تاتیانا نیکولایونا رومانوا

گرند دوشس تاتیانا نیکولایونای روسیه ( تاتیانا نیکولایونا رومانوا ؛ روسی: Великая Княжна Татьяна Николаевна‎ ؛11 ژوئیه 1897 - 17 ژوئیه 1918) دختر دوم تزار نیکلاس دوم ، آخرین پادشاه روسیه و تزارینا الکساندرا بود . وی در پیترهوف ، سن پترزبورگ متولد شد.

گرند دوشس تاتیانا نیکولایونا رومانوفا
Tatiana Nikolaevna.jpg
گرند دوشس تاتیانا در سال 1914
زاده10 ژوئن 1897( به سبک جدید در 11 ژوئن )
پترهوف, سنت پترزبورگ, امپراتوری روسیه
درگذشته17 ژوئیه 1918
خانه ایپاتیف , یکاترینبورگ, شوروی
آرامگاه17 ژوئیه 1998
نام کامل
تاتیانا نیکولایونا رومانوفا
خاندانرومانوف
پدرنیکولای دوم
مادرآلکساندرا فیودوروفنا (آلیکس هسن)
دین و مذهبارتدوکس
امضاءگرند دوشس تاتیانا نیکولایونا رومانوفا's signature





تاتیانا خواهر کوچک گرند دوشس الگا و خواهر گرند دوشس ماریا ، دوشس بزرگ آناستازیا و تزارویچ الکسی بود . او در میان خواهر و برادرهایش به دلیل رفتار سلطه گرانه و مادرانه اش به عنوان "معلم سرخانه" شهرت داشت. تاتیانا از همه بچه ها به مادرش ( تزارینا الکساندرا ) نزدیک ترین بود و اغلب ساعت های زیادی را به خواندن کتاب برای او می گذراند. اغلب تصور می شد که او از بین خواهرانش زیبا ترین است و از لحاظ ظاهری اشرافی ترین است. در طول جنگ جهانی اول ، او ریاست بسیاری از کمیته های خیریه را بر عهده داشت و (به همراه خواهر بزرگترش گراند دوشس اولگا ) برای پرستاری آموزش دید. وی از سال 1914 تا 1917 به سربازان مجروح در محوطه تزار سکویه سلو اشتغال داشت. دوران کارش به عنوان پرستار با دستگیری خانواده در سال 1917 پس از اولین انقلاب روسیه به پایان رسید.

به قتل رسیدن وی توسط کمونیست های انقلابی باعث شد که توسط کلیسای ارتدوکس روسیه به مقام قداست برسد. به طور دروغ شایعه شده بود که تاتیانا و همه خواهران و برادرش از این ترور جان سالم به در برده اند و ده ها متقلب ادعا کردند از خانواده رومانوف ها هستند. نویسنده مایکل اوکلشاو حدس زد که زنی به نام لاریسا تودور ممکن است تاتیانا باشد. با این حال ، همه رومانف ها ، از جمله تاتیانا ، توسط بلشویک ها کشته شدند.

ظاهر و شخصیتویرایش

 
گرند دوشیس تاتیانا ، ماریا و اولگا در یک پرتره رسمی که در سال 1900 گرفته شده است

تاتیانا بسیار زیبا بود و قدی بلند ، اندامی لاغر و ظریف ،موهای تیره و چشمهای خاکستری آبی داشت. بسیاری از درباریان او را به عنوان زیباترین از چهار شاهزاده خانم و کسی که بیشتر به مادرشان شباهت داشت می نگریستند. [۱] [۲] [۳] یکی از ندیمه های ملکه به نام بارونس سوفی باکسهوودن اظهار داشت: "[تاتیانا] از نظر من زیباتر از خواهرانش بود. او حتی از ملکه بلندقامت تر بود ، اما آنقدر متناسب بود که قد بزرگش قابل توجه نبود. او ویژگی های خوب و منظمی داشت و تصاویر نیاکانش را که در زیبایی شهره بودند به یاد می آورد. موهای تیره ،پوستی کاملاً کمرنگ و چشمان قهوه ای روشن داشت که به او منظره ای شاعرانه می داد. » [۴] پرستارش مارگاریتا ایگر می نویسد: "کودکی بسیار زیبا ، به طرز چشمگیری مانند مادرش ، اما از نظر ظاهری ظریف بود." [۵] در سال 1900 ، مجله انگلیسی ، زن در خانه ، نوشت : "اینطور که به نظر می رسد، گرند دوشس تاتیانا گل سرسبد است !" [۶] نیکلاس نوشت که تاتیانا "کودکی بسیار زیبا" بود. [۷] هنگامی که او 8 ساله بود ، مربی او پییر ژیلیارد گفت که او "از خواهرش زیباتر است". [۸]

