تفاوت میان نسخه‌های «شاهنشاهی هخامنشی»

ویرایش‌های دارای حسن نیت 5.250.43.157 (بحث) برگردانی شد (توینکل)
برچسب‌ها: ویرایش با تلفن همراه ویرایش با مرورگر تلفن همراه ویرایش‌گر دیداری برگردانده‌شده
(ویرایش‌های دارای حسن نیت 5.250.43.157 (بحث) برگردانی شد (توینکل))
برچسب: خنثی‌سازی
[[تونس]]،
[[اریتره]].}}
{{تاریخ ایران}}'''شاهنشاهی هخامنشی''' ([[پارسی باستان]]: ''Xšāça، «شاهنشاهی» -'' ۳۹۰۰–۳۵۰۰۵۵۰–۳۳۰ پیش از میلاد)، معروف به '''امپراتوری پارس''' در ادبیات غربی، یک [[شاهنشاهی ایران|شاهنشاهی باستانی ایرانی]] بود که به دست [[کوروش بزرگ]] بنیاد نهاده شد. این دولت تقریباً همه جهان متمدن آن روز را دربرمی‌گرفت و از این رو، شاهنشاهی هخامنشی نخستین و تنها حکومتی بود که همه [[جهان]] را برای بیش از دو سده یکپارچه کرد. امپراتوری ایران در اوج گستره خود در سال ۴۸۰ پیش از میلاد هشت میلیون کیلومتر مربع (برخی آنرا پنج و نیم میلیون کیلومتر مربع می‌دانند<ref name="Turchin">{{cite journal|last1=Turchin|first1=Peter|last2=Adams|first2=Jonathan M.|last3=Hall|first3=Thomas D|date=December 2006|title=East-West Orientation of Historical Empires|url=http://jwsr.pitt.edu/ojs/index.php/jwsr/article/view/369/381|journal=Journal of World-Systems Research|volume=12|issue=2|page=223|issn=1076-156X|accessdate=12 September 2016}}</ref><ref name="Taagepera">{{cite journal|last1=Taagepera|first1=Rein|date=1979|title=Size and Duration of Empires: Growth-Decline Curves, 600 B.C. to 600 A.D|journal=Social Science History|volume=3|issue=3/4|page=121|doi=10.2307/1170959|jstor=1170959}}</ref>)، از [[دره سند]] در [[هند]] تا [[رود نیل]] در [[مصر]] و ناحیه [[بنغازی]] در [[لیبی]] امروز و از [[رود دانوب]] در [[اروپا]] تا [[آسیای مرکزی]]، وسعت داشت که آن را تبدیل به وسیع‌ترین امپراتوری باستانی [[تاریخ جهان]] کرد.<ref>{{یادکرد ویدئو |نام= Dan |نام خانوادگی= Snow|سال= |عنوان= The History of Iran: Part 1 with Ali Ansari|نشانی= https://tv.historyhit.com/watch/34406884|قالب= پادکست |نوع= |زبان= انگلیسی |ترجمه عنوان= تاریخ ایران بخش ۱ |ناشر= historyhit|مکان= |نشانی بایگانی= |تاریخ بایگانی= |تاریخ بازبینی= ۱۲ شهریور ۱۳۹۹|زمان= ۴۰ دقیقه |id= |شابک= |oclc= |گفتاورد=}}</ref>
 
این شاهنشاهی بر مردمان گوناگون از ملل و با ادیان مختلف فرمان می‌راند و اقوام بسیاری با آداب و رسوم خاص خود در قلمروی هخامنشی زندگی می‌کردند و فرهنگ ایالتی و قومی خود را پاس می‌داشتند. در حقیقت مشخصهٔ مهم این دولت احترام به آزادی فردی و قومی و بزرگداشت نظم و قانون و تشویق هنرها و فرهنگ بومی و همچنین ترویج بازرگانی و هنر بود.<ref>{{یادکرد|فصل=|کتاب=راهنمای مستند تخت جمشید|نویسنده=علیرضا شاهپور شهبازی|ترجمه=|ناشر=انتشارات سفیران و انتشارات فرهنگسرای میردشتی|شهر=تهران|کوشش=بنیاد پژوهشی پارسه-پاسارگاد|ویرایش=|صفحه=19|سال=۱۳۸۴|شابک=964-91960-6-4}}</ref> کارل شفُلد می‌نویسد: «تمدن بزرگی مانند تمدن هخامنشی را نمی‌توان از روی تأثیراتی که پذیرفته درک کرد. واقع آن است که اهمیت این چنین تمدنی دقیقاً در توانی است که آن را به حل و جمع همهٔ این اجزای مختلف در کلیتی واحد قادر ساخته‌است.»<ref>''Archailogische Mittelungen aus Iran'', Vol.1, Karl Shefold,(Berlin 1968), P.54.</ref>