گاه‌شماری ژولینی

گاه‌شماری خورشیدی در امپراتوری روم تا قبل از اصلاحات و استفاده از گاه‌شماری گریگوری

گاه‌شماری ژولین (به فرانسوی: Calendrier julien) یا گاه‌شماری جولیِن یا تقویم جولیِن (به انگلیسی: Julian calendar) که در بعضی متن‌ها تقویم ژولین، ژولیوسی یا ژولی نیز نوشته شده است نوعی تغییر یافته از گاه‌شماری رومی است که در سال ۴۶ قبل از میلاد توسط ژولیوس سزار پیشنهاد شده بود و در سال ۴۵ قبل از میلاد توسط آگوستین سزار (امپراتوران وقت روم) با تعدیل تقویم رومی معرفی شد. این طرح با کمک ریاضیدانان یونان و اخترشناسان یونانی مانند سوسیژنز اسکندریه (به انگلیسی: Sosigenes of Alexandria) طراحی شده است.

ماه‌های آن با میلادی یکسان بوده و با ۲۹ روزه شدن ماه فوریه کبیسه می‌شود.[۱]

تقویم جولیانی ۳۶۵ روز بود که برای هر ۴ سال یک روز به روزهای سال اضافه می‌شد. به علت دقیق نبودن کسر سال نسبت به سال اعتدالی هر ۱۲۸ سال یک روز عقب می‌افتاد.

این گاه‌شماری در دوره مسیحی با مبدأ میلادی (به عنوان گاه‌شماری میلادی) پذیرفته شد. کبیسه‌گیری تقویم میلادی در سال ۱۵۸۲ میلادی (با عنوان گاه‌شماری گریگوری یا میلادی جدید) تصحیح شد. در گاه شماری میلادی بر پایه ژولینی اعتدال بهاری در سال ۳۲۵ میلادی که شورای عمومی کلسیای شهر نیقه (در شمال غربی ترکیه امروزی) تشکیل شده بود در ۲۱ مارس صورت گرفته بود و در سال ۱۵۸۲ به ۱۱ مارس افتاده بود و ده روز عقب مانده بود که با حذف ده روز از تاریخ و کاهش نسبی کبیسه‌گیری در نتیجه میزان دقت گاه‌شماری میلادی را به یک روز (عقب مانده) در ۳۳۲۰ سال رساند.[۲]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. تقویم تطبیقی جلد ۱: حیات نبوی، ایرج ملک‌پور، تهران: پَرَشْکوه، چاپ اوّل (۱۳۸۰)، ص ۶.
  2. گاه‌شماری ایرانی، موسی اکرمی، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، چاپ اول (۱۳۸۰)، صفحهٔ ۴۱.