تفاوت میان نسخه‌های «۲۰۱۶»

۳۳ بایت اضافه‌شده ،  ۳ سال پیش
جز
اصلاح نویسه عربی، + ویرایش با ماژول ابرابزار با استفاده از AWB
جز (اصلاح نویسه عربی، + ویرایش با ماژول ابرابزار با استفاده از AWB)
{{ناوبری سال|2016۲۰۱۶}}
{{موضوعات سال}}
{{سال در تقویم‌های دیگر|۲۰۱۶}}
سال '''۲۰۱۶''' (میلادی) [[کبیسه|سالی کبیسه]] بود. این سال دو هزار و شانزدهمین سال در [[تقویم میلادی]] است که در روز جمعه [[۱۱ دی]] [[۱۳۹۴]] آغاز شد و در روز شنبه ۱۱ دی [[۱۳۹۵]] به پایان رسید.
 
این سال به موارد ذیل اختصاص داده شده بود:
* سال جهانی حبوبات توسط شصت و هشتمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد.<ref>{{cite web|title=United Nations Observances: International Years|url=http://www.un.org/en/sections/observances/international-years/index.html|publisher=[[United Nations]]|accessdate=29 April 2015|ref=United Nations Observances: International Years}}</ref>
* سال جهانی فهم جهانی (IYGU) توسط شورای جهانی علم (ICSU)، شورای جهانی علوم اجتماعی (ISSC) و شورای جهانی فلسفه و علوم انسانی (CIPSH)<ref>{{cite web|title=2016 to be the International Year of Global Understanding (IYGU)|url=http://www.icsu.org/news-centre/news/top-news/2016-to-be-the-international-year-of-global-understanding-iygu|accessdate=7 Jan 2016}}</ref>
{{TOC limit|2}}
 
== رویدادها ==
=== ژانویه ===
* [[۳ ژانویه]] - در پی [[حمله به سفارت و کنسولگری عربستان سعودی در ایران]] که به خاطر اعدام [[نمر باقر النمر|شیخ نمر باقر النمر]] در عربستان انجام شد، [[عربستان سعودی]] [[روابط ایران و عربستان سعودی|روابط دیپلماتیک]] خود با [[ایران]] را قطع کرد.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://farsi.alarabiya.net/fa/middle-east/2016/01/04/سعودی-روابط-خود-را-با-ایران-قطع-کرد.html|عنوان=سعودی روابط خود را با ایران قطع کرد | ناشر =العربیه |تاریخ = ۱۳۹۴/۱۰/۱۴|تاریخ بازبینی=}}</ref>
* [[۸ ژانویه]] - [[خواکین گوزمان]] مشهور به «ال چاپو» که او را در بیشتر نقاط دنیا به‌عنوان نیرومندترین قاچاقچی [[مواد مخدر]] می‌شناختند پس از فراری که قبلاً از زندان داشت دستگیر داشت.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.isna.ir/news/94101910632/|عنوان=بازداشت سردسته باند قاچاق مواد مخدر در مکزیک | ناشر =ایسنا|تاریخ = ۱۹ دی ۱۳۹۴|تاریخ بازبینی=}}</ref>
* [[۱۶ ژانویه]] - [[آژانس بین‌المللی انرژی اتمی]] اعلام کرد که ایران به تعهدات خود طبق [[برنامه جامع اقدام مشترک]] (برجام) عمل نموده و این به [[سازمان ملل]] اجازه می‌دهد که تحریم‌های خود نسبت به این کشور را بردارد. فردای این روز این برنامه به اجرا در آمددرآمد.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.isna.ir/news/94102716189/|عنوان=متن کامل گزارش آژانس دربارهدربارهٔ راستی‌آزمایی تعهدات ایران در برجام | ناشر =ایسنا|تاریخ = ۲۷ دی ۱۳۹۴|تاریخ بازبینی=}}</ref>
* [[۲۸ ژانویه]] - [[سازمان بهداشت جهانی]] شیوع [[ویروس زیکا]] را اعلام کرد.<ref>{{cite news |url=http://www.cnn.com/2016/01/28/health/zika-virus-global-response/index.html | title='Zika virus spreading explosively'|date=28 Jan 2016|access-date=28 Jan 2016|work=CNN}}</ref>
 
=== فوریه ===
* [[۷ فوریه]] - [[کره شمالی]] راکتی دوربرد به فضا پرتاب کرد و به این ترتیب چند عهدنامه سازمان ملل را نقض کرده و محکومیت‌های زیادی از سراسر جهان دریافت کرد.<ref>{{cite news |title=North Korea fires long-range rocket despite warnings |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-35515207 |date=7 February 2016 |work=BBC |accessdate=12 February 2016 }}</ref><ref>{{یادکرد خبر | عنوان = کره‌شمالی آماده پنجمین آزمایش اتمی خود است | خبرگزاری = [[ایسنا]] | نشانی = http://www.isna.ir/news/94111811760/ | تاریخ بازدید = ۱۴ ژانویه ۲۰۱۷}}</ref>
* [[۱۲ فوریه]] - [[پاپ فرانسیس]] و [[کیریل یکم|پاپ کیریل روسیه]] [[اعلامیه مشترک پاپ فرانسیس و پاپ کیریل|اعلامیه‌ای جهانی]] را بین یکدیگر به امضا رساندند. این نخستین رویداد از این دست بین [[کلیسای کاتولیک]] و [[کلیسای ارتدکس روسی]] پس از جدایی در سال [[۱۰۵۴ (میلادی)|۱۰۵۴]] میلادی بود.<ref name="BBC">{{cite news|date=2016-02-13 |title=Unity call as Pope Francis holds historic talks with Russian Orthodox Patriarch |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-35565085 |newspaper=BBC |access-date=2016-02-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160212224729/http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-35565085 |archivedate=February 12, 2016}}</ref><ref>{{یادکرد خبر | عنوان = دیدار تاریخی رهبران کلیسای ارتدوکس و کاتولیک/ رهبران دو کلیسا بیانیه تفاهم امضا کردند | خبرگزاری = [[ایرنا]] | نشانی = http://www.irna.ir/fa/News/81961110/ | تاریخ بازدید = ۱۴ ژانویه ۲۰۱۷}}</ref>
 