تاتیانا علی‌رغم جایگاه والای خود ، از عنوان خود استفاده نمی کرد و دوستان ، خانواده و خادمانش او را با نام و نام خانوادگی ، تاتیانا نیکولایونا [۹] یا القاب روسی "تانیا" ، "تاتیا" ، "تاتیانوچکا" یا "تانوشکا" صدا می زدند. [۱۰] [۱۱] طبق یک روایت، وقتی بارونس سوفی تاتیانا را با لقب "والا حضرت شاهدخت" مورد خطاب قرار داد او را لگد زد و گفت: "دیوانه ای که اینطور با من صحبت می کنی؟" وقتی 14 ساله بود ، تاتیانا از طریق تلفن با یکی از پرستاران بیمارستان نظامی کاخ در خانه خود تماس گرفت و ابتدا با پسر 16 ساله ی او صحبت کرد. پسر که از هویت وی بی خبر بود از او خواست که خودش را معرفی کند. او پاسخ داد "تاتیانا نیکولایونا". پسر باور نمی کرد که با یک گرند دوشس صحبت می کند و سوال خود را تکرار کرد. باز هم ، تاتیانا عنوان سلطنتی خود را به کار نبرد و پاسخ داد که او "دومین دختر رومانوف" است. [۱۲]

تاتیانا یک رهبر اهل عمل و پرورش دهنده بود. [۱] خواهرانش هنگامی که درخواستی از والدین خود داشتند ، او را به عنوان نماینده خود نزد آنها فرستادند. الگا 18 ماه از تاتیانا بزرگتر بود ، اما بدون چون و چرا اجازه می داد که تاتیانا رهبر گروه باشد. بارونس سوفی یادآوری می کند که "این تاتیانا نیکولایونا بود که از بچه ها مراقبت می کرد ، و یک کمک مداوم به خانواده بود ، همیشه مایل بود به آنها کمک کند تا وظایف رسمی شان با زندگی خصوصی مغایرت نداشته باشد." [۱۳]

جیلیارد نوشت که تاتیانا محفوظ و "کاملاً متعادل" است اما نسبت به الگا کمتر باز و خودجوش است. او از نظر هوشی ساده تر از الگا ، اما سخت کوش و فداکارتر از او بود. [۱۴] سرهنگ یوجین کوبیلینسکی ، نگهبان در تزارسکویه سلو و توبولسک ، ادعا کرد که تاتیانا "علاقه ای به هنر ندارد" و "اگر او مرد بود برایش بهتر بود." [۱۵]

تاتیانا به مد علاقه داشت. به گفته سوفی باکسهوودن ، "تاتیانا نیکولایونا لباس را دوست داشت. هر لباسی ، هر چقدر هم قدیمی باشد ، او در آن خوب به نظر می رسید. می دانست چگونه لباس بپوشد و مورد تحسین بگیرد. تحسین را دوست داشت. " [۱۶] دوست مادرش آنا ویروبووا نوشت که تاتیانا در گلدوزی و قلاب بافی استعداد دارد و می تواند موهای مادر خود را مثل یک آرایشگر حرفه ای آرایش کند. [۳] سوفی باکسهوودن می گوید تاتیانا یکبار زمانی که آرایشگرش در دسترس نبود ، خود موهای خودش را آراست. [۱۷]

تاتیانا از بین چهار خواهر اجتماعی ترین بود. به گفته سوفی باکسهوودن، "از دوستان استقبال می شد ، اما هرگز از هیچ دختر جوانی برای آمدن به کاخ دعوت به عمل نمی آمد." [۱۸] ویروبووا خاطرنشان کرد که تاتیانا به دلیل شخصیت سرزنده و وظیفه شناسی اش مشهورترین شاهزاده خانم در آن زمان بود. ویروبووا و لیلی دهن ادعا کردند که تاتیانا آرزو دارد دوستان هم سن و سال خود را ببیند اما مقامش و انزجار مادرش از زندگی زندگی اجتماعی او را محدود می کند.

