پرواز کناری

طرح پرواز کناری مانرینر ۱۰ برای گذشتن از کنار سیارهٔ زهره

پرواز کناری یا از کنار سیاره‌گذری در پروازهای فضایی؛ (به انگلیسی: Planetary flyby)، فرستادن یک فضاپیما به فضا به منظور نزدیک شدن و گذشتن از کنار یک سیاره یا یک سیاره کوتوله یا دیگر اجرام آسمانی است؛ فاصله‌ای که به اندازهٔ کافی نزدیک است که ثبت داده‌های علمی ممکن می‌گردد.[۱]

در مسیر پروازهای کناری معمولاً از یک یا چند کمک گرانشی از یک هدف اولیه استفاده می‌شود تا فضاپیما را به سوی خود بکشد، ولی این روش می‌تواند خود به عنوان ابزار رسیدن به هدف نهایی نیز استفاده شود.

نخستین گذر کناری از کنار سیاره‌ای دیگر با یک فضاپیمای در حال مأموریت در تاریخ ۱۴ دسامبر سال ۱۹۶۲ صورت گرفت، زمانی که کاوش‌گر مارینر ۲ توسط سیارهٔ زهره کشیده شد.[۲]

فهرست پروازهای کناری سیاره‌ایویرایش

تاریخ گذر تاریخ پرتاب اپراتور فضاپیما توضیح نتیجهٔ مأموریت
۱۹ مه ۱۹۶۱ ۱۲ فوریه ۱۹۶۱   ونرا ۱ First Venus flyby (contact lost before flyby)[۳] شکست
۱۴ دسامبر ۱۹۶۲ ۲۷ اوت ۱۹۶۲   مارینر ۲ First successful non-lunar planetary encounter and first successful Venus flyby[۴] موفقیت‌آمیز
۱۹ ژوئن ۱۹۶۳ ۱ نوامبر ۱۹۶۲   Mars 1 First Mars flyby (contact lost)[۵] شکست
۱۹ ژوئیه ۱۹۶۴ ۲ آوریل ۱۹۶۴   Zond 1 Venus flyby (contact lost)[۶] شکست
۱۵ ژوئیه ۱۹۶۵ ۲۸ نوامبر ۱۹۶۴   Mariner 4 First successful Mars flyby[۷] موفقیت‌آمیز
۶ اوت ۱۹۶۵ ۳۰ نوامبر ۱۹۶۴   Zond 2 Mars flyby (contact lost)[۸] شکست
۲۷ فوریه ۱۹۶۶ ۱۲ نوامبر ۱۹۶۵   Venera 2 Venus flyby (contact lost)[۹] شکست
۱۹ اکتبر ۱۹۶۷ ۱۴ ژوئن ۱۹۶۷   Mariner 5 Venus flyby[۱۰] موفقیت‌آمیز
۳۱ ژوئیه ۱۹۶۹ ۲۵ فوریه ۱۹۶۹   Mariner 6 Mars flyby[۱۱] موفقیت‌آمیز
۵ اوت ۱۹۶۹ ۲۷ مارس ۱۹۶۹   Mariner 7 Mars flyby[۱۲] موفقیت‌آمیز
۳ دسامبر ۱۹۷۳ ۳ مارس ۱۹۷۲   Pioneer 10 First Jupiter flyby[۱۳] موفقیت‌آمیز
۵ فوریه ۱۹۷۴ ۴ نوامبر ۱۹۷۳   Mariner 10 Venus flyby[۱۴] موفقیت‌آمیز
۱۰ فوریه ۱۹۷۴ ۲۱ ژوئیه ۱۹۷۳   Mars 4 Mars flyby (inadvertent; attempted Mars orbiter)[۱۵] شکست
۹ مارس ۱۹۷۴ ۹ اوت ۱۹۷۳   Mars 7 Mars flyby (inadvertent; attempted Mars lander)[۱۶] شکست
۱۲ مارس ۱۹۷۴ ۵ اوت ۱۹۷۳   Mars 6 Mars flyby (flyby succeeded but lander failed)[۱۷] شکست