=== مارس ===
* [[۱۴ مارس]] - [[آژانس فضایی اروپا]] و [[سازمان فضایی فدرال روسیه]] در اقدامی مشترک یک [[مدارگرد ردیاب گاز اگزومارس]] را به دور [[مریخ]] فرستادند.<ref>{{cite web|title=ESA - Robotic Exploration of Mars: ExoMars Trace Gas Orbiter (TGO)|url=http://exploration.esa.int/mars/46475-trace-gas-orbiter/|accessdate=February 25, 2015}}</ref><ref>{{یادکرد خبر | عنوان = اگزو مارس 2016 در جستجوی حیات در مریخ | خبرگزاری = [[ایرنا]] | نشانی = http://www.irna.ir/fa/News/82002081/ | تاریخ بازدید = ۱۴ ژانویه ۲۰۱۷}}</ref>
* [[۲۱ مارس]] - [[دیوان بین‌المللی کیفری]] معاون اول سابق [[کنگو]] به نام [[ژان‌پییر بمبا]] را به اتهام [[جرایم جنگی]] و [[جنایت علیه بشریت]] مجرم شناخت. این نخستین باری بود که این دادگاه کسی را به دلیل خشونت جنسی محکوم کرد.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2016/mar/21/icc-finds-ex-congolese-vice-president-jean-pierre-bemba-guilty-of-war-crimes|title=Congo politician guilty in first ICC trial to focus on rape as a war crime|last=Bowcott|first=Owen|date=2016-03-21|last2=correspondent|first2=Legal affairs|newspaper=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=2016-03-26}}</ref><ref>{{یادکرد خبر | عنوان = دادگاه لاهه مقام ارشد کنگو را به 18 سال حبس محکوم کرد | خبرگزاری = [[ایرنا]] | نشانی = http://www.irna.ir/fa/News/82121487/ | تاریخ بازدید = ۱۴ ژانویه ۲۰۱۷}}</ref>
* [[۲۲ مارس]] - در جریان [[حملات بروکسل مارس ۲۰۱۶|۳ بمب‌گذاری هماهنگ]] در [[بروکسل]] ۳۲ تن کشته و ۲۵۰ نفر زخمی شدند. [[داعش]] مسئولیت این حملات را به عهده گرفت.<ref>{{cite web|url=https://www.yahoo.com/news/belgium-resumes-hunt-airport-suspect-criticism-mounts-004723635.html?ref=gs|title=Brussels airport delays reopening, as attacks toll lowered to 32|last=|first=|date=March 30, 2016|website=AFP|publisher=|access-date=July 4, 2016}}</ref><ref>{{یادکرد خبر | عنوان = داعش مسئول سلسله انفجارهای پایتخت اتحادیه اروپا/بالاترین سطح هشدار امنیتی در بروکسل+ فیلم | خبرگزاری = [[ایسنا]] | نشانی = http://www.isna.ir/news/95010300388/ | تاریخ انتشار = ۲۲ مارس ۲۰۱۶ | تاریخ بازدید = ۱۴ ژانویه ۲۰۱۷}}</ref>
* [[۲۴ مارس]] - [[رادوان کاراجیچ]]، رهبر سابق [[صرب‌ها|صرب‌تبار]] به جرم [[نسل‌کشی]] و [[جنایت علیه بشریت]] که در جریان [[جنگ بوسنی]] مرتکب شده بود، به ۴۰ سال زندان محکوم شد.<ref>{{cite web|title=Radovan Karadzic jailed for Bosnia war Srebrenica genocide|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-35893804|date=March 24, 2016|publisher=BBC|accessdate=March 24, 2016}}</ref><ref>{{یادکرد خبر | عنوان = متهم اول جنایت جنگی در بوسنی به 40 سال زندان محکوم شد | خبرگزاری = [[ایرنا]] | نشانی = http://www.irna.ir/fa/News/82011630/ | تاریخ انتشار = ۲۴ مارس ۲۰۱۶ | تاریخ بازدید = ۱۴ ژانویه ۲۰۱۷}}</ref>
* [[۲۷ مارس]] - [[بمب‌گذاری انتحاری لاهور ۲۰۱۶|انفجاری انتحاری در پارک گلشن اقبال]] در [[لاهور]] [[پاکستان]] موجب مرگ بیش از ۷۰ نفر و زخمی‌شدن حدوداً ۱۹۳ تن شد. هدف این حمله، [[مسیحیان|مسیحیانی]] بودند که [[عید پاک]] را جشن گرفته بودند.<ref>{{یادکرد خبر | عنوان = شمار قربانیان انفجار در لاهور پاکستان به 70 نفر رسید/ سه روز عزای عمومی | خبرگزاری = [[ایرنا]] | نشانی = http://www.irna.ir/fa/News/82014295/ | تاریخ انتشار = ۲۷ مارس ۲۰۱۶ | تاریخ بازدید = ۱۴ ژانویه ۲۰۱۷}}</ref>
 
