وصف خلیج فارس در نقشه‌های تاریخی

وصف خلیج فارس در نقشه‌های تاریخی عنوان کتابی است که در سال ۱۳۸۶ توسط معاونت پژوهشی بنیاد ایران‌شناسی به رشته تحریر در آمد.[۱]

وصف خلیج فارس در نقشه‌های تاریخی،
نویسندهمحمدحسن گنجی، محمدباقر وثوقی، جواد صفی نژاد، فاطمه فریدی مجید، امیرهوشنگ انوری
ناشرنشر
ناشر فارسی: بنیاد ایران شناسی
محل نشراستان تهران، تهران
تاریخ نشرچاپ اول، ۱۳۸۶ خورشیدی
تاریخ نشر فارسی: پائیز
تعداد صفحات486 ص
موضوعجغرافیا، نقشه‌های تاریخی، جغرافیای تاریخی
سبکسلطانی
زبانفارسی
تصویرگرطراح جلد: حمیدرضا بختیاری

اطلس «وصف خلیج فارس در نقشه‌های تاریخی[۲]، با چاپ ۴۰ نقشه از جغرافی نویسان ایرانی و عربی و ۱۲۰ نقشه اروپایی توسط گروه نویسندگان(محمدحسن گنجی، دکتر محمد باقر وثوقی، جواد صفی نژاد، فاطمه فریدی و امیر هوشنگ انوری تدوین و از سوی بنیادایران‌شناسی تحت نظارت دکترحسن حبیبی منتشر شده‌است.این کتاب با استقبال جامعه علمی ایران مواجه شد و در دومین جشنواره فارابی کتاب برگزیده حوزه تاریخ و جغرافیا شد، و ظرف چند ماه تمام هزار نسخه تیراژ آن به فروش رفت و هم اکنون که هنوز به چاپ دوم نرسیده نایاب است. چهار سال بعد بنیاد ایران‌شناسی کتاب مشابهی با نام «وصف ایران و مناطق آن در برخی نقشه‌های دوره اسلامی» توسط امیر هوشنگ انوری به چاپ رساند. کتاب «وصف خلیج فارس . . . » دارای مقدمه‌ای به قلم حسن حبیبی و سه گفتاراصلی است:

  • در بخش نخست، مکتب‌های مختلف نقشه‌نگاری حوزه اسلامی و اروپایی در یک دسته‌بندی منسجم ارائه شده‌است. نقشه‌های تاریخی اروپایی از ۱۴۷۷ میلادی / ۸۸۲ قمری هم‌زمان با افول فن نقشه‌کشی نزد جغرافی‌دانان مسلمان شروع می‌شوند و تا ۱۹۱۰ که شیوة نقشه‌کشی نو، آغاز می‌شود، پایان می‌یابند. بدین‌ترتیب از تمام مکتبهای نقشه‌نگاری: بطلمیوسی، اسلامی و اروپایی، بهترین نمونة نقشه‌ها انتخاب شده‌اند.
  • در بخش دوم، نقشه‌های حوزه‌های اسلامی- اروپایی با توصیف دقیق حوزة جغرافیایی خلیج‌فارس در هر نقشه آمده‌است، که شامل ویژگی‌های ذیل است:
  • ۱. درج نام نقشه‌نگار، سال نگارش نقشه و محل چاپ آن.
  • ۲. نام خلیج‌فارس و کرانه‌های شمالی و جنوبی آن به منظور بیان دقت نقشه‌نگار در تک‌تک مکان‌ها مشخص شده‌است.

از نسخه‌های خطی موجود در مراکز اسناد و کتابخانه‌های دولتی، خصوصی و منابع دست اول در حد امکان بهره گرفته شده‌است. • در این مجموعه تلاش شده‌است تا اشتباهات و کمبودها را برطرف و شناسنامه‌ای صحیح از نام طراح، سال ترسیم نقشه، منبع و مآخذ هر یک ارائه شود[۱].

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «کتاب وصف خلیج‌فارس در نقشه‌های تاریخی منتشر شد». همشهری آنلاین. جمعه ۶ اردیبهشت ۱۳۸۷ - ۲۰:۳۷:۰۰. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  2. [۱]
  • خلیج فارس در نقشه‌ها [۲]