فقه: تفاوت میان نسخه‌ها

محتوای حذف‌شده محتوای افزوده‌شده
FreshmanBot (بحث | مشارکت‌ها)
جز ←‏توضیح: اصلاح فاصله مجازی + اصلاح نویسه با استفاده از AWB
جز ←‏جایگزینی با [[وپ:اشتباه|اشتباه‌یاب]]: تفسیر⟸تفسیر (فلسفه)|تفسیر، کافی⟸کتاب کافی، سیره⟸سیره نبوی
خط ۴۰:
 
== تاریخ فقه ==
در سال‌های نخستین ظهور اسلام، علم فقه معنای مصطلح فعلی را که در کنار سایر علوم [[حکمت]] و [[تفسیر (فلسفه)|تفسیر]] و کلام قرار می‌گیرد نداشته‌است. {{مدرک}}{{سخ}}[[قرآن]] مؤمنان را دعوت می‌کند تا به مراکز فرهنگی وارد شوند تا در اصول و فروع دین فقیه شوند.<ref>{{آیه|۹|۱۲۲}}</ref> این فقاهت شامل عقاید و اخلاق و حقوق بوده‌است.<ref>جوادی آملی، عبدالله (۱۳۸۵)، ''دین‌شناسی''، قم: اسراء، صص ۲۵۰–۱</ref>
{{سخ}}
از آنجا که اهل سنت باب تفقه را بر روی خود بستند، تاریخ فقه را در نزد آن‌ها باید از زاویه‌ای دیگر نگریست. اما در بین شیعیان فقه ادامه یافت، لذا می‌توان دوره‌های فقه را درعناوین زیر خلاصه کرد:
* دوره اول: اختصاص به شیوه نقل عین روایات با ذکر اسناد دارد. این شیوه که از آن به «فقه مستند» نیز یاد می‌شود، حتی در زمان حضور امامان شیعه نیز وجود داشت. اما از نظر گستردگی، روش جمع‌آوری و تنظیم آنها، در مقایسه با کتب فقهی بعد از [[غیبت]]، در سطحی بسیار پایین و محدود قرار داشت: شیوه بیان فقه در قالب الفاظ روایات و با ذکر اسناد، تازمان نگارش'' [[کتاب کافی]]'' معمول بوده و از آن زمان به بعد به ندرت در آثار فقهاء به چشم می‌خورد؛ بنابراین چهره معروف این شیوه، شیخ [[کلینی]] است.
* دوره دوم: شیوه بیان احکام با عبارات خود احادیث و با حذف اسناد بوده‌است. این شیوه از اوایل قرن چهارم هجری و در عصر شیخ کلینی پدید آمد. [[علی بن بابویه]] پدر[[شیخ صدوق]] و صاحب کتاب ''شرایع'' از اولین کوشندگان در این زمینه محسوب می‌شود. او نخستین بار کتاب فقهی مجرد از سند روایت و مانند اثر مخصوص به مؤلف و نشان دهنده فتوی و نظر مؤلف را تألیف کرد. '' شیخ صدوق، ابن ابی عقیل، ابن جنید، [[شیخ مفید]]، [[سید مرتضی]]، سلار، ابوالصلاح حلبی و ابن براج'' از دیگر فقهایی هستند که در این دوره می‌زیسته‌اند.
* دوره سوم: اختصاص به شیوه بیان احکام در قالب عباراتی شخصی خود مجتهد دارد. این شیوه که به «فقه مستنبط» نیز خوانده می‌شود، توسط ''محمد بن حسن بن علی الطوسی'' معروف به [[شیخ طوسی]] بنیان نهاده شد، او با نگارش کتاب ''المبسوط'' شیوه جدیدی را در تبیین و تدوین مسائل فقهی بوجود آورد و برخلاف گذشتگان که فتاوی خود را درقالب الفاظ احادیث (با ذکر یا حذف سند) بیان می‌کردند، با عبارات خودش به ایراد فتوی پرداخت و شیوه نقل فتوی به دور از جمود بر الفاظ روایت و با عبارات شخصی مجتهد را درتدوین کتب فقهی تأسیس کرد. این شیوه راهگشای چگونگی تألیف کتب فقهی بعد از شیخ گشت که تا به امروز نیز ادامه دارد.
خط ۸۱:
== مکاتب فقهی ==
در نزد [[سنی|اهل سنت]] که به بسته بودن باب [[اجتهاد]] معتقداند، مذاهب فقهی منحصر در چهار مذهب [[حنبلی]] و [[مالکی]] و [[حنفی]] و [[شافعی]] است و از این رو علم فقه در نزد [[اهل سنت]] عمدتاً به معنای آموزش و اشاعه مکتب فقهی این چهار پیشوای فقهی اهل سنت است.
اما مکتب فقهی [[شیعه]] که به [[مذهب جعفری]] موسوم است، برای هر مجتهدی و در هر زمانی قدرت استنباط قائل است و در نتیجه معتقد است که باید هر مؤمن مکلف یا خود [[مجتهد]] باشد یا در فروع فقهی از یک مجتهد واجد شرایط پیروی و تقلید کند.<ref>توضیح المسائل مراجع. دو جلدی. مسئله اول التقلید.</ref> اهل سنت تنها روایات موثقی را که از [[محمد]] رسیده، و حاکی از قول یا فعل اوست، به عنوان یکی از منابع استنباط قبول دارند، اما [[شیعیان]] در استنباط احکام، علاوه بر عقل، قرآن و [[سیره نبوی]] پیامبر بر روایاتی که از [[ائمه اطهار]] به‌طور قابل اعتماد رسیده باشد، نیز اتکا می‌کنند.<ref>زین الدین العاملی. کتاب القضاء. ذیل (و من السنة...).</ref>
 
== قواعد فقه (قواعد فقهیه) ==
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/wiki/فقه»