۲۹ مارس ۱۹۷۴ ۴ نوامبر ۱۹۷۳   Mariner 10 First Mercury flyby[۱۴] موفقیت‌آمیز
۲۱ سپتامبر ۱۹۷۴ ۴ نوامبر ۱۹۷۳   Mariner 10 Mercury flyby[۱۴] موفقیت‌آمیز
۳ دسامبر ۱۹۷۴ ۵ آوریل ۱۹۷۳   Pioneer 11 Jupiter flyby[۱۸] موفقیت‌آمیز
۱۶ مارس ۱۹۷۵ ۴ نوامبر ۱۹۷۳   Mariner 10 Mercury flyby[۱۴] موفقیت‌آمیز
۱۹ دسامبر ۱۹۷۸ ۱۴ سپتامبر ۱۹۷۸   Venera 12 Venus flyby and lander[۱۹] موفقیت‌آمیز
۲۵ دسامبر ۱۹۷۸ ۹ سپتامبر ۱۹۷۸   Venera 11 Venus flyby and lander[۲۰] موفقیت‌آمیز
۵ مارس ۱۹۷۹ ۵ سپتامبر ۱۹۷۷   Voyager 1 Jupiter flyby[۲۱] موفقیت‌آمیز
۹ ژوئیه ۱۹۷۹ ۲۰ اوت ۱۹۷۷   Voyager 2 Jupiter flyby[۲۲] موفقیت‌آمیز
۱ سپتامبر ۱۹۷۹ ۵ آوریل ۱۹۷۳   Pioneer 11 First Saturn flyby[۱۸] موفقیت‌آمیز
۱۲ نوامبر ۱۹۸۰ ۵ سپتامبر ۱۹۷۷   Voyager 1 Saturn flyby[۲۱] موفقیت‌آمیز
۲۵ اوت ۱۹۸۱ ۲۰ اوت ۱۹۷۷   Voyager 2 Saturn flyby[۲۲] موفقیت‌آمیز
۱ مارس ۱۹۸۲ ۳۰ اکتبر ۱۹۸۱   Venera 13 Venus flyby and lander[۲۳] موفقیت‌آمیز
۵ مارس ۱۹۸۲ ۴ نوامبر ۱۹۸۱   Venera 14 Venus flyby and lander[۲۴] موفقیت‌آمیز
۱۱ ژوئن ۱۹۸۵ ۱۵ دسامبر ۱۹۸۴   Vega 1 Venus flyby, lander, and first balloon[۲۵] موفقیت‌آمیز
۱۵ ژوئن ۱۹۸۵ ۲۱ دسامبر ۱۹۸۴   Vega 2 Venus flyby, lander, and balloon[۲۶] موفقیت‌آمیز
۲۴ ژانویه ۱۹۸۶ ۲۰ اوت ۱۹۷۷   Voyager 2 First and only Uranus flyby[۲۲] موفقیت‌آمیز
۲۵ اوت ۱۹۸۹ ۲۰ اوت ۱۹۷۷   Voyager 2 First and only Neptune flyby[۲۲] موفقیت‌آمیز
۱۰ فوریه ۱۹۹۰ ۱۳ اکتبر ۱۹۸۹   Galileo Venus flyby, first of three gravity assists to Jupiter[۲۷] موفقیت‌آمیز
۲ ژوئیه ۱۹۹۰ ۲ ژوئیه ۱۹۸۵   Giotto First Earth flyby, gravity assist for extended mission to 26P/Grigg–Skjellerup[۲۸] موفقیت‌آمیز
۸ اکتبر ۱۹۹۰ ۱۳ اکتبر ۱۹۸۹   Galileo Earth flyby, second of three gravity assists to Jupiter[۲۷] موفقیت‌آمیز
۸ ژانویه ۱۹۹۲ ۷ ژانویه ۱۹۸۵   Sakigake Earth flyby[۲۹] موفقیت‌آمیز
۸ فوریه ۱۹۹۲ ۶ اکتبر ۱۹۹۰    Ulysses Jupiter flyby, inclination change gravity assist for solar mission[۳۰] موفقیت‌آمیز
۸ دسامبر ۱۹۹۲ ۱۳ اکتبر ۱۹۸۹   Galileo Earth flyby, last of three gravity assists to Jupiter[۲۷] موفقیت‌آمیز
۲۴ اوت ۱۹۹۳ ۲۵ سپتامبر ۱۹۹۲   Mars Observer Mars flyby (inadvertent; attempted Mars orbiter)[۳۱] شکست