مانند مادرش ، تاتیانا بسیار مذهبی بود. او مرتباً کتاب مقدس خود را می خواند ، الهیات می خواند و با معنای "خوب و بد ، غم و بخشش و سرنوشت انسان بر روی زمین" منازعه می کرد. او تصمیم گرفت که "باید بسیار تلاش کرد زیرا بازگشت به خیر شر است و شر حاکم است." [۱۹] نویسنده آ. موسولف ادعا کرد که طبیعت تودار تاتیانا به او شخصیتی "پیچیده" با عمق معنوی بیشتری نسبت به خواهرش ، الگا ، داده است. [۲۰] مدرس انگلیسی او ، سیدنی گیبز ، ادعا کرد که تاتیانا دین را به عنوان یک وظیفه می داند تا اشتیاق. [۲۱]

فقط دوستان و نزدیکان وی از جنبه درون گرایانه شخصیتش اطلاع داشتند. دِهن یادآوری می کند: "او را مانند مادرش ، خجالتی و تودار و مغرور می دانستند ، اما همین که او را شناختید و به او علاقه پیدا کردید ، این توداری ناپدید می شد و تاتیانای واقعی آشکار می شد." "او موجودی شاعرانه بود ، همیشه آرمان گرا بود و آرزوی دوستی های بزرگی را داشت که ممکن است از آن او باشد." [۲] چبوتاروای پرستار تاتیانا را مانند دختر خودش دوست داشت و ادعا می کرد وقتی عصبی است تاتیانا دست او را می گیرد. [۲۲] تاتیانا به او گفت: "من خیلی وحشت زده و ترسیده‌ام - نمی‌دانم با چه کسی احوالپرسی کردم و چه کسی نه." [۱۲]

تاتیانا مانند خواهرانش روحانی و ساده دل بود. هنگامی که او کودک بود ، از اینکه فهمید پرستارش مارگارتا ایگر به خاطر مراقبت از او دستمزد می گیرد شوکه شد. وقتی ایگر به او گفت که "تو هر ماه دیده ای که من پولم را می گیرم" ، تاتیانا پاسخ داد که "من همیشه فکر می کردم این یک هدیه است." [۲۳] هنگامی که ندیمه اش کالسکه ای را بدون حضور خدمتکار فرستاد ، تاتیانا و الگا تصمیم گرفتند برای اولین بار به خرید بروند. آنها دستور دادند کالسکه در نزدیکی تعدادی از مغازه ها متوقف شود و وارد یکی از فروشگاه ها شدند. مغازه داران آنها را نمی‌شناختند زیرا لباس پرستاری به تن کرده بودند. آنها بدون خرید چیزی از مغازه خارج شدند ، زیرا پول با خود نداشتند و نمی‌دانستند چطور از آن استفاده کنند. روز بعد ، آنها از چبوتاروا نحوه ی خرید با پول را پرسیدند. [۱۲]

معلم فرانسوی پیر جیلیارد نوشت که تاتیانا و الگا با شور و اشتیاق خود را وقف یکدیگر می کردند. [۱۴]

تاتیانا بیش از هر خواهر دیگری به مادرش نزدیکتر بود و بسیاری او را دختر مورد علاقه الکساندرا می دانستند. [۳]معلم فرانسه پیر ژیلیارد یادآوری می کند: "اینگونه نبود که خواهرانش مادرشان را کمتر دوست داشته باشند ، اما تاتیانا می دانست چگونه توجه او را بدون خستگی جلب کند و هرگز سمت دمدمی مزاج بودن نمی رفت." [۲۴] در 13 مارس 1916 ، الکساندرا به نیکولاس نوشت که تاتیانا تنها دختر از چهار دختر آنها بود که وقتی او دید خود را در نگاه به مسائل توضیح داد ، "آن را درک می کرد" [۲۵] بارونس سوفی نوشت که تاتیانا "از نظر همدردی با مادرش نزدیکتر بود" و "فرزند مورد علاقه ی والدینش". [۲۶]

تاتیانا به پدرش نزدیک بود. لیلی دهن نوشت که "امپراطور او را دوست داشت [و] اشتراکات زیادی داشتند." او گفت "خواهرانش می گفتند اگر چیزی لازم شد ، باید از تاتیانا بخواهیم تا با پاپا صحبت کند! " [۲۷]

