ژن‌ (به فرانسوی: gène) واحد مولکولیِ وراثت از یک ارگانیسم زنده است. ژن بخشی از مولکول DNA است ؛همان عامل تعیین کننده ی صفات ارثی است که از نسلی به نسل دیگر منتقل میشود. اکثر صفات بیولوژیکی اثر ترکیبی از اقدامات بسیاری از ژن‌ها هستند. آرایش ژنتیکی یک موجود زنده (ترکیب ژن‌های آن که به آن ژنوتیپ یا ژن نمود می‌گویند)، تعیین‌کنندهٔ مشخصات آن، مانند رنگ چشم‌های یک جانور یا بوی گل یک گیاه ، رنگ یک گیاه ، چال گونه یک انسان ، توانایی لوله کردن زبان و... بیشتر ژن‌ها اطلاعات مربوط به ساخت پروتئین‌ها را دربردارند و معمولاً در توالی واحدهای سازندهٔ مولکول DNA (نوکلئوتیدها) ذخیره می‌شوند (مانند سیاه شدن موی روی تن خرگوش هیمالیا بر اثر سرد کردن پوست خرگوش ، به این معناست که ژن مربوط به سیاه شدن پوست در پوست این خرگوش وجود دارد و این ژن این خصوصیت را در بر میگیرد). ژن‌های برخی [ویروس]ها به صورت (RNA) ذخیره می‌شود. برای اینکه یک ژن بتواند اثر خود را نمایان سازد باید ابتدا با پروتئین سازگاری پیدا کند. سازگاری ژن‌ها با واسطه درشت‌مولکول‌های دیگری به نام (RNA) انجام می‌شود. وجود واحد ارثیِ گسسته برای اولین بار توسط گرگور مندل (۱۸۲۲–۱۸۸۴) مطرح شد.

نمونه‌ای از چند ژنویرایش

  • ژن‌های خانوادهٔ سی‌دی‌ایکس
  • ژن‌های خانوادهٔ ساکس
  • ژن‌های خانوادهٔ پکس
  • ژن‌های خانوادهٔ هاکس
  • ژن‌های خانوادهٔ لف

پژوهش‌هاویرایش

  • پژوهش‌های جدید معلوم کرده که افرادی که قدشان کوتاه‌تر باشد طولانی‌تر از دیگران عمر می‌کنند. این پدیده مربوط به آلل ژنتیک FOX03 (نوعی ژن که در محل خاص در کروموزوم قرار دارد) که به نام ژن طول عمر شناخته شده که باعث رشد محدود می‌شود.
  • سال‌ها پیش گروهی از پژوهشگران نوعی بوتهٔ گوجه فرنگی تولید کردند که دارای ژن مربوط به صفت مقاومت در برابر سرما بود. این ژن از نوعی ماهی آب سرد به دست آمده بود و گوجه فرنگی‌هایی که به این طریق به دست آمده بودند مقاومت بیشتری در برابر سرما داشتند.
  • در ژانویهٔ ۲۰۱۳ پژوهشگران آمریکایی گزارش دادند، ژنی که حامل ویژگی‌ها و صفات شخصیتی افراد است با طول عمر شخص نیز در ارتباط است.[۱][۲]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  • « کروموزوم‌ها و ژن‌ها»، وبگاه آفتاب آنلاین
  • Biologie moléculaire de la cellule, by Bruce Alberts, Flammarion, 4th edition, 2004
  • Lohnes, D. The Cdx1 homeodomain protein: an integrator of posterior signaling in the mouse. Bioessays 25, 971-980, 2003
  • Blache, P. et al. Sox9 is an intestine crypt transcription factor, is regulated by Wnt pathway, and represses the Cdx2 and Muc2 genes. J Cell Biol 166, 37-47, 2004
  • Tanaka, S. et al. Interplay of SOX and POU factors in regulation of the Nestin gene in neural primordial cells. Mol Cell Biol 24, 8834-8846, 2004
  1. {{cite

    دست مایه تخیل

    ژنتیک اغلب سوژه‌ای برای داستان‌های علمی تخیلی است. از معروف‌ترین آن‌ها می‌توان به شخصیت «مرد عنکبوتی» اشاره کرد.

    web|url=http://www.sciencedaily.com/releases/2013/01/130103151515.htm%7Ctitle=Gene Variant Linked to Active Personality Traits Also Linked to Human Longevity|publisher=Science Daily|date=3 January 2013|accessdate=5 February 2013}}

  2. "DRD4 Genotype Predicts Longevity in Mouse and Human". Journal of Neuroscience. 2 January 2013. Retrieved 5 February 2013.