تفاوت میان نسخه‌های «تنگه هرمز»

جز
ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:
(خنثی‌سازی به نسخهٔ 25954875 Babooneh (بحث). (T))
برچسب: خنثی‌سازی
جز (ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:)
[[پرونده:Strait of Hormuz.jpg|چپ|340px|بندانگشتی|نقشهٔ تنگهٔ هرمز]]
 
'''تنگهٔ هرمز''' [[آبراه]]ی است بین [[استان هرمزگان]] ایران و [[استان مسندم]] عمان که [[دریای عمان]] را به [[خلیج فارس]] می‌پیوندد. این گذرگاه یکی از راهبردی‌ترین مسیرهای بین‌المللی کشتیرانی در جهان به شماربه‌شمار می‌آید.
 
== نامگذاری ==
تنگه هرمز دومین تنگه بین‌المللی شلوغ دنیاست. هر روز حدود ۱۶٫۵ تا ۱۷ میلیون بشکه [[نفت خام]] (برآورد ۲۰۰۶) که معادل ۴۰ درصد کل نفت حمل شده توسط [[کشتی نفت‌کش|کشتی‌های نفت‌کش]] و نزدیک به ۲۵ درصد کل عرضه جهانی نفت است. حدود ۶۸ درصد ذخایر شناخته‌شده نفت و [[گاز طبیعی]] دنیا در خلیج فارس قرار دارد و امنیت تنگه هرمز نقش کلیدی در تأمین بی‌وقفه انرژی دنیا دارد. بیشتر این نفت به بازارهای [[آسیا]]، ایالات متحده و [[اروپای غربی]] می‌رود و ۷۵ درصد نفت خام [[ژاپن]] از این مسیر وارد می‌شود. بیشتر صادرات نفت خام در مسیرهای بسیار طولانی از طریق نفت‌کش‌های بسیار بزرگ انجام می‌شود که توانایی حمل بیش از دو میلیون بشکه در هر سفر دارند.
 
حکومت ایران در موارد متعددی در پاسخ به اعمال تحریم هایتحریم‌های آمریکا و غرب علیه ایران توسط مسئولین حکومت ایران از جمله [[فهرست نمایندگان مجلس شورای اسلامی|نمایندگان مجلس]] مانند [[ابراهیم آقامحمدی]]، [[سید حسین نقوی حسینی]]، [[جواد کریمی قدوسی]]، [[حمید رسایی]] و فرماندهان نظامی مانند [[محمدعلی جعفری]] [[فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]، [[قاسم سلیمانی]] فرمانده [[نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] و [[حسن روحانی]] [[رئیس‌جمهور ایران]] تهدید به بستن تنگه هرمز کرده‌است. بر اساس یک سناریو این کار از طریق [[مین]]گذاری سطح دریا و سپس استفاده از [[موشک کروز|موشک‌های ضدکشتی کروز]] و زیردریایی‌های کوچک برای اختلال در عملیات مین‌روبی انجام می‌شود. به گفته جامعه اطلاعاتی آمریکا، ایران توانایی بستن تنگه هرمز را برای مدت کوتاهی دارد. با این حال برخی چنین عملی را غیرمنطقی می‌دانند چرا که تقریباً تمام نفت ایران از طریق این تنگه صادر می‌شود و دولت آمریکا نیز انتظار عملی شدن چنین تهدیدی را ندارد چرا که بیشترین آسیب را به خود ایران وارد خواهد کرد.<ref>[http://www.globalsecurity.org/military/ops/arabian-gauntlet.htm OPLAN 1019 Arabian Gauntlet] Global Security</ref>
 