اوایل زندگیویرایش

تاتیانا در 10 ژوئن 1897 متولد شد. او فرزند دوم و دختر تزار نیکلای دوم و ملکه الکساندرا بود. وی در بدو تولد 3.9 کیلوگرم وزن داشت. [۲۸] الکساندرا هنگام بهوش آمدن پس از زایمان ، چهره های مضطرب و آشفته اطرافیان را دید و گفت: "خدای من ، دوباره یک دختر است. مردم چه خواهند گفت ، ملت چه خواهند گفت؟ " [۲۹] دوک اعظم کنستانتین کنستانتینوویچ نوشت که "همه خیلی مایوس شده بودند چون آنها انتظار یک پسر را داشتند". [۳۰] دوک بزرگ جورج الکساندروویچ ، برادر کوچکتر نیکولاس ، به او گفت: "من داشتم برای بازنشستگی آماده می شدم ، اما اینطور که بنظر می رسد قرار نبود." [۳۱] طبق قوانین پائولین ، تاج و تخت روسیه نمی توانست به یک زن برسد ، مگر اینکه تمام وارثان قانونی مرد فوت شده باشند. به همین ترتیب ، وارث نیکلاس برادرش جورج بود مگر اینکه صاحب پسری شود. خواهران و برادران تاتیانا، الگا ، ماریا ، آناستازیا و تزارویچ الکسی بودند . همه بچه ها تا آخر عمر کوتاهشان در کنار پدر و مادر خود بودند.

 
گرند دوشس تاتیانا در سال 1904

در تاریخ 29 مه 1897 ، دوک اعظم کنستانتین کنستانتینوویچ در دفتر خاطرات خود نوشت که نیکولای دوم تاتیانا را برای ادای احترام به قهرمان زن رمان الکساندر پوشکین ، اوژن یونگین ، نام گذارد . به گفته وی ، او می خواست دختران خود را به نام الگا و تاتیانا ، خواهران این رمان شعری معروف نامگذاری کند. [۳۲]

عنوان تاتیانا "شاهزاده خانم بزرگ" بود ، اما از روسی به انگلیسی "گرند دوشس" ترجمه شد. [۳۳] وی با عنوان "والاحضرت سلطنتی" مقام به مراتب بالاتری را از سایر شاهزاده های اروپا که عنوان "والاحضرت شاهدخت" گرفنه بودند ، دارا بود.

مانند سایر رومانوف ها، تاتیانا با سادگی پرورش یافت. او و خواهرانش بدون بالش روی تختهای سفری می خوابیدند ، صبح ها حمام سرد می کردند [۳۴] و دست سازه های گلدوزی و بافتنی را هدیه می دادند و یا به بازارهای خیریه می فروختند. [۳۵]

 
گرند دوشس تاتیانا در سال 1911

در خانه ، تاتیانا و الگا در خانواده به عنوان "جفت بزرگ" شناخته می شدند. [۹] آنها یک اتاق خواب مشترک داشتند و از دوران کودکی به یکدیگر بسیار نزدیک بودند. در بهار سال 1901 ، الگا تب حصبه گرفت و چند هفته در درمانگاه بود. هنگامی که او در دوران نقاهت بود ، تاتیانا اجازه پیدا کرد تا پنج دقیقه خواهر بزرگترش را ببیند اما او را نشناخت.وقتی ندیمه اش مارگاریتا ایگر ، به او گفت که این کودک بیمار الگا است ، تاتیانای چهار ساله شروع به گریستن کرد و گفت این بچه ی رنگ پریده و استخوانی نمی‌تواند خواهر عزیز من باشد. ایگر نتوانست او را متقاعد کند. [۳۶]

رابطه با گریگوری راسپوتینویرایش

 
گراند دوشس تاتیانا در سال 1912 در حین مسافرت دریایی تابستانی خانواده با کشتی استندارت.

تزارویچ الکسی ، برادر کوچک تاتیانا از حملات مکرر و شدید هموفیلی رنج می برد. تاتیانا ، مادرش و سه خواهرش همه ناقل بالقوه ژن هموفیلی بودند. تزارینا نوه ملکه ویکتوریا بود که برای اولین بار ژن هموفیلی را به فرزندان خود منتقل کرد. عمه ی تاتیانا گراند دوشس الگا الکساندرونا گفت که ماریا ، خواهر کوچکتر تاتیانا ، در حین عمل لوزه های خود در دسامبر 1914 بیش از حد خونریزی کرد. پزشک جراح چنان نگران بود که تزارینا مجبور شد او را به ادامه کار ترغیب کند. الگا الکساندرونا ادعا کرد که هر چهار خواهرزاده اش بیش از حد طبیعی خونریزی داشته اند و آنها ناقل ژن هموفیلی هستند. [۳۷] ناقلین ژن دارای بیماری هموفیلی نیستند ، اما می توانند علائم آن را داشته باشند ، از جمله یک عامل انعقاد خون غیر طبیعی که می تواند منجر به خونریزی شدید شود. [۳۸]

