هویر روستایی در دهستان ابرشیوه بخش مرکزی شهرستان دماوند در استان تهران ایران است.

هویر
نمایی از روستای هویر، اثر محمدرضا آقابابائی
نمایی از روستای هویر، اثر محمدرضا آقابابائی
اطلاعات کلی
کشور ایران
استانتهران
شهرستاندماوند
بخشبخش مرکزی
دهستانابرشیوه
مردم
جمعیت۳۰۳ نفر (سرشماری ۹۵)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا۱۹۰۳ متر
اطلاعات روستایی
کد آماری۲۵۹۱۹۲
ره‌آوردگردو-سیب زمینی-سیب
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۲۱۷۶۳۶
وبگاه رسمیhttps://www.instagram.com/havir_damavand/

موقعیت و تاریخچهویرایش

روستای هویر از توابع بخش مرکزی شهرستان دماوند با مختصات جغرافیایی ۵۲ درجه و ۱۹ دقیقه طول شرقی و ۳۵ درجه و ۴۲ دقیقه عرض شمالی در فاصله ۵۰ کیلومتری شرق شهر دماوند و ۱۰۵ کیلومتری تهران قرار دارد. روستا هویر از اطراف به کوه‌های مرتفع منطقه دماوند و صخره‌های سنگی محدود می‌شود. ارتفاع این روستا از سطح دریا ۲۶۲۰ متر است و اقلیمی معتدل و کوهستانی دارد. آب و هوای آن در فصول بهار و تابستان معتدل و مطبوع و در زمستان‌ها سرد و برفی است.
هویر یکی از نواحی تاریخی شهرستان دماوند است. بنای آرامگاه‌های امامزاده علی‌اکبر (پیر کاجی) و امامزاده شاهزاده حسین نشانگر پیشینه تاریخی این روستاست. یکی از مسائلی که میتوان از آن قدمت یک منطقه را سنجید تعداد و مدل( زرتشتی ٬ اسلامی و...) قبرستانهای آن است . روستای هویر دارای نه قبرستان میباشد که پنج تای آن داخل خود روستا میباشد :

۱- قبرستان تنگه که هم اکنون قابل استفاده است

۲- قبرستان اطراف امامزاده حسین (ع) که تقریبا بیش از سی سال از زمان دفن آخرین نفر در آن میگذرد.

تذکر: فقط در دو قبرستان فوق از نسل حال حاضر اهالی هویر میت دفن شده است و قبرستانهای دیگر برای سالهای بسیار دور میباشد و از افراد دفن شده در آن اطلاعات درستی از جهت شناسایی اصل و نصب در دست نیست.

۳- قبرستانی درمکان حال حاضر مدرسه

۴- قبرستانی در مکان مخابرات فعلی

۵- قبرستانی در مکان زمین فوتبال قدیم (یور)

۶- قبرستانی در چهارخانی( چاخانی) معروف به هلنگسینی قبر

۷ - قبرستان زرتشتی در چهارخانی

۸- قبرستانی در منطقه چمندا اول حمام دره پشت باغ

۹- قبرستانی در منطقه پیرکاجی اطراف امامزاده علی اکبر چمنداب

لازم به ذکر است وجود این تعداد قبرستان در یک روستا نشان از چند موضوع دارد:

اول: قدمت بسیار طولانی آن وزندگی نسلهای متفاوت مذهبی و نژادی در آن

دوم: حادثه ی بیماری یا وقوع جنگ در این منطقه و بوجود آمدن کشته های زیاد

سوم: حضور جمعیتی بزرگ و زندگی پر رونق در گذشته های دور در این منطقه [۱]

قومیتویرایش

روستای هویر علی‌رغم گستردگی آن از نظر جمعیتی و جغرافیایی، محدود به طوایف زیر که بر اساس ترتیب حروف الفبای فارسی ترتیب بندی‌ شده‌است،می‌باشد.[۲]

الف: طایفه آقابابا

ب: طایفه ندر

پ: طایفه رضا

ت: طایفه سلیمان

ث: طایفه گل محمد

ج: طایفه مقصود

چ: طایفه یار محمد

ح :طایفه نوروز

ه) طایفه جان بابا

د) طایفه ذبیح

و . . .

فضاهای دیدنیویرایش

این روستا دارای مکان‌ها و فضاهای گردشی بسیار می‌باشد. روستای هویر دماوند در ردیف مناطق نمونه گردشگری استان تهران قرار گرفت.[۳] روستای کوهپايه ای هوير، مناظر و چشم اندازهای کوهستانی بسيار زيبا و کم نظيری دارد. مراتع سرسبز و حاصلخيز دامنه های غربی، باغات گردو و سيب، صخره های سنگي، چشمه سارها، آبشارها، درياچه های نيلگون و همچنين غارهای جالب و ديدنی، از جاذبه های طبيعی و شگفت انگيز اين روستا به شمار مي آيند. حيات وحش اين روستا شامل روباه، شغال، خرگوش و کبک و ديگر جانوران و پرندگان مي باشد.

*رودخانه دلیچای(رودخانه هویر)ویرایش

از روستای هویر دو رودخانه میگذرد که در مرکز روستا این دو رود به هم میپیوندند و رودخانه هویر(دَلی‌چای(رود دیوانه)) را پر آب میکنند که این رودخانه از آب دریاچه های تار و هویر که حاصل ذوب یخچال های قره داغ (خط الراس دوبرار) است، به رودخانه حبله رود میرسد.

