چیرگی (Dominance) در ژن‌شناسی، رابطهٔ میان الل‌های یک ژن را بررسی می‌کند که در صورت تفاوت دو الل یک ژن الل غالب در فنوتیپ بروز می‌کند.

هر ژن بر روی کروموزوم، جایگاه ویژه‌ای دارد. در این جایگاه ویژه نوکلئوتیدها چیده شده‌اند که به آن چیدمان می‌گویند. یک ژن در جایگاه ویژهٔ خود بر روی کروموزوم می‌تواند دارای چیدمان‌های گوناگونی باشد. به هر یک از این چیدمان‌های ژن در جایگاه ویژهٔ آن بر روی کروموزوم دگرچینه یا الل[۱] می‌گویند. در اندامگانهای دیپلوئید، اگر فنوتیپ یکی از الل‌ها، به گونه‌ای بروز کند که فنوتیپ الل دیگر نمایان نشود، به آن الل، دگرهٔ چیره و به الل دیگر که فنوتیپ‌اش دیده نمی‌شود، دگرهٔ باخته می‌گویند.

منابعویرایش

  1. دگره از واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی به جای allele یا allelomorph در انگلیسی و در حوزهٔ زیست‌شناسی است. «فرهنگ واژه‌های مصوّب فرهنگستان: ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۵، بخش لاتین». فرهنگستان زبان و ادب فارسی. ص. ۱۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ مه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۴ فروردین ۱۳۹۱.