=== آوریل ===
* [[۲ آوریل]] - [[درگیری‌های ۲۰۱۶ جمهوری آذربایجان و ارمنستان|درگیری بین نظامیان ارمنستان و آذربایجان]] در منطقهٔ ناگورنو قره‌باغ باعث کشته شدن ۱۹۳ تن شد. این درگیری پس از آتش‌بس سال ۱۹۹۴ بزرگترین برخورد نظامی بین دو کشور بود.<ref>{{cite web | url =http://reliefweb.int/report/azerbaijan/nagorno-karabakh-conflict-situation-report-no-1-03-apr-2016 |title=Nagorno-Karabakh Conflict Situation Report No. 1 (as of 03 Apr 2016)|publisher=[[ReliefWeb]]| date=3 April 2016| accessdate =4 April 2016}}</ref><ref>{{یادکرد خبر | عنوان = آذربایجان در قره‌باغ آتش بسآتش‌بس یکجانبه اعلام کرد / علی‌اف: خواهان جنگ نیستیم | خبرگزاری = [[ایسنا]] | نشانی = http://www.isna.ir/news/95011503914/ | تاریخ انتشار = ۳ آوریل ۲۰۱۶ | تاریخ بازدید = ۱۴ ژانویه ۲۰۱۷}}</ref>
* [[۳ آوریل]] - [[اتحادیه بین‌المللی روزنامه‌نگاران محقق]] (ICIJ) با همکاری روزنامه آلمانی [[زوددویچه تسایتونگ]] مجموعه‌ای از ۱۱/۵ میلیون سند محرمانه که از شرکت [[پاناما|پانامایی]] [[موساک فونسکا]] لو رفته بود را منتشر کردند. این اسناد شامل اطلاعات جزئی دربارهٔ ۲۱۴۰۰۰ [[مراکز مالی برون مرزی|مرکز مالی برون مرزی]] بودند. همچنین [[اسناد پاناما]] حاوی [[فهرست افراد نام برده شده در اسناد پاناما|نام‌های سهام‌داران و مدیرانی که برخی از آن‌ها افراد مشهور و سران کشورها]] بودند بود.<ref>{{cite news |title=News Group Claims Huge Trove of Data on Offshore Accounts |url=http://www.nytimes.com/aponline/2016/04/03/world/europe/ap-panama-papers.html |newspaper=[[The New York Times]] |agency=[[Associated Press]] |date=April 3, 2016 |accessdate=April 4, 2016 |first1=Natalya |last1= Vasilyeva |first2=Mae |last2=Anderson}}</ref><ref>{{یادکرد خبر | عنوان = بزرگترین نشت اطلاعات مالی و افشای حساب هایحساب‌های برون مرزی برخی از رهبران جهان | خبرگزاری = [[ایرنا]] | نشانی = http://www.irna.ir/fa/News/82021066/ | تاریخ انتشار = ۴ آوریل ۲۰۱۶ | تاریخ بازدید = ۱۴ ژانویه ۲۰۱۷}}</ref>
 
=== مه ===
* [[۹ مه]] - [[پرواز شماره ۸۰۴ اجیپت‌ایر]] از [[پاریس]] به [[مصر]] با ۶۶ مسافر در [[دریای مدیترانه]] سقوط کرد.<ref>{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-36309492 |title=EgyptAir flight MS804 from Paris to Cairo crashed - Hollande |work=BBC News |date=19 May 2016 |accessdate=19 May 2016}}</ref>
* [[۳۰ مه]] - [[حسین حبری]] [[فهرست نخست‌وزیران چاد|نخست‌وزیر سابق چاد]] به جرم [[جنایت علیه بشریت]] که در زمان مسئولیتش میان سال‌های ۱۹۸۲ تا ۱۹۹۰ میلادی مرتکب شده بود به حبس ابد محکوم گشت. این نخستین باری بود که که یک دادگاه با پشتوانه‌يپشتوانهٔ [[اتحادیه آفریقا]] حاکم سابق یک کشور را در حوزهٔ قضایی خود محکوم می‌کرد.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2016/may/30/chad-hissene-habre-guilty-crimes-against-humanity-senegal|title=Chad's Hissène Habré found guilty of crimes against humanity|last=Maclean|first=Ruth|date=2016-05-30|website=the Guardian|access-date=2016-05-31}}</ref>
 
=== ژوئن ===
* [[۱ ژوئن]] - بزگترین و ژرف‌ترین تونل ریلی جهان با نام [[تونل گوتهارد]] پس از دهه‌ها کار عمرانی در [[سوئیس]] افتتاح شد.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.com/news/world-europe-36423250|title=Gotthard tunnel: World's longest and deepest rail tunnel opens in Switzerland - BBC News|website=BBC News|language=en-GB|access-date=2016-06-01}}</ref>
* [[۲۳ ژوئن]] - مردم [[بریتانیا]] در [[همه‌پرسی عضویت بریتانیا در اتحادیه اروپا (۲۰۱۶ میلادی)|یک همه‌پرسی]] به خروج از [[اتحادیه اروپا]] رأی دادند.<ref>{{Cite news|url=http://www.nytimes.com/2016/06/25/world/europe/britain-brexit-european-union-referendum.html|title=Britain Votes to Leave the European Union|last=Erlanger|first=Steven|date=2016-06-23|newspaper=The New York Times|issn=0362-4331|access-date=2016-06-24}}</ref>
* [[۲۸ ژوئن]] - [[حمله در فرودگاه آتاتورک استانبول|شلیک گلوله و چند انفجار]] در [[فرودگاه آتاتورک]] استانبول باعث مرگ ۴۵ تن و زخمی‌شدن ۲۳۶ نفر شد.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.com/news/world-europe-36658187|title=Istanbul Ataturk airport attack: 41 dead and more than 230 hurt|date=June 29, 2016|publisher=|via=www.bbc.com}}</ref>
 
