پایگاه چهارم شکاری دزفول

پایگاه چهارم شکاری یا پایگاه هوایی وحدتی یکی از بهترین و مهمترین مراکز نظامی پایگاه‌های شکاری نیروی هوایی ارتش است که در استان خوزستان و در شهرستان بزرگ دزفول قرار دارد.[۱] در این پایگاه هواپیماهای اف-۵ نگهداری می‌شود. این پایگاه به عنوان یک پایگاه ضربتی و واکنش سریع عمل می‌کند و وجود اف-۵های ضربتی دلیل بر این است که این پایگاه عمدتاً به عنوان اولین واکنش دهنده به تهاجمات هوایی دشمن محسوب می‌شود.[نیازمند منبع]

پایگاه چهارم شکاری
پایگاه هوایی وحدتی دزفول
Dezful-vahdati.jpg
میدان ورودی پایگاه چهارم شکاری دزفول در ورودی خانه سردار سرتیپ امید لطفی (وحدتی)
یاتا: نداردایکائو: ندارد
خلاصه
نوع فرودگاه نظامی
مالک امیر سرتیپ امید لطفی (فعلی)
گرداننده نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
مکان شهرستان بزرگ دزفول
مختصات ۳۲°۲۵′۵۷″ شمالی ۴۸°۲۴′۰۷″ شرقی

پیشینهویرایش

سابقه احداث پایگاه به سال ۱۳۲۰ ه‍.ش در زمان جنگ جهانی دوم بر می‌گردد که نیروهای متفقین جهت حمل وسایل و تجهیزات از خلیج فارس به روسیه در مکانی به نام تپه چرمی (موقعیت کنونی پایگاه) توقف می‌کرده‌اند و بعدها در سال ۱۳۲۲ مطالعات جهت احداث پایگاه آغاز و در سال ۱۳۳۵ طرح احداث آن ریخته شده و در سال ۱۳۳۷ قسمت‌هایی از پایگاه آماده و با نام پایگاه دوم شروع به کار کرد.

در سال ۱۳۳۸ نخستین دسته از هواپیماهای اف-۸۴ در این پایگاه فرود آمدند و در سوم خرداد سال ۱۳۴۰ پایگاه تحویل نیروی هوایی (شاهنشاهی) گردید. پس از ورود هواپیماهای اف- ۸۶ هواپیماهای اف-۸۴ از خدمت خارج شدند.

در سال ۱۳۴۲ هواپیماهای اف-5 A و B تحویل پایگاه گردید و به نام پایگاه چهارم شکاری تغییر نام داد. از سال ۱۳۵۴ تاکنون هواپیماهای جت اف 5 E و F هواپیماهای سازمانی این پایگاه می‌باشند.

استفاده در زمان پهلویویرایش

این پایگاه علاوه بر استفاده عادی، برای آموزش ولیعهد وقت یعنی شاهزاده رضا پهلوی استفاده می شده است. وی طبق اعلام خودش در مصاحبه تلویزیونی اعلام کرد دوره خلبانی هواپیمای نورثروپ اف-۵ را در این پایگاه گذرانده و سولوی پروازی شده است.

در جنگ ایران و عراقویرایش

در طول سال‌های دفاع مقدس این پایگاه، نقش مهمی در دفاع از کشور داشت و یکی از عملیات‌های مهمی که این پایگاه در آن نقش داشت، عملیات کمان ۹۹ (البرز) معروف به ۱۴۰ فروندی بود. این پایگاه در این عملیات و در طول دیگر سال‌های دفاع مقدس به دلیل برد محدود هواپیماهای اف ۵، حمله به اهداف دشمن در فواصل نزدیک و همچنین پشتیبانی نزدیک از یگان‌های عمل‌کننده در مرز را بر عهده داشت.

فرماندهی پایگاه وحدتی در روزهای آغازین جنگ تحمیلی بر عهده سرهنگ خلبان محمدرضا تابش فر به جانشینی سرهنگ‌خلبان بهمن فرقانی بود. در روزهای آغازین جنگ تا سال ۱۳۶۳ ریاست بیمارستان بر عهده سرتیپ دکتر محمود رضا زمانی فراهانی بود. او‌تنها جراح نظامی منطقه به شمار می رفت و در روز اول جنگ پرسنل بیمارستان را به ماندن و‌مداوای مجروحان ترغیب کرد. فرماندهی پایگاه در روزهای آغازین جنگ فرماندهی پایگاه از سال۱۳۶۱ تا ۱۳۶۲ بر عهده سرهنگ خلبان عباس عابدین بود و از ۱۳۶۲ تا ۱۳۶۴ بر عهده سرهنگ خلبان علی گیلانی.

علاوه بر سرهنگ فرقانی، سرهنگ تابش فر ، سرهنگ گیلانی و سرهنگ عابدین ، سرهنگ‌ خلبان عباس آرین نژاد و سرهنگ خلبان یونس خوش بین در نجات دزفول و پایگاه وحدتی در ماه های اولیه جنگ نقش داشتند. سرهنگ یونس خوشبین در اثراصابت موشک‌به جنگنده اش در یکی از پروازها بر فراز خاک عراق در ماه های آغازین جنگ جان خود را از دست داد و جسد او را سر هنگ خلبان بهمن فرقانی یافت ‌‌به خانواده اش باز گرداند.

نمایشگاه نوروزی راهیان نورویرایش

این پایگاه نوروز هر سال میزبان هزاران نفر از مردم است که در نمایشگاه راهیان نور این پایگاه برای آشنایی با تجهیزات دوران دفاع مقدس و جنگنده‌ها و دستاوردهای نیروی هوایی ارتش از این پایگاه دیدن می‌کنند. همچنین در خلال نمایشگاه با خلبانان پیشکسوت نیروی هوایی مصاحبه می‌شود و چند سورتی پروازی نمایشی با جنگنده‌های F-5 انجام می‌شود. معمولاً جنگنده‌هایی از دیگر پایگاه‌های ایران مانند تامکت F-14، فانتوم F-4، هرکولس C130، میگ ۲۹، سوخو ۲۴ و بالگردهای کبرا و شینوک و بل و هواپیماهای ترابری و … به نمایش عموم گزارده می‌شوند.

نامگذاری پایگاهویرایش

پایگاه چهارم شکاری وحدتی که با عنوان وحدتی هم شناخته می‌شود؛ نامش را از ۲ برادر خلبان بنام‌های «احمد و مهدی وحدتی» به عاریت گرفته‌است. سرگرد احمد وحدتی برادر بزرگ‌تر و استاد پرواز و خلبان هواپیمای ترابری سی-۴۷ داکوتا بود که سال ۱۳۳۸ در سانحه هوایی در تهران جان خود را از دست داد. سروان مهدی‌وحدتی برادر کوچک‌تر و خلبان اف-۸۴ تاندرجت بود. وی در سال ۱۳۳۹ در سانحه هوایی جان خود را از دست داد. جهت قدردانی از این ۲ برادر به پیشنهاد نیروی هوایی و تصویب دولت، پایگاه هوایی وحدتی از ۲۱ اسفند ماه ۱۳۳۹ بنام پایگاه هوایی وحدتی نامگذاری شد و تا به امروز نام وحدتی بر سردر این پایگاه خودنمایی می‌کند.

پانویسویرایش

  1. «گزارشی از پایگاه وحدتی دزفول». پایگاه اطلاع‌رسانی ارتش. دریافت‌شده در ۱۹ اکتبر ۲۰۱۴.