تفاوت میان نسخه‌های «استان لرستان»

به نسخهٔ 27765463 ویرایش مرتضا برگردانده شد: تغييرات صورت گرفته توسط كاربران ناشناس. (توینکل)
جز (ویرایش 176.101.33.14 (بحث) به آخرین تغییری که Drago507 انجام داده بود واگردانده شد)
برچسب: واگردانی
(به نسخهٔ 27765463 ویرایش مرتضا برگردانده شد: تغييرات صورت گرفته توسط كاربران ناشناس. (توینکل))
برچسب: خنثی‌سازی
 
=== لکی ===
برخی از مردم [[لرستان]] به [[زبان لکی]] تکلم می‌کنند. از جمله شهرهایی که مردمانشان به [[زبان لکی]] تکلم می‌کنند می‌توان [[الشتر]] ([[سلسله]])، [[:نورآباد (دلفان)]]، فیروزآباد، [[کوهدشت]]، بیرانشهر (چغلوندی) و شهرستان چگنی (بخش شاهیوند، دهستان تشکن و منطقه برآفتاب) را نام برد. این زبان به‌دلیل «این زبان فعلاً به خاطروجود نداشتن یک رسم‌الخط کامل و جامع دانشگاهی و بدون اشکالات آواشناسی، آوا نگاری و زبان‌شناسی» فعلاً در دانشگاه‌ها یا مدارس تدریس نمی‌شود.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=امین آزادبخت|کد زبان=fa|تاریخ=|وبگاه=پایگاه خبری گلونی|نشانی=http://golvani.ir/1397/04/رشته-فرهنگ-عامه-و-زبان-و-ادبیات-بومی-لرس/|عنوان=رشته فرهنگ عامه و زبان و ادبیات بومی لرستان}}</ref>
 