*دریاچه تار(دریاچه بزرگ هویر)ویرایش

این دریاچه که یکی از دریاچه‌های آب شیرین ایران است در ۱۵ کیلومتری شرق دماوند و در بین کوه‌های دوبرار در شمال و زرین‌کوه در جنوب واقع شده‌است. این دریاچه در اثر زمین لغزش زرین‌کوه ایجاد گردیده‌است. درازای دریاچهٔ تار حدود ۱/۳ کیلومتر و میانگین پهنای آن ۴۰۰ متر است.عمق این دریاچه در فصول پرآب حدود 50 متر و در فصول کم آب حدود 40متر است. به علت پوشش کوهستانی و سنگی کف دریاچه آب آن بسیار زلال است و کف دریاچه پیداست. . سرشاخه آب‌هایی که به این دریاچه‌ها می‌ریزند، چشمه‌ساران کوه‌های قره‌داغ، سیاه‌چال و شاه‌نشین در شمال و آبراهه‌های فصلی از جنوب است که قسمتی از آب آن‌ها وارد دریاچه‌ها می‌شود و قسمتی دیگر، آب رودهای تار و هویر (رود دلیچای)را تأمین می‌کنند. سرریز این دریاچه به صورت بسیار اندک سرچشمه رودخانه تار محسوب می‌شود که به‌طور طبیعی با تغذیه از رودخانه‌های فرعی دیگر تشکیل رود تاررود را می‌دهد و به سوی شهر دماوند جاری می‌شود.

 
دریاچه تار از فراز زرین‌کوه

*دریاچه هویر (دریاچه کوچک هویر)ویرایش

یکی دیگر از فضای دیدنی روستای هویر دریاچه کوچک هویر می‌باشد که در شرق دریاچه تار یا همان دریاچه بزرگ هویر قرار دارد، از جاذبه‌های طبیعی ارزشمند روستاست که ماهیگیران برای صید قزل آلا به آنجا می‌روند. سطح دریاچه در فصول سرد سال یخ می‌زند.

 
دریاچه کوچکتر هویر ، واقع در سمت شرقی دریاچه تار(دریاچه بزرگ هویر)

*برج انگمارویرایش

برج انگمار در بیست کیلومتری روستای هویر در حوالی شاه‌نشین که به لحاظ قدمت تاریخی و نوع معماری واحد ارزش‌های گردشگری است.

*غار جول درهویرایش

جول دره یکی دیگر از غارهای این روستاست که به پالان خر نیز معروف است. این غار در حد فاصل روستای هویر و روستای سربندان و در کنار جاده ارتباطی قدیم این روستا قرار گرفته‌است. این غار در حدود ۹۰ متر طول دارد و مشتمل بر چندین فضای مختلف است.

* مقبره شاهزاده علی‌اکبر (پیر کاجی)ویرایش

این مقبره که در مسیر روستای هویر به سمت دریاچه هویر در منطقهٔ چمنداب (چنداب) قرار گرفته‌است به دلیل دوری از بافت روستا متروک شده و مخروبه‌ای از آن باقی مانده‌است. سفالینه‌هایی در اطراف امامزاده علی اکبر و تپه‌های مجاور آن کشف شده که قدمت تاریخی این روستا را به قرن‌های سوم و چهارم هجری می‌رساند. دو درخت کهنسال خشکیده سرو در اطراف امامزاده وجود دارد که گویا قدمت آن‌ها به ششصد سال پیش می‌رسد که نام دیگر این امامزاده از این دو درخت کهنسال الهام گرفته است که به نام پیرکاجی بوده و به معنی کاج یا سرو پیر میباشد. .[۱]

.

 
مقبره شاهزاده علی اکبر، اثرکمیل قاسم پور و محمدرضاآقابابائی

*کوه قره داغویرایش

قره داغ، یکی از کوه‌های اطراف روستاست که مورد توجه علاقه‌مندان به ورزش‌های کوهنوردی است. این کوه چشم‌انداز بسیار جالب توجه و دیدنی دارد.

* چشمه‌های آب معدنیویرایش

از جمله این چشمه‌ها کورچشمه، جواهرچشمه، سپیدکمر، چشمه پیش و چشمه انارچال می‌باشد که از محبوبیت خاصی برخوردار است.

* آبشار عوش کمرویرایش

آبشار فصلی هویر از فراز صخره‌ای بلند از بالا دست روستای هویر به پایین سرازیر شده و منظره زیبایی را ایجاد کرده‌است، هر ساله علاقه‌مندان زیادی را به این منطقه می‌کشاند[۴]

.

 
آبشار فصلی عوش کمر، اثر مجید اسکندری

* دره جوزلاقویرایش

* ورس دار (درخت سرو)ویرایش

* منطقه چمنداب(چنداب)ویرایش

* حمام درهویرایش

* مقبره شاهزاده حسین (دماوند)ویرایش

آرامگاه امامزاده حسین که قدمت آن به قرن‌های ۷ و ۸ هجری قمری می‌رسد از آثار مورد احترام مردم روستاست. این بنا در پلان هشت ضلعی با طاقنماها و گنبدی بر فراز آن‌ها احداث شده‌است. مصالح به کار رفته در بنای این آرامگاه شامل لاشه سنگ و سنگ‌های کف رودخانه با ملات ساروج است و این اثر در تاریخ ۱۰ خرداد ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۸۶۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۱]

* منطقه قلعه پشتویرایش

این قلعه قدیمی بر فراز روستا قرار دارد که به نظر می‌رسد قلعه‌ای استراتژیک در جنگ‌های گذشته بوده‌است اما هم‌اکنون آثاری در حد پایه‌های مخروبه قلعه باقی مانده‌است.

* محدوده عاشقونویرایش

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۴ ژانویه ۲۰۱۳.
  2. http://www.facebook.com/mohammadreza.aghababaei
  3. http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=1310686
  4. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۶ ژوئیه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۳ ژانویه ۲۰۱۳.

https://www.instagram.com/havir_damavand/