تفاوت میان نسخه‌های «استان توکومان»

بدون خلاصه ویرایش
جز (r2.7.1) (ربات افزودن: mr:तुकुमान)
{{Infobox settlement
| name = ایالت توکومان
| native_name = Provincia de Tucumán
| native_name_lang =
| settlement_type = ایالت
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| image_flag = Provincia de tucuman.svg
| flag_alt =
| image_seal = Escudo COA Tucuman province argentina.svg
| seal_alt =
| image_shield =
| shield_alt =
| nickname = Garden of the Republic
| motto =
| image_map = Provincia de Tucumán (Argentina).svg
| mapsize = 200px
| map_alt =
| map_caption = محل ایالت توکومان در نقشهٔ آرژانتین
| image_map1 = Tucumán (Argentina).png
| mapsize1 = 150px
| map_alt1 =
| map_caption1 =
| pushpin_map =
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption =
| latd = 26 |latm = 49 |lats = 00 |latNS = S
| longd = 65 |longm = 13 |longs = 00 |longEW = W
| coor_pinpoint =
| coordinates_type =
| coordinates_display = inline,title
| coordinates_footnotes =
| subdivision_type = [[فهرست کشورهای جهان|کشور]]
| subdivision_name = {{ARG}}
| subdivision_type1 = [[فهرست شهرهای آرژانتین|مرکز]]
| subdivision_name1 = [[شهر سان میگل ده توکومان|سان میگل ده توکومان]]
| subdivision_type2 =
| subdivision_name2 =
| subdivision_type3 =
| subdivision_name3 =
| established_title =
| established_date =
| founder =
| seat_type =
| seat =
| government_footnotes =
| leader_party =
| leader_title = فرماندار
| leader_name = [[خوزه آلپروویچ]]
| unit_pref = Metric<!-- or US or UK -->
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 22,524
| area_land_km2 =
| area_water_km2 =
| area_water_percent =
| area_note =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_footnotes =
| population_total = 1.448.200
| population_as_of = ۲۰۱۰
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = tucumano
| population_note =
| timezone1 = ART
| utc_offset1 = ۳-
| timezone1_DST =
| utc_offset1_DST =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code_type =
| area_code =
| iso_code = AR-T
| website = {{URL|http://www.tucuman.gov.ar/}}
| footnotes =
}}
 
''' ایالت توکومان '''، یکی از ایالات 23 گانه [[آرژانتین]]، واقع در شمال غرب کشور می‌باشد که با ایالات [[ ایالت سالتا | سالتا ]]، [[ ایالت کاتامارکا | کاتامارکا ]] و [[ ایالت سانتیاگو دل استرو | سانتیاگو دل استرو ]] مرز مشترک دارد . توکومان پرجمعیت‌ترین ایالت آرژانتین است .
 
 
* مرکز : [[ شهر سان میگل ده توکومان | سان میگل ده توکومان ]]
* مساحت : 22534۲۲٬۵۲۴ کیلومترمربع
* جمعیت : 1338523۱,۳۳۸,۵۲۳ ( تا 2001۲۰۰۱ )
* فرماندار : خوزه آلپروویچ
 
== تاریخچه ==
 
پیش از ورود استعمارگران اسپانیایی به آمریکای جنوبی، ایالتی که اکنون توکومان نام دارد زیستگاه بومیان ( دیاگیتاس و کالچاکیس ) بود . این بومیان به زراعت اشتغال داشتند .
در سال 1533۱۵۳۳ دیه گو ده آلماگرو وارد شمال غرب آرژانتین از جمله توکومان شد . در سال 1565۱۵۶۵ دیه گو ده ویارول شهر سان میگل ده توکومان را بنا کرد . پس ازآن ایالت توکومان با فرمانداری فرانسیسکو ده آگیره به وجود آمد . در سال 1685۱۶۸۵ سان میگل سالاس، شهر سان میگل را به سبب حملات مکرر بومیان مالونس ، ، 65۶۵ کیلومتری مکان سابق بازسازی کرد .
 
استعمارگران اسپانیایی که تلاش می کردند بومیان شکست خورده را به سمت بوئنوس آیرس روانه کنند با مقاومت قبیله کوئیلمس روبرو شدند . این قبیله بعدها به سوی شهر کوئیلمس کنونی رهسپار شد .
 
ایجاد [[ نایب السلطنه ریودلاپلاتا ]] به معنای پایان انتقال محموله از پرو به بوئنوس آیرس بود . از آن پس توکومان شاهد ورود کالاهای بریتانیا از طریق گمرک خانه‌های تازه تاسیس بوئنوس آیرس بود .
در سال 1783۱۷۸۳ منطقه توکومان تجزیه شد و توکومان ( کنونی ) تحت نظارت منطقه سالتا دل توکومان درامد .
 
در سال 1813۱۸۱۳ خوزه ده سان مارتین به توکومان آمد و مدرسه نظامی را تاسیس کرد . منطقه مذکورنیز یک سال بعد تجزیه شد و به ایالات کنونی تجزیه شد .
به تاریخ 9۹ جولای 1816۱۸۱۶ در کنگرهٔ توکومان، ایالات متحده ریودلاپلاتا استقلال خود را از اسپانیا اعلام کرد اما درگیری‌های داخلی، اتفاق ایالات و تبدیل آن به جمهوری آرژانتین را به تاخیر انداخت .
 
