پیچ‌گوشتی

ابزار دستی
(تغییرمسیر از پیچ گوشتی)

پیچ‌گوشتی یا پیچ‌چرخان یا پیچ‌گشتی[۱] ابزاری دستی است که با استفاده از خاصیت اهرمی و گشتاوری، در باز و بسته کردن انواع پیچ کاربرد دارد.[۲] اولین پیچ‌گوشتی که دارای دسته برای در دست گرفتن بود در سال‌های پس از ۱۸۰۰ میلادی اختراع شد.[۳]

پیچ‌گوشتی
Screw Driver display.jpg
یک پیچ‌گوشتی ساده
نام‌های دیگرپیچ‌چرخان
دسته‌بندیابزار دستی
ابزارهای مرتبطآچار آلن
آچار

از اندازه‌های مختلف این وسیله، بسته به محل و نوع پیچ استفاده می‌شود.

پیچ‌گوشتیِ دستی از دو قسمت اصلیِ دسته و میله منتهی به نوک تشکیل می‌شود. در پیچ‌گوشتی‌های دستی، دسته معمولاً به شکل و اندازه‌ای است که به‌راحتی در دست جای گیرد. نوک در پیچ‌گوشتی در انواع مختلف ازقبیل تخت یا پهن (دوسو)، چهارسو، شش‌سو، مربعی و… در راستای امتداد دسته وجود دارد.

نوع برقی آن به پیچ‌گوشتی برقی معروف است که سرهای این پیچ‌گوشتی را می‌توان تعویض کرد و میزان کاربریِ آن را افزایش داد. به احتمال زیاد پیچ گوشتی در اصل پیچ پُچیدی بوده یعنی ابزار که برای پیچوندن پیچ بکار میره. به مرور تغییر لفظ یافته به پیچ گوشتی ...

نامویرایش

ریشهٔ واژهٔ «پیچ‌گوشتی» هنوز به‌درستی دانسته نیست؛ یعنی منشأ ریشه‌شناختیِ جزء دوم (گوشتی)، نامشخص است. اینکه تحریف‌شدهٔ «پیچ‌گَشتی» باشد، در حد حدس و گمان است.

می تواند از قوشماق ترکی به معنی وصل کردن یا نصب کردن باشد.

قطر پیچ‌گوشتی های چهارسو فیلیپسی Phillipsویرایش

ابعاد پیچ‌گوشتی های چهارسو یا انواع پیچ‌گوشتی های چهارسو بر اساس شماره پیچ‌گوشتی

PH0000 = 1.5mm

PH000 = 2mm

PH00 = 2.5mm

PH0 = 3mm

PH1 = 4.5mm

PH2 = 6mm

PH3 = 8mm

PH4 10mm

انواع پیچ‌گوشتی و پیچ‌های مربوط به آن‌هاویرایش

نوع پیچ‌گوشتی شکل ظاهری نوک پیچ‌گوشتی پیچ مربوط به این نوع پیچ‌گوشتی شکل ظاهری پیچ توضیحات
پیچ‌گوشتی بُکس مثلث پیچ سرمثلث
پیچ‌گوشتی بُکس مربع پیچ سرمربع این نوع از پیچ‌ها را نباید با پیچ رابرتسون که قسمت نری و مادگی پیچ و پیچ‌گوشتی در آن متفاوت است اشتباه گرفت.
پیچ‌گوشتی چهارپر پیچ چهارسوی بزرگ
پیچ‌گوشتی مشتی دوسو پیچ دوسو پیچ‌گوشتی‌های مشتی دارای میلهٔ کوتاه‌تر و دستهٔ قطورتری هستند.
پیچ‌گوشتی مشتی چهارسو پیچ چهارسو
 
150pxپیچ‌های
چهارسو با توجه به نحوهٔ طراحی آن‌ها دسته‌بندی‌ها متفاوتی دارند. مثلاً پیچ فیلیپز به گونه‌ای طراحی شده‌است که هنگام واردشدن گشتاور بیش از حد، پیچ‌گوشتی از داخل پیچ خارج شود و به وسیله و نوک پیچ‌گوشتی آسیبی نرسد. در مقابل، پیچ‌های فریرسون برای اعمال گشتاور بالاتر مناسب‌ترند.
پیچ‌گوشتی چهارسو پیچ چهارسو
پیچ‌گوشتی دوسو پیچ دوسو
پیچ‌گوشتی مربع پیچ مربع
 
نمای نزدیک یک پیچ رابرتسون یا مربع
پیچ‌گوشتی مشتی چهارسو مربع پیچ چهارسو مربع این پیچ‌ها ترکیبی هستند از پیچ‌های فیلیپز و رابرتسون. برای باز و بسته کردن این پیچ‌ها می‌شود از ابزارهای مربوط به پیچ‌های فیلیپز یا رابرتسون استفاده کرد اما ابزار ویژه‌ای نیز برای آن‌ها وجود دارد که با افزایش سطح تماس امکان واردآوردن گشتاور بیشتر را فراهم می‌کند.[۴]
پیچ‌گوشتی بُکس شش‌بَر پیچ سر شش‌بَر
پیچ‌گوشتی شش‌بَر زاویه‌دار پیچ شش‌بَر
 
چند نمونه پیچ شش‌بر
پیچ‌گوشتی خورشیدیِ سوراخ‌دار پیچ خورشیدیِ خاردار
پیچ‌گوشتی خورشیدی پیچ خورشیدی

آهنرباویرایش

آچار و پیچ‌گوشتی از ابزارهای مورد نیاز برای تعمیرات هر وسیله‌ای می‌باشند. پیچ‌گوشتی‌هایی که  خاصیت آهنربایی دارند برای تعمیرات مناسب‌تر می‌باشند.[۵]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. نجف‌زاده، داوود (۱۳۹۱). «ابزارشناسی». کارگاه مولد قدرت. شرکت انتشارات فنی ایران. ص. ص۲۳. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۳۸۹-۳۹۹-۶.
  2. «ابزارشناسی». کارگاه برق تأسیسات. شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران. ۱۳۸۵. شابک ۹۶۴۰۵۰۹۵۷۴. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی= را بررسی کنید (کمک); پارامتر |تاریخ بازیابی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک)
  3. Bellis, Mary (2010-01-01). "The Evolution of the Screw". About.com Money. Retrieved 2016-03-21.
  4. "McMaster-Carr catalog" (116th ed.). McMaster-Carr: 2806. Retrieved 2010-06-11.
  5. «معرفی ابزارهای موردنیاز تعمیرات موبایل و کاربرد آنها». ایسنا. ۲۰۲۰-۰۶-۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۲-۱۶.
  • حیدری، محمد؛ عرب‌پوریان، فریدون؛ قیطرانی، فریدون؛ مطیع بیرجندی، علی‌اکبر (۱۳۸۵). «آشنایی با ابزار و تجهیزات مورد نیاز در تعمیر وسایل حرارتی الکتریکی خانگی». تکنولوژی و کارگاه تعمیر لوازم خانگی. شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران. شابک ۹۶۴-۰۵-۱۲۶۵-۶.
  • Wikipedia contributors, "List of screw drives," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_screw_drives&oldid=500963176 (accessed July 12, 2012).