پارک شهر

پارک همگانی در تهران

پارکِ شَهْر قدیمی‌ترین پارک شهر تهران است. این پارک که در منطقه ۱۲ در مرکز تهران در محدوده خیابان‌های خیابان خیام و شهید فیاض‌بخش رو به روی فروشگاه خدایی قرار دارد. این پارک در بیست و پنجم اسفند ۱۳۲۹ در زمینی که پیش از این با تخریب بخشی از محله سنگلج چندین سال خالی مانده بود، گشایش یافت. مساحت این پارک تقریباً ۲۵ هکتار است و ۸ در ورودی دارد.[۱] درون این پارک: موزه صلح تهران، آکواریوم پارک شهر تهران، استخر، ورزشگاه، کتابخانه و سایت پرنده نگری(در چند سال اخیر پرنده ای در آن نیست) … وجود دارد.

پارک شهر تهران
Map
نامپارک شهر تهران
کشورایران
استانتهران
شهرستانتهران
اطلاعات اثر
کاربری کنونیپارک
دیرینگیپهلوی اول
بانی اثررضا شاه
مالک اثرشهرداری تهران
اطلاعات بازدید
امکان بازدیددارد

این بوستان از جنوب به خیابان بهشت، از شمال به خیابان فیاض بخش، از خاور به خیابان خیام (تهران) و از باختر به وحدت اسلامی (شاپور) محدود می‌شود.[۲]

تاریخچه ویرایش

در دهه بیست خورشیدی شهرداری تهران تصمیم‌گرفت زمین‌های سنگلج را برای پرداخت وام‌هایی که گرفته بود، به فروش بگذارد. موضوع در حضور شاه و نخست‌وزیر وقت به بحث گذاشته شد و همه بر این عقیده شدند که این زمین‌ها باید به پارک تبدیل شود.[۳]

محصور کردن پارک و آغاز درختکاری در آن در زمان شهرداری ابوالحسن ابتهاج آغاز شد. بتدریج، ادارات و مؤسسات و سازمان‌های مختلف کوشیدند محلی در پارک شهر برای خود بگیرند و در آن ساختمانی بسازند. ابتهاج در برابر این تلاش‌ها ایستاد و در هجدهم اسفند ۱۳۳۳ پانزده نماینده مجلس سنا طرحی پیشنهاد دادند که هرگونه ساخت و ساز را در پارک شهر ممنوع می‌کرد.[۳]

 

اماکن درون و پیرامون پارک ویرایش

 
پارک شهر بر روی بخشی از محله سنگلج (ضلع جنوبی میدان مشق در عکس بالا) ساخته شد. عکس بین سالهای ۱۳۰۴ تا ۱۳۰۷ گرفته شده‌است.
 
پارک شهر تهران
 
تابلوی ورودی آکواریوم پارک شهر تهران
 
بال فرشته محوطه آکواریوم پارک شهر تهران

درون پارک ویرایش

پیرامون پارک ویرایش

سایت پرنده‌نگری ویرایش

پرنده‌نگری یکی از شاخه‌های طبیعت‌گردی است که سال‌هاست در میان علاقمندان به طبیعت طرفداران بسیاری پیدا کرده‌است. پرنده‌نگران با استفاده از دوربین دوچشمی و کتاب راهنمای پرندگان به مشاهده و ثبت این جانوران می‌پردازند. از آن جا که پرندگان را در همه جا می‌توان یافت، این تفریح به سرعت در میان عموم مردم در همه جای دنیا محبوبیت یافته‌است.

با توجه به قدمت و تنوع گونه‌های گیاهی پارک شهر، برای اولین بار در تهران، سایت پرنده‌نگری پارک شهر به منظور آشنایی بیشتر شهروندان با پرندگان در آذر ۱۳۹۳ خورشیدی راه‌اندازی شد. این مجموعه که مجهز به دوربین‌های دوچشمی و تلسکوپ است، در مرکز پارک و جنب فنس پرندگان قرار دارد و علاقمندان می‌توانند هر روزه با راهنمایی کارشناسان به پرنده‌نگری در پارک بپردازند. تاکنون بیش از ۴۰ گونه پرنده در پارک شهر شناسایی شده که شامل پرندگان ساکن، مهاجران زمستانی و تابستانی و مهاجران عبوری است.