=== ژوئیه ===
* [[۱ ژوئیه]] - [[لاتویا]] به عنوان ۳۵مین عضو [[سازمان همکاری و توسعه اقتصادی]] پذیرفته شد.<ref>{{cite web |url=http://www.oecd.org/latvia/latvia-accession-to-the-oecd.htm |publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development|OECD]] |title=Latvia's accession to the OECD |date=1 July 2016 |accessdate=22 July 2016 }}</ref>
* [[۲ ژوئیه]] - اسلام‌گرایان ۲۰ خارجی غیرمسلمان را در یک نانوایی در محلهٔ گلشن [[داکا]]، پایتخت [[بنگلادش]] [[حمله داکا ۲۰۱۶|کشتند]].
* [[۳ ژوئیه]] - [[بمب‌گذاری بغداد ژوئیه ۲۰۱۶|چند رشته بمب‌گذاری در محلهٔ کراده]] [[بغداد]] باعث مرگ دستکم ۲۸۱ تن و زخمی‌شدن بیش از ۲۰۰ نفر شد.
* [[۴ ژوئیه]] - [[فضاپیمای جونو]] وارد مدار [[مشتری]] شد و سفر ۲۰ ماههٔ خود به دور این سیاره را آغاز کرد.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.com/news/science-environment-36710768|title=Juno probe enters into orbit around Jupiter|last=|first=|date=July 5, 2016|website=BBC|publisher=|access-date=July 5, 2016}}</ref>
* [[۶ ژوئیه]] - انتشار [[گزارش چیلکات]] در بریتانیا و فاش‌سازی این مسئله که [[جنگ عراق]] بر اساس اطلاعات ناکافی بوده و ورود [[بریتانیا]] به آن لزومی نداشته‌است.
* [[۱۳ ژوئیه]] - [[ترزا می]] پس از استعفای [[دیوید کامرون]] از [[نخست‌وزیر بریتانیا|نخست‌وزیری بریتانیا]]، قدرت را در دست گرفت. کامرون به دلیل آنکه آرای لازم برای ماندن بریتانیا در [[اتحادیه اروپا]] به دست نیامده بود استعفا داد.
* [[۱۴ ژوئیه]] - یک [[حمله با کامیون به جشن ملی فرانسه ۲۰۱۶|کامیون]] با سرعت وارد جمعی از مردم شد که [[روز باستیل]] را در شهر [[نیس]] [[فرانسه]] جشن گرفته بودند.
 
=== اوت ===
* [[۲۱ اوت|۲۱]] - [[۵ اوت]] - برگزاری [[المپیک تابستانی ۲۰۱۶|المپیک تابستانی]] در ریو دو ژانیرو، برزیل.<ref>{{cite web|title=Rio 2016 Olympic Games|url=http://www.rio2016.com/en|accessdate=February 25, 2015}}</ref>
* [[۳۱ اوت]] - [[سنای برزیل|مجلس سنای برزیل]] با ۶۱ رای موافق در برابر ۲۰ رای مخالف استیضاح [[دیلما روسف]] رئیس‌جمهور این کشور را تصویب کرد.<ref>{{cite news|title=Brazil impeachment: Key questions|url=http://www.bbc.com/news/world-latin-america-36028117|accessdate=5 September 2016|publisher=BBC|date=31 August 2016}}</ref>
 
 
=== سپتامبر ===
* [[۳ سپتامبر]] - آمریکا و چین که رویهم‌رفته مسئول انتشار ۴۰٪ از گازهای گلخانه‌ای هستند، [[توافقنامه پاریس]] را امضا کردند.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-china-37265541|title=Paris climate deal: US and China announce ratification|publisher=BBC News|date=3 September 2016|accessdate=3 September 2016}}</ref>
* [[۸ سپتامبر]] - ناسا کاوشگر [[اسیریس-رکس]] را به فضا پرتاب کرد. این نخستین کاوشگر ناسا است که مأموریت آن بازگردانی نمونه‌هایی از سطح یک سیارک با نام [[سیارک ۱۰۱۹۵۵ بن‌نو|۱۰۱۹۵۵ بن‌نو]] است. انتظار می‌رود که این کاوشگر نمونه‌های به‌دست آمده را در [[۲۰۲۳ (میلادی)|۲۰۲۳]] به زمین باز گرداندبازگرداند.<ref>{{cite web|url=https://www.nasa.gov/press-release/nasa-s-osiris-rex-speeds-toward-asteroid-rendezvous |title=NASA’s OSIRIS-REx Speeds Toward Asteroid Rendezvous |publisher=NASA|date=9 September 2016|accessdate=9 September 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-37309903 |title=Asteroid probe begins seven-year quest |publisher=BBC News|date=9 September 2016|accessdate=9 September 2016}}</ref>
* [[۹ سپتامبر]] - [[کره شمالی]] پنجمین آزمایش هسته‌ای خود را که بنابر گزارش‌ها بزرگترین آزمایش این کشور بوده است را انجام داد. بسیاری از رهبران جهانی این کار را محکوم کردند و مسئولان [[کره جنوبی]] آن را «بی‌پروایی دیوانه‌وار» نامیدند.<ref>{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2016/09/08/asia/north-korea-seismic-activity/|title=North Korea claims successful test of nuclear warhead |publisher=CNN|date=9 September 2016|accessdate=9 September 2016}}</ref>
* [[۲۸ سپتامبر]]
** کارآگاهان بین‌المللی به این نتیجه رسیدند که [[پرواز شماره ۱۷ هواپیمایی مالزی]] توسط [[سامانه موشکی بوک]] ساقط شده و شلیک آن از منطقه‌ای که در دستان شورشیان طرفدار روسیه بوده انجام گرفته است.<ref>{{cite web|url=https://www.om.nl/actueel/nieuwsberichten/@96068/jit-flight-mh17-shot/|title=JIT: Flight MH17 was shot down by a BUK missile from a farmland near Pervomaiskyi|publisher=[[Openbaar Ministerie]]|date=28 September 2016|accessdate=13 October 2016}}</ref>
** سطح [[دی‌اکسید کربن]] در جو جهان از ۴۰۰ PPM گذشت.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/environment/2016/sep/28/the-world-passes-400ppm-carbon-dioxide-threshold-permanently|title=The world passes 400ppm carbon dioxide threshold. Permanently|work=The Guardian|author=Brian Kahn|date=28 September 2016|accessdate=31 October 2016}}</ref> این میزان بیش از هر مقداری در طول تاریخ حیان انسان بوده است.<ref>{{cite news|url=http://phys.org/news/2013-05-carbon-dioxide-atmosphere-historic-high.html|title=Greenhouse gas level highest in two million years, NOAA reports |work=Phy.org|date=10 May 2013|accessdate=1 November 2016}}</ref>
 