تزارینا به مشاوره گریگوری راسپوتین ، یک دهقان روس و سرگردان اعتماد کرد و دعای او را درمان تزارویچ بیمار می دانست. تاتیانا و خواهرها و برادرش راسپوتین را "دوست ما" می دانستند و به او اعتماد داشتند. در پاییز سال 1907 ، پدر تاتیانا خواهرش ، گراند دوشس الگا الکساندرونا را پرورشگاه فرستاد تا او نیز بتواند با راسپوتین ملاقات کند. تاتیانا و خواهر و برادرهایش همگی لباس خواب سفید بلندی بر تن داشتند و از حضور راسپوتین ناراحت نبودند. [۳۹] در فوریه 1909 ، راسپوتین با ارسال تلگرافی به فرزندان شاه ، به آنها توصیه کرد: "عاشق ذات خداوند و خلقت او به ویژه این زمین باشید. مادر خدا همیشه مشغول گل و سوزن دوزی بود. " [۴۰] در یک نامه ، تاتیانای 11 ساله از راسپوتین خواست که به ملاقات او برود و از اینکه نمی‌تواند مادرش را بیمار ببیند ابراز تاسف کرد. وی نوشت: "اما شما می دانید زیرا همه چیز را می دانید." [۴۱]

سوفیا ایوانونا تیوتچوا یکی از ندیمه ها ، از دسترسی راسپوتین به اتاقهای بچه ها و دیدن آنها با لباس خواب ناراضی بود و درخواست ممنوعیت ورود او به آن بخش از ساختمان را کرد. او به گرند دوشس زنیا گفت که راسپوتین در نبود آنها الگا و تاتیانا را دیده ، با آنها صحبت کرده و نوازششان کرده است. خواهرها حضور راسپوتین را از تیوتچوا پنهان کردند و از صحبت با ندیمه ی خود در مورد او ترسیده بودند. تاتیانا از این تنش آگاه بود و از واکنش مادرش در برابر کارهای تیوتچوا می ترسید. در 8 مارس 1910 ، تاتیانای 12 ساله به مادرش نوشت: "من خیلی می ترسم که سوفیا ایوانونا درباره دوستمان چیز بدی بگوید. امیدوارم پرستارمان با دوست ما خوش برخورد باشد. " [۴۲] الکساندرا ، تیوتچوا را به این دلیل اخراج کرد.

همه گزارش ها حاکی از این است که راسپوتین رابطه ی بی خطری با بچه ها داشته است ، اما نیکلای از راسپوتین خواست که از رفتن به اتاق بچه ها خودداری کند. گرند دوشس زنیا بعد از شنیدن ماجرای تیوتچوا وحشت کرد. در 15 مارس 1910 او در دفتر خاطرات خود می نویسد : "نمی‌فهمم چرا برادرم و خانواده اش با راسپوتین که یک خلیست است مثل یک قدیس رفتار می کنند.

ماریا ایوانوونا ویشنیاکوا ،یکی دیگر از پرستار های فرزندان خانواده سلطنتی راسپوتین را محترم می شمرد اما مدتی بعد در بهار 1910 ، او ادعا کرد راسپوتین به او تجاوز کرده است. ملکه ادعای او را نپذیرفت زیرا راسپوتین را مرد مقدسی می دانست. [۴۳] الکساندرا به الگا الکساندرونا گفت درباره ی ادعای ویشنیاکوا تحقیق کرده ولی او را همراه یک گارد قزاق در رختخوابش دیده اند. در سال 1913 ، ویشنیاکوا از کار برکنار شد. [۴۴]

 
تاتیانا با مادرش در سال 1914. پس از بیماری حصبه در سال 1913 او موهایش را کوتاه کرده بود.
 