در پی شکست آرژانتین در راه استقلال، برنابه آرائوس، فرماندار و از اعضای هیأت حاکمه، در 22۲۲ مارس 1820۱۸۲۰ تشکیل " جمهوری فدرال توکومان " را اعلام کرد اما با عقب نشینی ایالات [[ ایالت کاتامارکا | کاتامارکا ]] و [[ ایالت سانتیاگو دل استرو | سانتیاگو دل استرو ]]، یک سال بعد شکست خورد .
آغاز سدهٔ 20۲۰ همزمان با اعمال محدودیت‌های گمرکی و ورود خطوط راه آهن بود که اوضاع اقتصادی ایالت را به ویژه در تولید نیشکر بهبود داد . اما بحران قیمت نیشکر در دهه 1960۱۹۶۰ موجب شد تا رئیس جمهور وقت، خوان کارلوس اونگانیا , 11۱۱ کارخانه شکر را تعطیل اعلام کند که چالشی جدی برای اقتصاد توکومان بود .
 
دهه 1970۱۹۷۰ اوضاع اقتصادی و سیاسی رو به وخامت گذاشت . به این ترتیب که علاوه بر بحران اقتصادی ای که دامن گیر منطقه بود، رئیس جمهور وقت ( 1975۱۹۷۵ )، ایزابل پرون، در ایالت توکومان اعلام وضعیت اضطراری نمود که به " عملیات استقلال " منجر شد . این عملیات از سوی ارتش آرژانتین برای سرکوب یک گروه چریکی و چپ گرا موسوم به " ارتش انقلابی خلق " ( ERP ) انجام شد . این گروه گواریست در تدارک یک محاصره عمومی در مناطق کوهستانی ایالت توکومان در نزدیکی مرز بولیوی بود . خشونت‌ها تا انتخاب فرماندار بعدی، آنتونیو دومینگز بوسی ( مارس 1976۱۹۷۶ )، و عزل ایزابل پرون ادامه داشت .
 
 
== جغرافیا و اقلیم ==
 
با وجود مساحت کم، دو سیستم جغرافیایی در ایالت توکومان مشهود است : شرق ایالت در نزدیکی منطقه گران چاکو با اراضی هموار و غرب آن با دره‌های تنگ ( در شمال غرب ) و کوه‌های نوک تیز ( در جنوب شرق و نزدیکی پامپاس ) . سررو ال بولسون با 5550۵۵۵۰ متر بلندترین قله در شمال غرب توکومان قرار دارد .
نواحی کوهستانی ایالت بارش سالانه ای معادل 1500۱۵۰۰ میلیمتر دارد در حالیکه این مشخصه برای دیگر نواحی 600۶۰۰ میلیمتر است . به سبب پوشش گیاهی عالی، به توکومان لقب " باغ جمهوری " داده اند .
از رودهای عمده ایالت رود سالی است که از آن برای آبیاری و تولید برق استفاده می‌شود . در ضمن سدهای ال کادیال بر رود سالی، امبالسه بر روی رود اوندو، لا آنگوستورا بر رود سوسا و اسکاپا بر رود ماراپا احداث شده اند .
 
== اقتصاد ==
 
ایالت توکومان با تولید ناخالص داخلی برابر 2۲/7۷ میلیارد دلار در سال 2006۲۰۰۶ و درامد سرانه 5400۵۴۰۰ از نظر اقتصادی در حال توسعه می‌باشد ( هفتمین ایالت ) .
تکیه گاه اقتصادی ایالت بخش کشاورزی ( 7۷ درصد اقتصاد ایالت ) و محصولاتی چون نیشکر ( 60۶۰ درصد تولید ملی )، سویا، ذرت، لیمو، توت فرنگی حبوبات و کیوی می‌باشد
از سایر فعالیت‌های اقتصادی توکومان، پرورش دام به ویژه برای مصارف داخلی است .
تولیدات صنعتی 15۱۵ درصد اقتصاد ایالت را تشکیل می دهد . از جمله آنها : صنایع غذایی، نساجی، الکل، شکر و صنایع متالورژیک می باشند .
 
در بخش خدمات، صنعت جهانگردی و مراکز فرهنگی و ورزشی منبع درامدزایی می باشند . جاذبه‌های توریستی و اماکن دیدنی ایالت عبارتند از :
 
ایالت به 17 بخش ( دپارتمان ) تقسیم می‌شود .
{|
 
||
1 – بخش بورویاکو
 
 
9 – بخش لئالس
||
 
10 – بخش لولس
 
 
17 – بخش یربا بوئنا
||
 
|}
 
 
 
* ویکی‌پدیای انگلیسی
{{انبار-رده|CórdobaTucumán Province (Argentina)}}
 
{{ایالت‌های آرژانتین}}
 
[[رده:استان‌های آرژانتین|توکومان]]
 
[[ar:توكومان (محافظة)]]