۲۳ ژانویه ۱۹۹۸ ۱۷ فوریه ۱۹۹۶   NEAR Shoemaker Earth flyby, gravity assist to 433 Eros[۳۲] موفقیت‌آمیز
۲۶ آوریل ۱۹۹۸ ۱۵ اکتبر ۱۹۹۷    کاسینی-هویگنس Venus flyby, first of four gravity assists to Saturn[۳۳] موفقیت‌آمیز
۲۴ ژوئن ۱۹۹۹ ۱۵ اکتبر ۱۹۹۷    کاسینی-هویگنس Venus flyby, second of four gravity assists to Saturn[۳۴] موفقیت‌آمیز
۱۸ اوت ۱۹۹۹ ۱۵ اکتبر ۱۹۹۷    کاسینی-هویگنس Earth flyby, third of four gravity assists to Saturn[۳۵] موفقیت‌آمیز
۳۰ دسامبر ۲۰۰۰ ۱۵ اکتبر ۱۹۹۷    کاسینی-هویگنس Jupiter flyby, last of four gravity assists to Saturn[۳۶] موفقیت‌آمیز
۱۵ ژانویه ۲۰۰۱ ۲۷ فوریه ۱۹۹۹   Stardust Earth flyby, gravity assist to 81P/Wild[۳۷] موفقیت‌آمیز
۲۱ آوریل ۲۰۰۲ ۴ ژوئیه ۱۹۹۸   Nozomi Earth flyby, first of two gravity assists to Mars[۳۸] موفقیت‌آمیز
۱۹ ژوئن ۲۰۰۳ ۴ ژوئیه ۱۹۹۸   Nozomi Earth flyby, last of two gravity assists to Mars[۳۸] موفقیت‌آمیز
۱۴ دسامبر ۲۰۰۳ ۴ ژوئیه ۱۹۹۸   Nozomi Mars flyby (inadvertent; planned Mars orbiter)[۳۸] شکست
۱۹ مه ۲۰۰۴ ۹ مه ۲۰۰۳   Hayabusa Earth flyby, gravity assist to 25143 Itokawa[۳۹] موفقیت‌آمیز
۴ مارس ۲۰۰۵ ۲ مارس ۲۰۰۴   Rosetta Earth flyby, first of four gravity assists to 67P/Churyumov–Gerasimenko[۴۰] موفقیت‌آمیز
۲ اوت ۲۰۰۵ ۳ اوت ۲۰۰۴   MESSENGER Earth flyby, first gravity assist to Mercury[۴۱] موفقیت‌آمیز
۱۵ ژانویه ۲۰۰۶ ۲۷ فوریه ۱۹۹۹   Stardust Earth flyby and sample return capsule reentry[۳۷] موفقیت‌آمیز
۲۴ اکتبر ۲۰۰۶ ۳ اوت ۲۰۰۴   MESSENGER Venus flyby, second gravity assist to Mercury[۴۱] Success
۲۵ فوریه ۲۰۰۷ ۲ مارس ۲۰۰۴   Rosetta Mars flyby, second of four gravity assists to 67P/Churyumov–Gerasimenko[۴۰] موفقیت‌آمیز
۲۸ فوریه ۲۰۰۷ ۱۹ ژانویه ۲۰۰۶   New Horizons Jupiter flyby, gravity assist to Pluto/Charon system موفقیت‌آمیز
۵ ژوئن ۲۰۰۷ ۳ اوت ۲۰۰۴   MESSENGER Venus flyby, third gravity assist to Mercury. Also characterized the planet's atmosphere.[۴۱] موفقیت‌آمیز
۱۳ نوامبر ۲۰۰۷ ۲ مارس ۲۰۰۴   Rosetta Earth flyby, third of four gravity assists to 67P/Churyumov–Gerasimenko[۴۰] موفقیت‌آمیز
۳۱ دسامبر ۲۰۰۷ ۱۲ ژانویه ۲۰۰۵   Deep Impact (EPOXI) Earth flyby[۴۲] موفقیت‌آمیز

