گرده‌چه (انگلیسی: nephridium‎) یا نفریدی[۱] یکی از اندام‌های بی‌مهرگان است که به صورت جفتی وجود دارد و کارکرد آن هم‌چون کارکرد کلیه (گُرده) در مهره‌داران است.

نرم‌تنان متانفرییدیم
نرم‌تنان فراگرده‌چه

گرده‌چه پسمانده‌های سوخت‌وساز بدن بی‌مهرگان را از بدن آن‌ها دفع می‌کند. دو نوع اصلی گرده‌چه وجود دارد که یکی فراگرده‌چه metanephridia و دیگری پیشین‌گرده‌چهprotonephridia نام دارد.

فراگُرده‌چه نوعی غده دافع فضولات است که در بسیاری از گونه‌های بی‌مهرگان هم‌چون کرم‌های حلقوی، بندپایان، و نرم‌تنان دیده می‌شود. (در مورد نرم‌تنان به این غده اندام بویانوس Organ of Bojanus گفته می‌شود)

پیشین‌گرده‌چه شبکه‌ای از لولک‌های tubules بن‌بست است که روزنه‌های درونی ندارند و در بدن شاخه‌هایی از جانداران چون کرم‌های پهن Platyhelminthes، روبانیان Nemertea و چرخ‌داران Rotifera دیده می‌شوند.

منابعویرایش

  • Wikipedia contributors, "Nephridium," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed August 4, 2013).