=== زبان و گویش در لرستان ===
{{اصلی|گویشزبان لری}}
[[پرونده:Lur peoples map.jpg|بندانگشتی|چپ|توزیع جغرافیایی مناطقی که در آن‌ها به [[زبان لری]] سخن گفته می‌شود]]
'''گویش‌های لُری''' نزدیک‌ترین گویش‌های ایرانی به زبان [[فارسی]] هستند.<ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/iran-vi2-documentation Iranica: IRAN vi. IRANIAN LANGUAGES AND SCRIPTS (2) Documentation]</ref> گویشزبان لری همانند [[فارسی|زبان فارسی]] نواده‌ای از زبان [[پارسی میانه]] است<ref name="Erik John Anonby pp 171-197">Erik John Anonby, [http://anonby.balafon.net/wp-content/uploads/2007/06/jra-172-171-197.pdf "Update on Luri: How many languages?"]// Journal of the Royal Asiatic Society (Third Series), Volume 13, Issue 02, Jul 2003, pp 171–197</ref> و واژه‌های آن همانندی بسیاری با [[فارسی]] دارد.<ref name="Erik John Anonby pp 171-197"/> ریشه زبان‌های ایرانی لری-بختیار مانند زبان فارسی به [[پارسی میانه]] (پهلوی ساسانی) و از طریق پارسی میانه به [[پارسی باستان]] (زبان هخامنشیان) برمی‌گردد<ref>Donald Stilo, "Isfahan xxi. PROVINCIAL DIALECTS" in Encyclopædia Iranica
[http://www.iranicaonline.org/articles/isfahan-xxi-provincial-dialects]
While the modern SWI languages, for instance, Persian, Lori-Baḵtiāri and others, are derived directly from Old Persian through Middle Persian/Pahlavi</ref>. ویژگی‌های گویشزبان لری نشان می‌دهد که چیرگی زبان‌های ایرانی در منطقه کنونی [[لرستان]] در تاریخ باستان از سوی ناحیه [[پارس]] صورت گرفته و نه از سوی ناحیه [[ماد]].<ref>Yar-Shater, Ehsan. 1982. Encyclopaedia Iranica. London: Routledge & Kegan Paul. V, p. 617a</ref><ref>Houtsma, M. T. ، 1987. E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913-1936. Published by BRILL. [http://books.google.nl/books?id=jJY3AAAAIAAJ&pg=PA821&lpg=PA821&dq=media+Iranicised&source=bl&ots=ed6E0edHZI&sig=tJIrI7dkvFPF7K0dJZiOfzoKq64&hl=nl&ei=1rOVS6nQCYeF-Qbj5PTTCg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CAkQ6AEwAA#v=onepage&q=media%20Iranicised&f=falseLur]. p. 41. (and p. 281) {{ISBN|90-04-08265-4|en}}, {{ISBN|978-90-04-08265-6|en}}</ref> زبان‌شناسانی دیگر لری را یک [[پیوستار زبانی]] از [[گویش‌های ایرانی جنوب غربی]] بین گونه‌های [[فارسی]] و [[کردی]] دانسته‌اند،<ref name="zaban">{{یادکرد وب|عنوان=لری چند زبان است؟|نشانی=http://zagrus.iranblog.com/?mode=DirectLink&id=557987|تاریخ بازدید=}}</ref> که میان مردم [[لر|لُر]] در [[غرب]] و [[جنوب]] [[غرب]] [[ایران]] رایج است و خود از سه گویش جدا تشکیل می‌شود که عبارتند از گویش لری فیلی، لری بختیاری و لری جنوبی ([[کهگیلویه]] و [[ممسنی]] و [[بویراحمدی]]) و در دو سوی پیوستار با انواعی از زبان‌های [[کردی]] و [[فارسی]] شانه به شانه‌است.<ref name="zaban" /> به عبارت دقیق تر این خانواده یک گروه جدا اما مرتبط از چند زیرگروه پیوسته از ایلات و طوایف است، شناخته شده‌ترین این گروه‌ها عبارتند از [[فیلی]] یا [[لر کوچک]] و [[بختیاری]]، [[بویراحمد]]، [[کهگیلویه]]، [[لک]] زبان ها و [[ممسنی]] (چهار گروه اخیر [[لر بزرگ]] را تشکیل می‌دهند). [[فیلی]] بیشتر به [[پیشکوه]] و [[پشتکوه]] تقسیم می‌شود، چند گروه کوچکتر دیگر هم هستند.<ref>Journal of the Royal Asiatic Society (Third Series), Volume 13, Issue 02, Jul 2003, pp 171–197</ref>
;نظرسنجی سال ۱۳۸۹
طی پژوهشی که شرکت پژوهشگران خبره پارس به سفارش [[شورای فرهنگ عمومی]] در سال ۸۹ انجام داد و براساس یک بررسی میدانی و یک جامعه آماری از میان ساکنان ۲۸۸ شهر و حدود ۱۴۰۰ روستای سراسر کشور، درصد اقوامی که در این نظر سنجی نمونه‌گیری شد در استان لرستان به قرار زیر بود: ۴٫۶ فارس (۴٫۶٪ مرد، ۴٫۲٪ زن)، ۰٫۳ ترک (۰٫۵٪ مرد)، ۰٫۵ کرد (۱٫۱٪ زن)، ۰٫۵ عرب (۰٫۵٪ مرد)، ۹۱٫۵ لُر (۹۱٫۸٪ مرد، ۹۲٫۱٪ زن)، ۰٫۳ شمالی شامل گیلک، مازنی، تات، تالش و ترکمن (۰٫۵٪ مرد)، ۱٫۸ سایر و ۰٫۵ بدون جواب بودند.<ref>شماره کتابشناسی ملی:۲۸۹۰۸۵۹/طرح بررسی و سنجش شاخص‌های فرهنگ عمومی کشور (شاخص‌های غیرثبتی){گزارش}:استان لرستان/به سفارش شورای فرهنگ عمومی کشور؛ مدیر طرح و مسئول سیاست گذاری:منصور واعظی؛ اجرا:شرکت پژوهشگران خبره پارس -شابک:۸-۶۱-۶۶۲۷-۶۰۰-۹۷۸ *وضعیت نشر:تهران-موسسه انتشارات کتاب نشر ۱۳۹۱ *وضعیت ظاهری:۲۵۸ ص:جدول (بخش رنگی)، نمودار (بخش رنگی)</ref>