تفاوت میان نسخه‌های «حجاز (مقام موسیقی)»

تفکیک انواع موسیقی
(ویرایش و تصحیح)
(تفکیک انواع موسیقی)
[[پرونده:Hejaz Pardeh.tif|بندانگشتی|298x298پیکسل|محل صداهای مقام حجاز بر روی پرده‌های ساز‌هایی مثل تار، سه‌تار و عود که با فاصلهٔ چهارم درست کوک شده‌اند.]]
'''حجاز''' یا '''حجازی''' یکی از [[مقام (موسیقی)|مقام]]‌های [[موسیقی]] است. حجاز در موسیقی قدیم ایران جزو دوازده مقام اصلی بوده‌است.<ref>{{پک|فخرالدینی|۱۳۹۲|ک=تحلیل ردیف موسیقی ایران|ص=۴۶}}</ref> در [[موسیقی ترکی]] هم حجاز جزو مقام‌های سیزده‌گانهٔ اصلی است.<ref name="signell33" group=en>{{پک|Signell|2008|ک=Makam|ص=p. 33|زبان=en}}</ref> و در [[موسیقی عربی]] هم حجاز جزو نه خانوادهٔ اصلی مقام‌ها شمرده می‌شود.<ref name="families" group="en">{{cite web|url=http://www.maqamworld.com/maqamindex.html|title=Arabic Maqams|publisher = Maqam World|accessdate = 2016-12-31}}</ref>
'''حجاز''' یا '''حجازی''' یکی از ۱۲ [[مقام (موسیقی)|مقام]] اصلی [[موسیقی]] قدیم ایران بوده‌است.<ref>{{پک|فخرالدینی|۱۳۹۲|ک=تحلیل ردیف موسیقی ایران|ص=۴۶}}</ref> البته در گذشته، در اینکه حجاز جزو مقام‌های اصلی است و یا جزو شعباتِ مقام‌هایِ اصلی، اختلاف نظر بوده است؛ اما پس از اینکه [[صفی‌الدین ارموی]] مقام حجاز را جزو مقام‌های اصلی قرار داد، دیگران نیز از این روش ارموی پیروی کردند و این سنت را ادامه دادند.<ref>{{پک|پورجوادی|۱۳۷۴|ک=رسالهٔ محمد نیشابوری|ص=۵۱ و ۵۲}}</ref> نویسندهٔ رسالهٔ [[کنزالتحف]] در این رساله گفته که بهتر است این مقام را در مجلس عوام‌الناس نواخت. در همین رساله از قول [[ابن سینا]] گفته می‌شود که بهترین زمان برای نواختن این مقام، بین‌الصلوتین است، که البته [[امیرحسین پورجوادی|پورجوادی]] انتساب این جملات به ابن سینا را رد می‌کند.<ref>{{پک|پورجوادی|۱۳۷۴|ک=رسالهٔ محمد نیشابوری|ص=۳۵}}</ref> همچنین در کنزالتحف گفته شده که صفی‌الدین ارموی، این مقام را مقام فروتنی (شدّالتواضع) می‌دانسته است.<ref>{{پک|فخرالدینی|۱۳۹۲|ک=تحلیل ردیف موسیقی ایران|ص=۱۱۰ و ۱۱۱}}</ref>
 
'''حجاز''' یا '''حجازی''' یکی از ۱۲ [[مقام (موسیقی)|مقام]] اصلی [[موسیقی]] قدیم ایران بوده‌است.<ref>{{پک|فخرالدینی|۱۳۹۲|ک=تحلیل ردیف موسیقی ایران|ص=۴۶}}</ref> البته در گذشته، در اینکه حجاز جزو مقام‌های اصلی است و یا جزو شعباتِ مقام‌هایِ اصلی، اختلاف نظر بوده است؛ اما پس از اینکه [[صفی‌الدین ارموی]] مقام حجاز را جزو مقام‌های اصلی قرار داد، دیگران نیز از این روش ارموی پیروی کردند و این سنت را ادامه دادند.<ref>{{پک|پورجوادی|۱۳۷۴|ک=رسالهٔ محمد نیشابوری|ص=۵۱ و ۵۲}}</ref> نویسندهٔ رسالهٔ [[کنزالتحف]] در این رساله گفته که بهتر است این مقام را در مجلس عوام‌الناس نواخت. در همین رساله از قول [[ابن سینا]] گفته می‌شود که بهترین زمان برای نواختن این مقام، بین‌الصلوتین است، که البته [[امیرحسین پورجوادی|پورجوادی]] انتساب این جملات به ابن سینا را رد می‌کند.<ref>{{پک|پورجوادی|۱۳۷۴|ک=رسالهٔ محمد نیشابوری|ص=۳۵}}</ref> همچنین در کنزالتحف گفته شده که صفی‌الدین ارموی، این مقام را مقام فروتنی (شدّالتواضع) می‌دانسته است.<ref>{{پک|فخرالدینی|۱۳۹۲|ک=تحلیل ردیف موسیقی ایران|ص=۱۱۰ و ۱۱۱}}</ref>
 
== موسیقی ایران ==
در گذشته، در اینکه حجاز جزو مقام‌های اصلی است و یا جزو شعباتِ مقام‌هایِ اصلی، اختلاف نظر بوده است؛ اما پس از اینکه [[صفی‌الدین ارموی]] مقام حجاز را جزو مقام‌های اصلی قرار داد، دیگران نیز از این روش ارموی پیروی کردند و این سنت را ادامه دادند.<ref>{{پک|پورجوادی|۱۳۷۴|ک=رسالهٔ محمد نیشابوری|ص=۵۱ و ۵۲}}</ref> هم‌اکنون در [[ردیف (موسیقی)|موسیقی دستگاهی ایران]]، [[گوشه (موسیقی)|گوشه‌ای]] با نام حجاز در [[ابوعطا|آواز ابوعطا]] وجود دارد، که از مهم‌ترین گوشه‌های این آواز است، و می‌توان آن را اوج نیز نامید.<ref>{{پک|دورینگ|۱۳۸۹|ک=ردیف میرزا عبدالله|ص=۳۹}}</ref>
 
[[پرونده:Maqam-hejaz.svg|وسط|بندانگشتی|600x600پیکسل|درجات مقام حجاز بر اساس رسالهٔ شرفیهٔ صفی‌الدین ارموی.<ref name="page47">{{پک|فخرالدینی|۱۳۹۴|ک=تحلیل ردیف موسیقی ایران|ص=۴۷}}</ref>]]
 
== موسیقی ترکی ==
هم‌اکنون در [[ردیف (موسیقی)|موسیقی دستگاهی ایران]]، [[گوشه (موسیقی)|گوشه‌ای]] با نام حجاز در [[ابوعطا|آواز ابوعطا]] وجود دارد، که از مهم‌ترین گوشه‌های این آواز است، و می‌توان آن را اوج نیز نامید.<ref>{{پک|دورینگ|۱۳۸۹|ک=ردیف میرزا عبدالله|ص=۳۹}}</ref>
در موسیقی ترکی حجاز هم نام یک [[گام (موسیقی)|گام]] است و هم نام یک [[دانگ (موسیقی)|دانگ]]. گام حجاز، از ترکیب یک دانگ حجاز با یک دانگ [[راست (مقام موسیقی)#دانگ|راست]] به دست می‌آید.
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس|گروه=en|چپ‌چین=بله}}
 
== منابع ==