موزه صلح ویرایش

موزه صلح پارک یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های فرهنگی تهران است. بدیهی است که با توجه به گسترش جنگ‌ها و اتفاقات ناگواری همچون آن‌ها، ایده ایجاد موزه‌هایی که به اهمیت صلح و جلوگیری از جنگ بپردازد، ضروری است! به‌طور کلی هدف از ایجاد این موزه‌ها، واقع‌نمایی از مسائلی چون جنگ و آگاهی بخشی و نشان دادن عواقب ناگوار جنگ و صدمات و خسارات وارد شده بر انسان‌ها و محیط زیست است. در این موزه شما می‌توانید از انواع ابزارها و آلات جنگی از قبیل ماسک‌های حفاظت از گازهای شیمیایی، سلاح‌های شیمیایی مانند بمب‌های خوشه‌ای و مین بازدید کنید.

خوب است بدانید که موزه صلح دارای بخش‌های دیگری مانند کتابخانه صلح است و تعداد زیادی کتاب با مضمون جنگ در خود جای داده‌است. همچنین گالری هنر دارای آثار نمادین صلح، بخش‌های استودیو جهت ثبت گزارش‌ها و آموزش‌های شفاهی، کارگاه‌های آموزشی و بخش‌های مجازی است. همایش‌ها و مراسم‌های متعددی نیز به مناسبت‌های گوناگون در موزه صلح برگزار می‌شوند.

کتابخانه پارک شهر ویرایش

کتابخانه پارک در سال ۱۳۳۰ در محل دفتر سابق پارک افتتاح شد؛ سپس از سال ۱۳۴۰ به محل فعلی رستوران سنگلج منتقل شد و سرانجام در سال ۱۳۵۰ به ساختمان فعلی کتابخانه منتقل شد؛ ساختمان فعلی با کمک شرکت ملی نفت ساخته شد. این ساختمان از سال ۹۵ تا ۹۸ بازسازی شد.

کتابخانه پارک از بخش‌هایی نظیر نشریات، ایثارگران، مرجع، پیک فرهنگ، بخش کودک، امانات و خدمات فنی تشکیل شده‌است. همچنین خوب است بدانید که بخش نشریات این کتابخانه از سال ۱۳۶۰ فعالیت خود را آغاز کرده‌است. یکی از قابل توجه‌ترین بخش‌های این کتابخانه، بخش کودک آن است که بسیاری از خانواده‌ها، به همراه کودکان خود به آن مراجعه می‌کنند.

دریاچه پارک شهر تهران ویرایش

یکی دیگر از بخش‌های این پارک، دریاچه مصنوعی است که در قلب این پارک جای خوش کرده‌است و قدمتی ۷۰ ساله دارد.

حوض مرکزی و فواره‌های پارک شهر ویرایش

در بخش میانی این پارک استخر نسبتاً بزرگی است با فواره و رقص پلکانی آب

آکواریوم پارک شهر ویرایش

وجود آکواریومی در ضلع جنوب شرقی این پارک یکی دیگر از جاذبه‌های پارک است.

نگارخانه ویرایش

جستارهای وابسته ویرایش

منابع ویرایش

  1. حسن یوسفی (۱۳۷۶دیدنی‌های تهران، موسسه کتاب همراه، ص. ص ۴۸، شابک ۹۶۴۶۰۳۴۳۵۷
  2. راه خودرو، نقشه ویژه ترافیکی تهران، ۱۳۸۳، ص. ۴۳
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «مذاکرات جلسه ۶۴ دوره دوم مجلس سنا هجدهم اسفند ۱۳۳۳». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ ژانویه ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۱.

پیوند به بیرون ویرایش