=== اکتبر ===
* [[۱۳ اکتبر]] - [[مالدیو]] تصمیم خود مبنی بر خروج از [[اتحادیه کشورهای همسود]] را اعلام کرد.<ref>{{cite web | url =http://www.foreign.gov.mv/v2/en/media-center/news/article/1999|title=The Maldives decides to leave the Commonwealth; commits to continue with its international engagement|publisher=Maldivian Ministry of Foreign Affairs| date=13 October 2016| accessdate =13 October 2016}}</ref>
* [[۱۵ اکتبر]] - ۱۵۰ کشور که در نشست [[برنامه محیط زیست ملل متحد]] در روآندا گرد هم آمده بودند توافق کردند تا کاهش استفاده از [[هیدروفلوروکربن|هیدروفلوروکربن‌ها]]‌ها (گازهای خنک‌کننده) را به عنوان یک اصلاحیه به [[پروتکل مونترآل]] بیفزایند. این گازها اثرات گلخانه‌ای به مراتب شدیدتری نسبت به دی‌اکسیدکربن دارند.<ref>{{cite web | url =http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-37665529|title=Climate change: 'Monumental' deal to cut HFCs, fastest growing greenhouse gases|publisher=BBC News| date=15 October 2016| accessdate =15 October 2016}}</ref>
 
=== نوامبر ===
* [[۲۴ نوامبر]] - دولت [[کلمبیا]] و [[فارک|شورشیان فارک]] پیمان صلح امضا کردند.
 
=== دسامبر ===
* ۱۹ دسامبر - [[آندری کارلوف]]، سفیر روسیه در ترکیه هنگام سخنرانی ترور شد.<ref>{{یادکرد خبر | عنوان = سفیر روسیه در ترکیه ترور شد + ویدئو (۱۶+) | خبرگزاری = ایسنا | نشانی = http://www.isna.ir/news/95092918223/ | تاریخ بازدید = ۱۳ ژانویه ۲۰۱۷}}</ref>
* ۲۲ دسامبر - یک مطالعه نشان داد که واکسن VSV-EBOV می‌تواند بین ۷۰ تا ۱۰۰ درصد در برابر [[ویروس ابولا]] مؤثر واقع شود.<ref>{{یادکرد خبر | عنوان = ساخت واکسن جدید برای مقابله با شیوع ابولا | خبرگزاری = ایلنا | نشانی = http://www.ilna.ir/fa/tiny/news-228310 | تاریخ بازدید = ۱۳ ژانویه ۲۰۱۷}}</ref>
* ۲۳ دسامبر - [[شورای امنیت سازمان ملل]] [[قطعنامه ۲۳۳۴ شورای امنیت|قطعنامه ۲۳۳۴]] را علیه [[شهرک یهودی‌نشین|شهرک‌سازی اسرائیلی‌ها]] در [[سرزمین‌های فلسطینی|سرزمین‌های اشغالی پس از ۱۹۶۷]] محکوم کرد.<ref>{{یادکرد خبر | عنوان = قطعنامه ضد شهرک سازی رژیم صهیونیستی در شورای امنیت سازمان ملل تصویب شد | خبرگزاری = ایرنا | نشانی = http://www.irna.ir/fa/News/82358035/ | تاریخ بازدید = ۱۳ ژانویه ۲۰۱۷}}</ref>
* ۲۵ دسامبر - یک [[توپولف-۱۵۴]] روسی نزدیک شهر [[سوچی]] روسیه دچار سانحه شد. همهٔ ۹۱ سرنشین این هواپیما کشته شدند.<ref>{{یادکرد خبر | عنوان = سقوط هواپیمای روسی در دریای سیاه با ۹۱ سرنشین | خبرگزاری = تسنیم | نشانی = http://tn.ai/1277135 | تاریخ بازدید = ۱۳ ژانویه ۲۰۱۷}}</ref>
 