جستارهای وابستهویرایش

نگارخانهویرایش

 
The Galileo flybys featured both purely gravitional assists and scientific experiments

منابعویرایش

  1. "Flyby | Define Flyby at Dictionary.com". Retrieved 2015-07-15.
  2. "First Planetary Flyby Occurred 50 Years Ago Today". Retrieved 2015-07-15.
  3. "Venera 1". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  4. "Mariner 2". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  5. "Mars 1". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  6. "Zond 1". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  7. "Mariner 4". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  8. "Zond 2". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  9. "Venera 2". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  10. "Mariner 5". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  11. "Mariner 6". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  12. "Mariner 7". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  13. "Pioneer 10". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ ۱۴٫۲ ۱۴٫۳ "Mariner 10". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  15. "Mars 4". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  16. "Mars 7". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  17. "Mars 6". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  18. ۱۸٫۰ ۱۸٫۱ "Pioneer 11". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  19. "Venera 12". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  20. "Venera 11". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  21. ۲۱٫۰ ۲۱٫۱ "Voyager 1". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  22. ۲۲٫۰ ۲۲٫۱ ۲۲٫۲ ۲۲٫۳ "Voyager 2". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  23. "Venera 13". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  24. "Venera 14". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  25. "Vega 1". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  26. "Vega 2". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  27. ۲۷٫۰ ۲۷٫۱ ۲۷٫۲ "Galileo - In Depth | Missions - NASA Solar System Exploration". NASA Solar System Exploration. Retrieved 2015-12-23.
  28. "Giotto". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  29. "Sakigake". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  30. "Ulysses - In Depth | Missions - NASA Solar System Exploration". NASA Solar System Exploration. Archived from the original on 18 December 2015. Retrieved 2015-12-23.
  31. "Mars Observer". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  32. "NEAR Shoemaker". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  33. "Cassini Completes First Venus Flyby". Cassini Solstice Mission. Archived from the original on 30 April 2013. Retrieved 2015-12-23.
  34. "Cassini Completes Second Venus Flyby". Cassini Solstice Mission. Archived from the original on 21 September 2012. Retrieved 2015-12-23.
  35. "کاسینی-هویگنس پرواز کناری زمین". Cassini Solstice Mission. Archived from the original on 21 September 2012. Retrieved 2015-12-23.
  36. "Press release: Cassini Celebrates 10 Years Since Jupiter Encounter". NASA. December 29, 2010.
  37. ۳۷٫۰ ۳۷٫۱ "Stardust/NExT". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  38. ۳۸٫۰ ۳۸٫۱ ۳۸٫۲ "Nozomi". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  39. "Hayabusa". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  40. ۴۰٫۰ ۴۰٫۱ ۴۰٫۲ "Rosetta". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  41. ۴۱٫۰ ۴۱٫۱ ۴۱٫۲ "MESSENGER". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.
  42. "Deep Impact/EPOXI". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2015-12-23.