Crown Order (Nishan-i-Taj-i-Iran), Grandcross Set, in box.1.) Badge: Silver g». www.the-saleroom.com (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۸-۱۰.
  • مفخم، محسن، نشان‌های رسمی کشور شاهنشاهی ایران، تهران: کتاب‌فروشی ایران‌مهر، ۱۳۴۷.