باز کردن منو اصلی

وکیل خاص یا وکیل‌السلطنه نام منصبی در دستگاه حکومتی ایران بود. وی معمولاً شخصی بود مورد اعتماد ویژه‌ی پادشاه و مستقیماً از پادشاه دستور می‌گرفت.

خواجه نظام‌الملک در کتاب سیرالملوک در توصیف نقش وکیل خاص می‌نویسد:

وکیلی اندر این روزگار سخت متعلق شده است و همیشه این کارِ مردی معروف و محترم بوده است. و کسی که احوال مطبخ و شرابخانه و آخور و سراهای خاص و فرزندان و حواشی بدو تعلق دارد. هر ماهی، بلکه هر روزی و هر وقتی پیش آید و حال باز نماید و شناخته‌ی مجلس عالی باشد و به هر وقت استطلاعِ رأی کند و آنچه می‌رود و می‌دهد و می‌ستاند خبر می‌کند. و او را حشمتی تمام باید تا شغل تواند راند و کار او به نظام روان باشد.[۱]

صفویهویرایش

در دوران صفویان، مقام وکیل خاص (موسوم به وکیل نفس نفیس همایون) اهمیت فوق‌العاده‌ای یافت و حتی برخی از اختیارات وزیر اعظم به وکیل خاص منتقل گردید؛ تا جایی که در مواردی نقش وزیر اعظم به کل حذف شد و وکیل نفس نفیس همایون با حفظ سمت وظایف وزیر را نیز بر عهده داشت.

پانویسویرایش

  1. نظام الملک طوسی، خواجه ابوعلی حسن (چاپ سوم 1347). سیرالملوک (سیاست نامه). بنگاه ترجمه و نشر کتاب. تاریخ وارد شده در |سال= را بررسی کنید (کمک)

منابعویرایش