== درگذشتگان ==
* [[۱۱ ژانویه]] - ویلیام دل مونته، آخرین بازمانده [[زمین‌لرزه ۱۹۰۶ سانفرانسیسکو]] (زادهٔ [[۱۹۰۶ (میلادی)|۱۹۰۶]])
* [[۱۴ ژانویه]] - [[آلن ریکمن]]، بازیگر انگلیسی فیلم هری پاتر (زادهٔ [[۱۹۴۶ (میلادی)|۱۹۴۶]])
* [[۱۴ ژانویه]] - [[رنه آنژلی]]، خواننده، مدیر، کارگردان کانادایی (زادهٔ [[۱۹۴۲ (میلادی)|۱۹۴۲]])
* [[۱۸ ژانویه]] - [[گلن فرای]]، موسیقی‌دان آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۴۸ (میلادی)|۱۹۴۸]])
* [[۱۸ ژانویه]] - [[میشل تورنیه]]، نویسندهٔ آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۲۴ (میلادی)|۱۹۲۴]])
* [[۲۳ ژانویه]] - [[جیمی بین]]، موسیقی‌دان و نوازندهٔ اسکاتلندی (زادهٔ [[۱۹۴۷ (میلادی)|۱۹۴۷]])
* [[۲۴ ژانویه]] - [[ماروین مینسکی]]، دانشمند علوم رایانه اهل آمریکا (زادهٔ [[۱۹۲۷ (میلادی)|۱۹۲۷]])
* [[۲۶ ژانویه]] - [[ایب ویگودا]]، بازیگر آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۲۱ (میلادی)|۱۹۲۱]])
* [[۲۶ ژانویه]] - [[بلک (خواننده)|بلک]]، خواننده و ترانه‌سرا اهل بریتانیا (زادهٔ [[۱۹۶۲ (میلادی)|۱۹۶۲]])
* [[۲۸ ژانویه]] - [[پل کانتنر]]، خواننده و آهنگ‌ساز آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۴۱ (میلادی)|۱۹۴۱]])
* [[۳ آوریل]] - [[کوجی وادا]]، خوانندهٔ راک اهل ژاپن (زادهٔ [[۱۹۷۴ (میلادی)|۱۹۷۴]])
* [[۴ آوریل]] - [[چوش لمپراوه]]، بازیگر اسپانیایی (زادهٔ [[۱۹۳۰ (میلادی)|۱۹۳۰]])
* [[۶ آوریل]] - [[مرل هگرد]]، آهنگ‌ساز و خوانندهٔ آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۳۷ (میلادی)|۱۹۳۷]])
* [[۸ آوریل]] - [[اریش رودرفر]]، خلبان آلمانی (زادهٔ [[۱۹۱۷ (میلادی)|۱۹۱۷]])
* [[۱۲ آوریل]] - [[آرنولد وسکر]]، نمایش‌نامه‌نویس بریتانیایی (زادهٔ [[۱۹۳۲ (میلادی)|۱۹۳۲]])
* [[۶ ژوئن]] - [[استیون کشی]]، بازیکن فوتبال نیجریه‌ای (زادهٔ [[۱۹۶۲ (میلادی)|۱۹۶۲]])
* [[۶ ژوئن]] - [[توماس پرکینز]]، کارآفرین آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۳۲ (میلادی)|۱۹۳۲]])
* [[۷ ژوئن]] - [[جانی بروکس]]، بازیکن فوتبال انگلیسی (زادهٔ [[۱۹۳۱ (میلادی)|۱۹۳۱]])
* [[۹ ژوئن]] - [[قهار محکموف]]، سیاستمدار تاجیکستانی (زادهٔ [[۱۹۳۲ (میلادی)|۱۹۳۲]])
* [[۹ ژوئن]] - [[مارینا مالفاتی]]، هنرپیشه ایتالیایی (زادهٔ [[۱۹۴۰ (میلادی)|۱۹۴۰]])
* [[۱۳ ژوئن]] - [[اوفلیا هامبارتسومیان]]، خواننده موسیقی فولک ارمنستانی (زادهٔ [[۱۹۲۵ (میلادی)|۱۹۲۵]])
* [[۱۴ ژوئن]] - [[آن مورگن گیلبر]]، هنرپیشه آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۲۸ (میلادی)|۱۹۲۸]])
* [[۱۴ ژوئن]] - [[رانی کلیر ادواردز]]، هنرپیشه آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۳۳ (میلادی)|۱۹۳۳]])
* [[۱۴ ژوئن]] - [[هنری مک‌کالاو]]، نوازنده گیتار اهل ایرلند شمالی (زادهٔ [[۱۹۴۳ (میلادی)|۱۹۴۳]])
* [[۱۵ ژوئن]] - [[لوئیس دانکن]]، نویسنده آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۳۴ (میلادی)|۱۹۳۴]])
* [[۲۳ ژوئن]] - [[استنلی ماندلشتام]]، فیزیکدان تئوری آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۲۸ (میلادی)|۱۹۲۸]])
* [[۲۳ ژوئن]] - [[رالف استنلی]]، موسیقیدان آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۲۷ (میلادی)|۱۹۲۷]])
* [[۲۵ ژوئن]] - [[بیل کانینگهام]]، عکاس مد آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۲۹ (میلادی)|۱۹۲۹]])
* [[۲۵ ژوئن]] - [[موریس ژرژ دانتک]]، نویسنده و موسیقیدان فرانسوی (زادهٔ [[۱۹۵۹ (میلادی)|۱۹۵۹]])
* [[۲۵ ژوئن]] - [[جوزپه فررا]]، کارگردان فیلم ایتالیایی (زادهٔ [[۱۹۳۲ (میلادی)|۱۹۳۲]])
* [[۲۶ ژوئن]] - [[آستین کلارک (رمان‌نویس)|آستین کلارک]]، رمان‌نویس کانادایی (زادهٔ [[۱۹۳۶ (میلادی)|۱۹۳۶]])
