تفاوت میان نسخه‌های «دانه (یکا)»

۶۷۱ بایت اضافه‌شده ،  ۵ سال پیش
جز
تاریخچه ، ابرابزار
جز (تاریخچه ، ابرابزار)
{{در دست ویرایش ۲|ماه=مارس|روز=۸|سال=۲۰۱۵|چند = ۲}}
[[پرونده:Gold grain size comparison.jpg|بندانگشتی|چپ|350px|دیسک طلایی کوچک نزدیک نشانگر ۵ تکه‌ای از [[طلا]]ی خالص است که وزنی معادل یک‌دانه [[تروا]] دارد. برای مقایسه یک متر نواری و چند [[سکه|سکهٔ]] رایج در [[دنیا]] در شکل نشان داده شده است.]]
'''دانه''' یکای اندازه‌گیری [[جرم (فیزیک)|جرم]] معادل ۶۴٫۷۹۸۹۱ [[میلی گرم]] است. نام آن از دانه [[غلات]] گرفته شده است. از عصر برنز تا دوران [[رنسانس]] میانگین جرمی [[گندم]] یا [[جو]] قسمتی از یکاهای رسمی جرم بود، اما مدرکی که نشان دهد در کشوری از دانه‌های واقعی یا دانه‌های غلات استفاده شده باشد وجود ندارد.
 
دانه هنوز گاهی اوقات در داروسازی به عنوان بخشی از [[دستگاه اِپاپکریز]]، بویژه در نسخه پیچی داروهای قدیمی مثل [[آسپرین]] و [[فنوباربیتال]] استفاده می‌شود.<ref name="Zentz2010">{{cite book |last=Zentz |first=Lorraine C. |title=Math for Pharmacy Technicians |url=http://books.google.com/books?id=PvriGp6ZEhMC&printsec=frontcover |accessdate=5 July 2012 |year=2010 |publisher=[[Jones & Bartlett Learning]] |location=Sudbury, MA |isbn=978-0-7637-5961-2 |oclc=421360709 |pages=7–8 |chapter=Chapter 1: Fundamentals of Math — Apothecary System |chapterurl=http://books.google.com/books?id=PvriGp6ZEhMC&lpg=PA7&pg=PA7#v=onepage&q&f=false}}</ref><ref name="Boyer2009">{{cite book |last=Boyer |first=Mary Jo |title=Math for Nurses: A Pocket Guide to Dosage Calculation and Drug Preparation |url=http://books.google.com/books?id=FCfCGwqNt4QC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false |accessdate=2 July 2012 |edition=7th |year=2009 |publisher=[[Wolters Kluwer Health]] {{pipe}} [[Lippincott Williams & Wilkins]] |location=Philadelphia, PA |isbn=978-0-7817-6335-6 |oclc=181600928 |pages=108–9 |chapter=UNIT 2 Measurement Systems: The Apothecary System |chapterurl=http://books.google.com/books?id=FCfCGwqNt4QC&lpg=PP1&pg=PA108#v=onepage&q&f=false}}</ref>
به عنوان مثال گاهی اوقات دوز یک قرص [[آسپرین]] که بطور استاندارد ۳۲۵ [[میلی گرم]] است، پنج دانه گفته می‌شود.<ref name="Zentz2010" /><ref name="Howell2010">{{cite book |last=Howell |first=David C. |title=Statistical Methods for Psychology |url=http://books.google.com/books?id=5WFohzuwzP0C&printsec=frontcover |accessdate=5 July 2012 |edition=7th |year=2010 |publisher=Wadsworth, [[Cengage Learning]] |location=Belmont, CA |isbn=978-0-495-59784-1 |oclc=689547756 |page=402 |chapter=Chapter 12: Multiple Comparisons Among Treatment Means — 12.10&nbsp;Trend Analysis |chapterurl=http://books.google.com/books?id=5WFohzuwzP0C&lpg=PA402&pg=PA402#v=onepage&q&f=false}}</ref>
 
در مثال داده شده دانه بطور تقریبی معادل ۶۵ میلی گرم است، گرچه با توجه به تجویز [[دارو]] و کارخانه سازنده می‌توان آن را تقریباً ۶۰ میلی گرم هم در نظر گرفت.<ref name="Zentz2010" /><ref name="Buchholz2009" />
[[دستگاه اِپاپکریز]] نمادهای مخصوص خودش را دارد، که در آن نماد [[یکا]] یا کوتاه شده آن بعد از مقدار که با اعداد رومی نوشته می‌شود، آورده می‌شود<ref name="Boyer2009" /><ref name="Buchholz2009">{{cite book |last1=Buchholz |first1=Susan |last2=Henke |first2=Grace |title=Henke's Med-Math: Dosage Calculation, Preparation and Administration |url=http://books.google.com/books?id=ZlKqGHGNrtIC&printsec=frontcover |accessdate=5 July 2012 |edition=6th |year=2009 |publisher=[[Wolters Kluwer Health]] {{pipe}} [[Lippincott Williams & Wilkins]] |location=Philadelphia, PA |isbn=978-0-7817-7628-8 |oclc=181600929 |pages=55–6 |chapter=Chapter 3: Metric, Apothecary, and Household Systems of Measurement — Apothecary System |chapterurl=http://books.google.com/books?id=ZlKqGHGNrtIC&pg=PA55#v=onepage&q&f=false}}</ref><ref name="PickarEtAl2012">{{cite book |last1=Pickar |first1=Gloria D. |last2=Swart |first2=Beth |last3=Graham |first3=Hope |last4=Swedish |first4=Margaret |title=Dosage Calculations |url=http://books.google.com/books?id=wFEsup6KhuQC&printsec=frontcover |accessdate=5 July 2012 |edition=2nd Canadian |year=2012 |publisher=Nelson Education |location=Toronto |isbn=978-0-17-650259-1 |oclc=693657704 |pages=527–8 |chapter=Appendix B: Apothecary System of Measurement |chapterurl=http://books.google.com/books?id=wFEsup6KhuQC&lpg=PA527&pg=PA527#v=onepage&q&f=false}}</ref>
 
== تاریخچه ==
 
{|class=wikitable align=right
|carob seed||~200&nbsp;mg
|-
|barley grain||~65&nbsp;mg
|-
|wheat grain||~50&nbsp;mg
|}
حداقل از دوران قدیم، دانه گندم یا جو همراه دانه‌های دیگر، بویژه دانه [[خرنوب]] توسط تاجران اروپای قدیم برای تعریف یکای جرم استفاده می‌شد. براساس یک سنت قدیمی، یک [[قیراط]] (جرم دانه خرنوب) معادل ۴ دانه [[گندم]] و یا ۳ دانه[[جو]] بود. از آنجایی که وزن این سه دانه - بویژه دانه غلاتی که آب جذب می‌کنند- بسیار متفاوت هستند، این مطلب یک قرارداد است نه یک قانون مطلق.
 
== جستارهای وابسته ==
* [[جرم]]