== نظام حقوقی تنگه هرمز ==
در مورد وضعیت حقوقی تنگه هرمز هیچ گونه معاهده خاصی بین ایران و عمان وجود ندارد در نتیجه با استنباط از مفهوم مخالف بند ج ماده ۳۵ [[کنوانسیون ملل متحد در مورد حقوق دریاها]] این تنگه تابع مقررات عهدنامه یادشده است و در شرایط صلح، کلیه کشتی‌های نظامی و بازرگانی از حق عبور ترانزیت برخوردارند (گرچه این حق همواره مورد اعتراض ایران و عمان بوده استبوده‌است). اما در شرایط جنگی مقرارات حقوق جنگ حاکم است که بر اساس آن اگر یکی از دو کشور ایران یا عمان درگیر جنگ باشند از حق بازرسی کشتی‌های عبوری برخوردارند. ایران از این حق در دوران جنگ به خوبی استفاده کرد.<ref name="گنج">{{یادکرد کتاب|عنوان=حقوق بین‌الملل عمومی|ناشر=گنج دانش|نویسنده=محمد رضا ضیایی بیگدلی}}</ref>
 
رژیم حقوقی مربوط به عبور بی ضرربی‌ضرر از تنگه‌های مورد استفاده کشتیرانی بین‌المللی مشابه رژیم حقوقی عبور بی ضرربی‌ضرر از دریای سرزمینی نیست و دول همجوار تنگه‌های مورد استفاده کشتیرانی بین‌المللی حق ندارند که عبور دیگران را از آن به حال تعلیق درآورند.
 
در داخل تنگه هرمز سه قسمت ۱) [[آب‌های سرزمینی ایران]] (۱۲ مایل دریایی یا ۲۲ کیلومتر از ساحل ایران)، ۲) [[آب‌های سرزمینی عمان]] (۱۲ مایل دریایی یا ۲۲ کیلومتر از ساحل عمان) و ۳) [[آب‌های آزاد]] (۳ کیلومتر از میان آب‌های سرزمینی ایران و عمان) وجود دارد. دولت ایران نمی‌تواند برای بخش‌های دیگر تنگه هرمز هیچگونه اعمال کنترل، نظارت یا مسدود کردن، حتی بابت بهبود جریان عبور کشتی‌های دیگران تعیین کند. قابل توجه است که قسمت عمده طرح‌های تفکیک تردد کشتی‌ها در داخل تنگه هرمز در طرف [[عمان]]ی تنگه هرمز قرار گرفته استگرفته‌است.
 
در مورد عبور بی ضرربی‌ضرر از تنگه‌های مورد استفاد کشتیرانی بین‌المللی، اختلافی در تفسیر حقوق دولت ساحلی و حقوق دولت‌های صاحب پرچم کشتی‌های عبوری تجاری یا نظامی وجود ندارد. بر این اساس دولت‌های ساحلی، صاحب منطقه خود در داخل تنگه هستند و می‌توانند در آنجا هرگونه بهره‌برداری انجام بدهند ولی حق تعلیق عبور دیگران و ایجاد مزاحمت برای اعمال حق عبور بی ضرربی‌ضرر توسط آنها را ندارند.<ref name=":0">{{یادکرد وب|نام خانوادگی=|نویسنده=|نام=|کد زبان=|تاریخ=|وب‌گاهوبگاه=|نشانی=http://www.bbc.com/persian/iran/2016/09/160919_l12_iran_us_persian_gulf_bd|عنوان=مواجهه ایران و آمریکا در خلیج فارس ناشی از چیست؟ - بی‌بی‌سی فارسی، ۲۹ شهریور ۱۳۹۵|ناشر=|بازبینی=}}</ref>
 
== جزایر ==
 
== منابع ==
{{پانویس}}
* مطالعاتی در باب [[بحرین]] و جزایر و سواحل [[خلیج فارس]]. [[عباس اقبال]]. [[تهران]]. چاپخانه مجلس. ۱۳۲۸ شمسی
* عمان فی عام ۱۹۸۶ ''(عام الحصاد والتراث)'' إصدار وزارة الإعللام، دارالعرب للطباعة والنشر والتوزیع، ۱۹۸۶ میلادی