* [[۲۷ ژوئن]] - [[سیمون رامو]]، مهندس آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۱۳ (میلادی)|۱۹۱۳]])
* [[۲۷ ژوئن]] - [[باد اسپنسر]]، بازیگر ایتالیایی (زادهٔ [[۱۹۲۹ (میلادی)|۱۹۲۹]])
[[پرونده:Piet de Jong 2011 (1).jpg|120px|بندانگشتی|چپ|[[پیت دویون]]]]
[[پرونده:Fazil_Iskander_in_2010.jpg|120px|بندانگشتی|چپ|[[فاضل اسکندر]]]]
* [[۱ ژوئیه]] - [[رابین هاردی]]، کارگردان فیلم بریتانیایی (زادهٔ [[۱۹۲۹ (میلادی)|۱۹۲۹]])
* [[۱ ژوئیه]] - [[ایو بون‌فوآ]]، شاعر فرانسوی (زادهٔ [[۱۹۲۳ (میلادی)|۱۹۲۳]])
* [[۲ ژوئیه]] - [[رودولف کالامان]]، مخترع آمریکایی مجارتبار (زادهٔ [[۱۹۳۰ (میلادی)|۱۹۳۰]])
* [[۱۴ ژوئیه]] - [[پتر استرهازی]]، نویسندهٔ مجارستانی (زادهٔ [[۱۹۵۰ (میلادی)|۱۹۵۰]])
* [[۱۶ ژوئیه]] - [[نیت تمند]]، بسکتبالیست آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۴۱ (میلادی)|۱۹۴۱]])
* [[۱۹ ژوئیه]] - [[گری مارشال]]، بازیگر، کارگردان و تهیه‌کننده آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۳۴ (میلادی)|۱۹۳۴]])
* [[۲۳ ژوئیه]] - [[توربیان فالدین]]، سیاستمدار سوئدی (زادهٔ [[۱۹۲۶ (میلادی)|۱۹۲۶]])
* [[۲۴ ژوئیه]] - [[مارنی نیکسون]]، خوانندهٔ اپرا اهل آمریکا (زادهٔ [[۱۹۳۰ (میلادی)|۱۹۳۰]])
* [[۲ اوت]] - [[دیوید هادلستون]]، بازیگر آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۳۰ (میلادی)|۱۹۳۰]])
* [[۲ اوت]] - [[احمد حسن زویل]]، شیمی‌دان مصری آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۴۶ (میلادی)|۱۹۴۶]])
* [[۳ اوت]] - [[کریستوفر آمون]]، راننده‌یرانندهٔ رالی اهل زلاند نو (زادهٔ [[۱۹۴۳ (میلادی)|۱۹۴۳]])
* [[۵ اوت]] - [[آلفونس اگلی]]، سیاستمدار سوئیسی (زادهٔ [[۱۹۲۴ (میلادی)|۱۹۲۴]])
* [[۱۳ اوت]] - [[کنی بیکر]]، بازیگر بریتانیایی (زادهٔ [[۱۹۳۴ (میلادی)|۱۹۳۴]])
* [[۲۳ اوت]] - [[راینهارد سیلتن]]، اقتصاددان آلمانی (زادهٔ [[۱۹۳۰ (میلادی)|۱۹۳۰]])
* [[۲۴ اوت]] - [[میشل بوتور]]، شاعر و نویسنده فرانسوی (زادهٔ [[۱۹۲۶ (میلادی)|۱۹۲۶]])
* [[۲۴ اوت]] - [[والتر شیل]]، رئیس‌جمهور آلمان غربی (زادهٔ [[۱۹۱۹ (میلادی)|۱۹۱۹]])
* [[۲۵ اوت]] - [[جیمز کرونین]]، فیزیکدان هسته‌ای آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۳۱ (میلادی)|۱۹۳۱]])
* [[۲۵ اوت]] - [[سونیا ریکی‌یل]]، طراح مد فرانسوی (زادهٔ [[۱۹۳۰ (میلادی)|۱۹۳۰]])
* [[۲۵ اوت]] - [[رودی وان گلدر]]، مهندس صدا اهل آمریکا (زادهٔ [[۱۹۲۴ (میلادی)|۱۹۲۴]])
* [[۲۸ اوت]] - [[خوآن گابریل]]، ترانه‌سرا و خواننده مکزیکی (زادهٔ [[۱۹۵۰ (میلادی)|۱۹۵۰]])
* [[۲۹ اوت]] - [[جین وایلدر]]، بازیگر آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۳۳ (میلادی)|۱۹۳۳]])
* [[۱ اکتبر]] - [[دیوید هرد]]، بازیکن فوتبال اهل بریتانیا (زادهٔ [[۱۹۳۴ (میلادی)|۱۹۳۴]])
* [[۲ اکتبر]] - [[نویل مارینر]]، نوازنده ویولون اهل انگلستان (زادهٔ [[۱۹۲۴ (میلادی)|۱۹۲۴]])
* [[۲ اکتبر]] - [[هانوی هایهانوی‌های]]، گوینده رادیو اهل ویتنام (زادهٔ [[۱۹۳۱ (میلادی)|۱۹۳۱]])
* [[۴ اکتبر]] - [[بریجت هامانبریجت‌هامان]]، نویسنده و مورخ آلمانی-اتریشی (زادهٔ [[۱۹۴۰ (میلادی)|۱۹۴۰]])
* [[۵ اکتبر]] - [[میکال کواچ]]، نخستین رئیس‌جمهور اسلواکی (زادهٔ [[۱۹۳۰ (میلادی)|۱۹۳۰]])
* [[۸ اکتبر]] - [[استیلانوس پاتاکوس]]، نظامی یونانی (زادهٔ [[۱۹۱۲ (میلادی)|۱۹۱۲]])
* [[۲۴ اکتبر]] - [[بنجامین کرم]]، نویسندهٔ باطن‌گرای غربی اهل اسکاتلند (زادهٔ [[۱۹۵۹ (میلادی)|۱۹۵۹]])
* [[۲۷ اکتبر]] - [[شاهزاده میکاسا|توکاهیتو میکاسا]]، شاهزاده ژاپنی (زادهٔ [[۱۹۱۵ (میلادی)|۱۹۱۵]])
* [[۲۸ اکتبر]] - [[ملحم برکات]]، موسیقی‌دان، خواننده، آهنگساز و بازیگر تئاتر اهل لبنان (زادهٔ [[۱۹۴۵ (میلادی)|۱۹۴۵]])
