واکاه چان

واکاه چان یا درخت مرکزی از اسطوره‌های قوم مایا است که درختی مافوق طبیعی بود که ریشه‌اش در خاک به زیبالبا یا همان دنیای مردگان می‌رسید و تنه‌اش در جهان زمینی قرار داشت و شاخه‌هایش نزد خدای آسمانی بود و بعبارتی همین درخت واسطه ارتباط انسان‌ها با خدایان و خدایان عوالم سه‌گانه با یکدیگر می‌شد. خون قربانیان و نذرها را نیز همین درخت میان خدایان قسمت می‌کرد. این ایده درخت مرکزی البته خاص مایاها نبوده و بگونه‌ای در تمامی ادیان و باورهای مردم آمریکای مرکزی وجود داشته‌است.

اثری هنری از مایاهای عصر پساکلاسیک که در آن تجسم ایده درخت مرکزی یا واکاه چان دیده می‌شود. بر روی شاخه‌های درختان پرندگانی دیده می‌شوند که باور بر این است که این پرندگان نماد ارواحی هستند که هنوز به زیبالبا منتقل نشده‌اند.
کتیبه درخت زندگی

واکاه چانویرایش

 
درخت زندگی

درختان جهان نقش برجسته ای هستند که در کیهان شناسی های اساطیری، روایت های خلقت، و شمایل نگاری های فرهنگ های ماقبل کلمبیایی آمریکای شمالی وجود دارد. در بافت مزوامریکایی، درختان جهان چهار جهت اصلی را تجسم می‌دهند، که همچنین برای نشان دادن ماهیت چهارگانه یک درخت جهان مرکزی، یک محور نمادین می‌توانند صفحات عالم اموات و آسمان را به قلمرو زمینی متصل کنند.[۱] تصاویری از درختان جهان، چه در جهت و چه در جنبه مرکزی، در هنر و سنت‌های اساطیری فرهنگ‌هایی مانند مایا، آزتک، ایزاپان، میکستک، اولمک و سایرین یافت می‌شوند که حداقل به دوره‌های شکل‌گیری اواسط و اواخر گاهشماری میانآمریکایی در میان مایاها، درخت جهان مرکزی به‌عنوان درخت سیبا تصور می‌شد یا توسط درخت سیبا نشان داده می‌شد، و بسته به زبان مایا، به‌طور متفاوتی به‌عنوان wacah chan [تلفظ؟] یا yax imix che [تلفظ؟] شناخته می‌شود.[۲] تنه درخت را نیز می‌توان به‌وسیله یک کایمن قائم نشان داد که پوستش تنه خاردار درخت را تداعی می‌کند.[۳] درختان جهان جهت دار نیز با چهار عمر در تقویم‌های میان‌آمریکایی و رنگ‌ها و خدایان جهت‌دار مرتبط هستند. کدهای میانآمریکایی که این ارتباط را مشخص کرده اند شامل کدهای درسدن، بورجیا و فجرواری-مایر است.[۴] فرض بر این است که مکان‌ها و مراکز تشریفاتی میان‌آمریکایی غالباً درختان واقعی در هر یک از چهار جهت اصلی کاشته می‌شدند که نمایانگر مفهوم چهارجانبه است.

رسانهویرایش

سرچشمه یا چشمه (به انگلیسی: The Fountain) فیلمی به کارگردانی دارن آرونوفسکی و با بازی هیو جکمن و ریچل وایس محصول ۲۰۰۶ آمریکا است که در ۲۲ نوامبر ۲۰۰۶ منتشر شد.[۵]

منابعویرایش

  1. Miller and Taube (1993), p.186.
  2. Finlay (2003)
  3. Miller and Taube, loc. cit.
  4. Ibid.
  5. Wikipedia contributors, «The Fountain,» Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Fountain&oldid=376087332 (accessed July 29, 2010). پیوند خارجی در |title= وجود دارد (کمک)
  • مشارکت کنندگان ویکی‌پدیا Mesoamerican world tree انگلیسی.بازیابی در ۵ اکتبر ۲۰۱۰