تاتیانا نیکلایونا با خواهر بزرگتر خود ، الگا
  1. ۱٫۰ ۱٫۱ Massie, Robert K. Nicholas and Alexandra, 1967, p. 133.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Dehn, Lili, 1922. "The Real Tsaritsa", شابک ‎۵−۳۰۰−۰۲۲۸۵−۳
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ Vyrubova, Anna. "Memories of the Russian Court". alexanderpalace.org. Retrieved 10 December 2006.
  4. Sophie Buxhoeveden, The Life and Tragedy of Alexandra Feodorovna, Chapter 16: The Empress and her Family, https://www.alexanderpalace.org/alexandra/XVI.html
  5. Margaretta Eagar, Six Years at the Russian Court, Chapter 1, https://www.alexanderpalace.org/eagar/I.html
  6. Helen Rappaport, The Romanov Sisters, p. 53
  7. Helen Rappaport, The Romanov Sisters, p. 46
  8. Pierre Gilliard, Thirteen Years at the Russian Court, p. 20
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ Massie, Robert, Nicholas and Alexandra, 1967, p. 135
  10. Kurth, p. 23
  11. Gregory P. Tschebotarioff, Russia: My Native Land: A U.S. engineer reminisces and looks at the present, McGraw-Hill Book Company, 1964, p. 193
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ ۱۲٫۲ Tschebotarioff, p. 60
  13. Sophie Buxhoeveden, The Life and Tragedy of Alexandra Feodorovna, Chapter 16: The Empress and her Family, https://www.alexanderpalace.org/alexandra/XVI.html
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ Gilliard, Pierre (1970). "Thirteen Years at the Russian Court", Ayer Company Publishers Incorporated, pgs. 74–76, شابک ‎۰−۴۰۵−۰۳۰۲۹−۰
  15. Greg King and Penny Wilson, The Fate of the Romanovs, John Wiley and Sons, Inc., 2003, p. 48
  16. Sophie Buxhoeveden, The Life and Tragedy of Alexandra Feodorovna, Chapter 16: The Empress and her Family, https://www.alexanderpalace.org/alexandra/XVI.html
  17. Sophie Buxhoeveden, Before The Storm, p. 299
  18. Sophie Buxhoeveden, The Life and Tragedy of Alexandra Feodorovna, Chapter 16: The Empress and her Family, https://www.alexanderpalace.org/alexandra/XVI.html
  19. Bokhanov, Knodt, Oustimenko, Peregudova, Tyutynnik, p. 127
  20. Maylunas and Mironenko, p. 370.
  21. King and Wilson, p. 48
  22. Tschebotarioff, pp. 59–60
  23. Kellogg Durland, Royal Romances of To-day, p. 196-7
  24. Gilliard, Pierre (1970), "Thirteen Years at the Russian Court", pgs. 74 – 76
  25. Maylunas and Mironenko, p. 460
  26. Sophie Buxhoeveden, The Life and Tragedy of Alexandra Feodorovna, The Empress and her Family, https://www.alexanderpalace.org/alexandra/XVI.html
  27. Lili Dehn, “The Real Tsarista,” Chapter 4
  28. Helen Rappaport, The Romanov Sisters, p. 43
  29. Helen Rappaport, The Romanov Sisters, p. 43
  30. Helen Rappaport, The Romanov Sisters, p. 43
  31. Helen Rappaport, The Romanov Sisters, p. 43
  32. Maylunas, Andrei, and Mironenko, Sergei, editors; Galy, Darya, translator, A Lifelong Passion: Nicholas and Alexandra: Their Own Story, 1997, p. 163
  33. Zeepvat, Charlotte, The Camera and the Tsars: A Romanov Family Album, Sutton Publishing, 2004, xiv
  34. Massie, p. 132
  35. Zeepvat, Charlotte, The Camera and the Tsars: A Romanov Family Album, Sutton Publishing, 2004, p. 153
  36. Eagar, Margaret (1906). "Six Years at the Russian Court". alexanderpalace.org. Archived from the original on 20 اكتبر 2019. Retrieved 21 December 2006. Check date values in: |archive-date= (help)
  37. Vorres, Ian. The Last Grand Duchess, 1965 p. 115.
  38. Zeepvat, p. 175
  39. Massie, pp. 199–200
  40. Maylunas, Andrei and Mironenko, Sergei, editors; Galy, Darya, translator, A Lifelong Passion: Nicholas and Alexandra: Their Own Story, 1997, p. 321
  41. "Tanya's Diary". livadia.org. Retrieved 13 January 2007.
  42. Maylunas, Andrei and Mironenko, Sergei, editors; Galy, Darya, translator, A Lifelong Passion: Nicholas and Alexandra: Their Own Story, 1997, p. 330
  43. Radzinsky, Edvard, The Rasputin File, Doubleday, 2000, pp. 129–130
  44. Radzinsky, pp. 129–130.