باز کردن منو اصلی

تغییرات

اصلاح املا، اصلاح سجاوندی، اصلاح ارقام، اصلاح نویسه‌های عربی
| species = '''''G. glabra'''''
| binomial = ''Glycyrrhiza glabra''
| binomial_authority = [[کارل لینه]]<ref name="grin">{{cite web
{{cite web
|url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?17820
|title=Glycyrrhiza glabra information from NPGS/GRIN
|accessdate=6 March 2008
}}</ref>
| synonyms = *''Glycyrrhiza glandulifera'' [[Franz de Paula Adam von Waldstein|Waldst]]. & [[Pál Kitaibel|Kit]].<ref name="grin" />
}}
[[پرونده:Illustration Glycyrrhiza glabra0.jpg|200px|thumb]]
''[[پرونده:Glycyrrhiza glabra MHNT.BOT.2011.3.43.jpg|بندانگشتی|''Glycyrrhiza glabra'']]''
 
'''شیرین‌بیان''' {{نام علمی|Glycyrrhiza glabra}}، که به [[فارسی]] مَهْک گفته می‌شود، گیاهی خودرو از تیرهٔ سبزی‌آساها، بومی جنوب [[اروپا]]، شمال [[آفریقا]] و نواحی معتدل [[آسیا]] ست. در اکثر نقاط [[ایران]] خصوصاً در شهرستان خاتم [[مروست]] و نواحی شرقی و شمال شرقی و همچنین [[آذربایجان]]،سلسله، سلسله جبال بختیاری و شهرستان [[اقلید]] به فراوانی می‌روید. برگهای آن مرکب است و از ۴ تا ۷ زوج برگ به اضافهٔ یک برگچهٔ انتهایی تشکیل یافته‌است که به سبب ترشح شیره، چسبنده‌اند. گلهایش مایل به آبی و میوه‌اش شامل ۵ تا ۶ دانهٔ مایل به قهوه‌ای است. ریشه و [[ساقهٔ زیرزمینی]] آن مصرف دارویی دارد.<ref>فرهنگ معین</ref> ریشه‌ها و ریزومهای این گیاه دارای پوستی قهوه‌ای‌رنگ یا سیاه و مغز زردرنگ است.
 
== مشخصات ==
(در کشورهای غربی) طعم عصارهٔ شیرین‌بیان در انواع گسترده‌ای از تنقلات شیرین (همچون آب‌نبات) یافت می‌شود. محبوب‌ترین این شیرینی‌جات در [[انگلستان]] [//en.wikipedia.org/wiki/Liquorice_allsorts Liqourice allsorts] است.
 
در قارهٔ اروپا (به غیر از انگلستان) آب‌نباتهایی با طعم تند و شور (فراورده با شیرین‌بیان) بر انواع دیگر ترجیح دارند. هرچند باید توجه داشت که طعم اغلب این گونهاین‌گونه از تنقلات با روغن تخم انیسون (بادیان رومی) تقویت می‌شود و مقدار واقعی شیرین‌بیان در آن بسیار اندک است. به هر حال در [[هلند]] – که در آن آب‌نبات شیرین‌بیان موسوم به Drop(قطره) یکی از پرطرفدارترین انواع آب‌نباتهاست- فقط در اندکی از انواع متعدد این تنقلات عرضه شده به بازار، تخم انیسون (بادیان رومی) به کار می‌رود. گرچه مردم ترکیب آن با نعنا، جوهر نعنا یا برگ‌بو را نیز دوست دارند و آمیختن آن با [//en.wikipedia.org/wiki/Ammonium_chloride کلراید آمونیوم] نوعی آب‌نبات نمکی<ref>http://en.wikipedia.org/wiki/Salty_liquorice</ref> می‌سازد که به زبان هلندی به [//nl.wikipedia.org/wiki/Drop zout drop] معروف است. [//en.wikipedia.org/wiki/Pontefract پانتفرکت] در [//en.wikipedia.org/wiki/Yorkshire یورکشایر] نخستین محلی بود که ترکیب شیرین بیان با شکر به عنوان نوعی از شیرینی‌جات، به شکل امروزین مورد استفاده قرار گرفت.
[//en.wikipedia.org/wiki/Pontefract_Cakes شیرینی پانتفرکت] در اصل همان‌جا ساخته شد.
 
در طب سنتی از این گیاه برای درمان [[اسپاسم]] عضلات و تورم، [[برونشیت]]، [[روماتیسم]] و ورم مفاصل استفاده می‌شود.
 
امروزه نیز عصارهٔ شیرین بیان یکی از اجزاء ترکیبی شربت سرفه به شماربه‌شمار می‌رود. این ماده به شکل طبیعی‌اش، در درمان زخمهای دهان و [[دستگاه گوارشی]] مفید است. شیرین بیان همچنین مدر (ادرارآور) و ملیّن است و می‌توان آن را به عنوان عامل ضدویروس موضعی برای زخم و التهاب [[زونا]]، چشم، دهان و [[دستگاه تناسلی]] به کار برد.
مهم‌ترین خاصیت شیرین بیان، تأثیر بر دستگاه گوارش است. این گیاه درمان‌کننده ورم و [[زخم معده]] و [[اثنی‌عشر]] است و بر روی سرطان معده تأثیر مطلوب دارد. همچنین برای درمان سوءهاضمه و از بین بردن نفخ شکم مفید است.
 
شیرین بیان بر سیستم درون‌ریز بدن نیز تأثیرگذار است و مصرف آن ممکن است مقدار [[تستوسترون]] خونابه را کاهش دهد. با این حال مشخص نیست که آیا بر میزان تستوسترون آزاد نیز مؤثر است یا خیر.
 
یکی از خواص دارویی شیرین بیان خاصیت ضد لک و روشن‌کنندگی آن بر پوست است که در قالب کرم‌های مراقبت از پوست ارائه شده است .<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=۶ آبان ۱۳۹۳|وب‌گاه=|نشانی=http://www.isna.ir/news/93080602765/|عنوان=ساخت «کرم ضد لک روشن‌کننده» از عصاره شیرین‌بیان توسط محققان ایرانی}}</ref>.
 
== احتیاطات مصرف ==
== پیوند به بیرون ==
{{ویکی‌انبار|Glycyrrhiza glabra}}
* [http://www.IranLicoriceiranlicorice.Comcom/ Sepidan Osareh Co]
* [http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/natural/patient-licorice.html National Institute of Health - Medline]
* [http://www.pdrhealth.com/drug_info/nmdrugprofiles/nutsupdrugs/deg_0092.shtml PDRhealth.com] - Profile of Deglycyrrhizinated Licorice (DGL)
{{داروگیاه}}
 
[http://www.xword.ir/ گیاهان دارویی]
 
{{قارچ‌ها و گیاهان دارویی}}