کلیسای بیت‌اللحم

کلیسایی در شهر اصفهان

کلیسای بیت لِحِم مقدس یا کلیسای بـِتقـِحـِم مقدس[۱] مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اصفهان، خیابانِ نظرِ میانی، میدان بزرگ جلفا واقع شده‌است. این اثر در سال ۱۶۲۸ میلادی بنا شده و در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۶۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.[۲]

کلیسای بیت‌اللحم
Bedkhem Church 09.jpg
کلیسای بیت‌اللحم
دین
وابستگیکلیسای حواری ارمنی
استاناستان اصفهان
وضعیت سازمانی یا کلیساییفعال
رهبریخلیفه‌گری ارامنه اصفهان
مکان
مکانخیابان نظر شرقی، میدان بزرگ جلفا
شهرداریشهرستان اصفهان
کلیسای بیت‌اللحم در ایران واقع شده
کلیسای بیت‌اللحم
موقعیت در ایران
مختصات۳۲°۳۸′۱۱٫۱″ شمالی ۵۱°۳۹′۲۸٫۳۵″ شرقی / ۳۲٫۶۳۶۴۱۷°شمالی ۵۱٫۶۵۷۸۷۵۰°شرقی / 32.636417; 51.6578750
معماری
گونهکلیسا بازیلیکا
سبکمعماری ارمنی
آغاز ساختدوره صفوی
پایان ساخت۱۶۲۷
ویژگی‌ها
بیشترین بلندی۲۶ متر
گنبد(ها)۲
کشورایران
اطلاعات اثر
کاربریمذهبی
دورهٔ ساخت اثردوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت۷۶۴۳
تاریخ ثبت ملی۱۷ اسفند ۱۳۸۱
Սբ․ Բեթղեհեմ և Սբ․ Աստւածածին.jpg
Church of isfahan by sevak alexandrian.jpg

کلیسای بیت لحم یکی از کلیساهای نسبتاً بزرگ اصفهان است. این کلیسا بسیار نزدیک به کلیسای هاکوپ و کلیسای مریم مقدس (آسدوادزادزین مقدس) و در شمال این دو کلیسا قرار دارد. بیت لحم در زمان حکومت صفویه و توسط شخصی به نام خواجه پطرس ولیجانیان بازرگان معروف دوران صفوی، بنا شده و مدفن وی و چند تن از اعضای خانواده اش نیز در حیاط کلیسا قرار دارد. خیابانی در محلهٔ جلفای اصفهان هم به نام خواجه‌پطرس نام‌گذاری شده‌است.

کلیسای بیت لحم را می‌توان هم از نظر نقاشی‌های زیبای داخلی و هم از نظر نمای خارجی، باشکوهترین کلیسای اصفهان دانست. به خصوص اینکه دارای بزرگترین گنبد در میان کلیساهای جلفای اصفهان است. روزنامه دیلی تلگراف در مقاله‌ای که در نوامبر ۲۰۱۶ منتشر کرد، این کلیسا را در فهرست ۲۳ کلیسای زیبای جهان قرار داد.[۳]

معماری کلیساویرایش

پلان کلیسا از نوع تالارهای گنبددار مستطیل شکل است که در جهت شرقی-غربی قرار گرفته و دارای گنبدی دوجداره با هشت نورگیر در قسمت پایین گنبد است. بنا هیچ گونه تزیین خارجی ندارد و ارتفاع آن از سطح زمین ۲۵ و قطر آن ۱۱ متر است.

گنبد با چهار قوس به چهار ستون بزرگ متصل به دیوارهای شمالی و جنوبی بنا تکیه کرده. در سمت غربی کلیسا و در قسمت جلوی ورودی اصلی ایوانی دو طبقه قرار دارد و در بالای آن ناقوس خانهٔ کلیسا، که در سال ۱۸۹۷م بنا شده، قرار گرفته‌است.

مصالح به کار رفته در ساختمان عبارت اند از خشت و آجر. دیوارهای داخلی با گچ پوشانده شده‌اند و بر روی تمامی آنها نقاشی‌هایی با موضوعاتی برگرفته از کتاب مقدس نقش بسته. در قسمت پایین دیوارها نیز از کاشی‌های لعابدار به رنگهای نیلی و آبی برای تزیین استفاده شده‌است.

کتابویرایش

کتابی به نام نگارنامه و راهنمای کلیسای بیت لحم جلفای اصفهان دربارهٔ این کلیسا به چاپ رسیده‌است.[۴]

نگارخانهویرایش

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ ژوئیه ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۱ فوریه ۲۰۲۰.
  2. «دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر». وزارت راه و شهرسازی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹.
  3. «The world's most beautiful churches». دیلی تلگراف. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۱۲-۲. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  4. هامازاسب آراکیان (۱۳۸۰نگارنامه و راهنمای کلیسای بیت لحم جلفای اصفهان، شابک شابک ۹۶۴-۶۴۷۹-۱۸-۹ مقدار |شابک= را بررسی کنید: invalid character (کمک)