* [[۲۸ اکتبر]] - [[نیکولاس برثوایت]]، سومین نخست‌وزیر گرانادا (زادهٔ [[۱۹۲۵ (میلادی)|۱۹۲۵]])
* [[۲۹ اکتبر]] - [[رولاند دیانس]]، گیتاریست و آهنگساز فرانسوی (زادهٔ [[۱۹۵۵ (میلادی)|۱۹۵۵]])
[[پرونده:George_Michael.jpeg|120px|بندانگشتی|چپ|[[جرج مایکل]]]]
[[پرونده:Debbie_Reynolds_6_Allan_Warren.jpg|120px|بندانگشتی|چپ|[[دبی رینولدز]]]]
* [[۵ دسامبر]] - [[حیدر جمال]]، اسلام‌شناس روس (زادهٔ [[۱۹۴۷ (میلادی)|۱۹۴۷]])
* [[۶ دسامبر]] - [[پیتر وان]]، بازیگر بریتانیایی (زادهٔ [[۱۹۲۳ (میلادی)|۱۹۲۳]])
* [[۷ دسامبر]] - [[گرگ لیک]]، موسیقی‌دان بریتانیایی (زادهٔ [[۱۹۴۷ (میلادی)|۱۹۴۷]])
* [[۸ دسامبر]] - [[جان گلن]]، سیاستمدار، خلبان و فضانورد آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۲۱ (میلادی)|۱۹۲۱]])
* [[۸ دسامبر]] - [[جوزف ماسکولو]]، بازیگر آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۲۹ (میلادی)|۱۹۲۹]])
* [[۱۳ دسامبر]] - [[توماس شلینگ]]، اقتصاددان آمریکایی برنده نوبل (زادهٔ [[۱۹۲۱ (میلادی)|۱۹۲۱]])
* [[۱۳ دسامبر]] - [[آلن تیک]]، بازیگر کانادایی (زادهٔ [[۱۹۴۷ (میلادی)|۱۹۴۷]])
* [[۱۴ دسامبر]] - [[برنار فاکس (هنرپیشه)|برنار فاکس]]، بازیگر بریتانیایی (زادهٔ [[۱۹۲۷ (میلادی)|۱۹۲۷]])
* [[۱۷ دسامبر]] - [[هنری هیملیچ]]، پزشک آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۲۰ (میلادی)|۱۹۲۰]])
* [[۱۸ دسامبر]] - [[ژاژا گابور]]، بازیگر آمریکایی-مجاری (زادهٔ [[۱۹۱۷ (میلادی)|۱۹۱۷]])
* [[۲۰ دسامبر]] - [[میشل مورگان]]، بازیگر فرانسوی (زادهٔ [[۱۹۲۰ (میلادی)|۱۹۲۰]])
* [[۲۳ دسامبر]] - [[پیرز سلرز]]، فضانورد و هواشناس بریتانیایی-آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۵۵ (میلادی)|۱۹۵۵]])
* [[۲۴ دسامبر]] - [[ریچارد آدامز]]، نویسنده بریتانیایی (زادهٔ [[۱۹۲۰ (میلادی)|۱۹۲۰]])
* [[۲۴ دسامبر]] - [[ریک پارفیت]]، موسیقی‌دان بریتانیایی (زادهٔ [[۱۹۴۸ (میلادی)|۱۹۴۸]])
* [[۲۴ دسامبر]] - [[لیز اسمیت]]، بازیگر بریتانیایی (زادهٔ [[۱۹۲۱ (میلادی)|۱۹۲۱]])
* [[۲۵ دسامبر]] - [[جرج مایکل]]، خواننده بریتانیایی (زادهٔ [[۱۹۶۳ (میلادی)|۱۹۶۳]])
* [[۲۵ دسامبر]] - [[ورا روبین]]، ستاره‌شناس آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۲۸ (میلادی)|۱۹۲۸]])
* [[۲۶ دسامبر]] - [[آشوت آناستاسیان]]، استادبزرگ شطرنج اهل ارمنستان (زادهٔ [[۱۹۶۴ (میلادی)|۱۹۶۴]])
* [[۲۷ دسامبر]] - [[کری فیشر]]، نویسنده و بازیگر آمریکایی (زادهٔ [[۱۹۵۶ (میلادی)|۱۹۵۶]])
* [[۲۷ دسامبر]] - [[راتناسیری ویکرمانایکه]]، نخست‌وزیر سریلانکا (زادهٔ [[۱۹۳۳ (میلادی)|۱۹۳۳]])
* [[۲۸ دسامبر]] - [[گرگوریو کونرادو آلوارز]]، ۵۴مین رئیس‌جمهور اروگوئه (زادهٔ [[۱۹۲۵ (میلادی)|۱۹۲۵]])
* [[۲۸ دسامبر]] - [[میشل دئون]]، نویسنده فرانسوی (زادهٔ [[۱۹۱۹ (میلادی)|۱۹۱۹]])
* [[۲۸ دسامبر]] - [[دبی رینولدز]]، بازیگر، رقصنده و خواننده آمریایی (زادهٔ [[۱۹۳۲ (میلادی)|۱۹۳۲]])
* [[۳۱ دسامبر]] - [[هنینگ کریستوفرسن]]، سیاستمدار دانمارکی (زادهٔ [[۱۹۳۹ (میلادی)|۱۹۳۹]])
 
== جوایز نوبل ==
[[پرونده:Nobel medal.png|100px|چپ|مدال نوبل]]
* [[جایزه نوبل ادبیات|ادبیات]] - [[باب دیلن]]
* [[جایزه نوبل اقتصاد|اقتصاد]] - [[اولیور هارت]]، [[بنیت هولمستروم]]
* [[جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی|پزشکی یا کاراندام‌شناسی]] - [[یوشینوری اسومی]]
* [[جایزه نوبل شیمی|شیمی]] - [[برنارد فرینگا]]، [[ژان-پی‌یر سوواژ]] و [[فراسر استودارت]]
* [[جایزه صلح نوبل|صلح]] - [[خوان مانوئل سانتوس]]
* [[جایزه نوبل فیزیک|فیزیک]] - [[جان مایکل کوسترلیتز]]، [[دانکن هالدین]] و [[دیوید جی تولس]]
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
 
== پیوندبه بیرون ==
{{انبار-رده|2016۲۰۱۶}}
[[رده:۲۰۱۶ (میلادی)]]