گنوسِنس (به انگلیسی: gNewSense) تلفظ[پیوند مرده] یک توزیع لینوکس مبتنی بر دبیان است، هدف از طراحی این سیستم‌عامل، همراه داشتن ساختار کاربرپسند اوبونتو با این تفاوت که فاقد نرم‌افزارهای غیرآزاد و مالکیتی است. بنیاد نرم‌افزار آزاد سعی می‌کند تا گنوسنس یکی از توزیع‌های لینوکس باشد که کاملاً از نرم‌افزارهای آزاد استفاده می‌کند.گنوسنس موضع نسبتا سختی در برابر نرم افزارهای مالکیتی می‌گیرد.به عنوان مثال، هرگونه مستندی که آموزش نصب نرم افزار مالکیتی را می‌دهد، حذف شده‌است.[۱]

گنوسِنس
Gnewsenselogo.png
GNewSense screenshot.png
گنوسِنس
شرکت / توسعه‌دهندهBrian Brazil و Paul O'Malley
خانوادهشبه-یونیکس
وضعیت توسعهفعال
نوع منبعنرم‌افزار آزاد
آخرین نسخه پایدار۲٫۳ / ۱۴ سپتامبر ۲۰۰۹؛ ۱۰ سال پیش (۲۰۰۹-۰۹-14)
روش بروزرسانیای‌پی‌تی
مدیر بستهدی‌پی‌کی‌جی
نوع هستهیکپارچه (لینوکس)
پروانهاجازه‌نامه‌های آزاد، به طور عمده جی‌پی‌ال

تاریخچهویرایش

پروژه در ۲۰۰۶ توسط برایان برزیل و پائول اومالی راه اندازی شد.گنوسنس اصالتا بر مبنای ابونتو بود.از زمان انتشار نسخه ۱.۰ ،بنیاد نرم افزار آزاد در توسعه گنوسنس همکاری می‌کند.[۲] بعد ازاینکه پس از گذر ۲ سال نسخه ای منتشر نشده بود،در ۸ آگوست ۲۰۱۱، دیستروواچ گنوسنس را به عنوان توزیع "خاموش" دسته‌بندی کرد.در سپتامبر ۲۰۱۲، دیستروواچ وضعیت این توزیع را مجددا به حالت "فعال" تغییر داد و در ۶ آگوست ۲۰۱۳،اولین ورژن مستقیما برمبنای دبیان، گنوسنس ۳ به نام پارکز انتشار یافت.[۳][۴][۵][۶] براساس چندین گفتگو در فروم‌های تریسکل گفته می‌شود که گنوسنس مجددا غیرفعال شده‌است، که می‌دانیم تا ۲۰۱۷ فعالیتی توسط گنوسنس مشاهده نمی‌شد.

جنبه های تکنیکیویرایش

به‌طور پیش فرض گنوسنس از گنوم استفاده می‌کند.رابط کاربر گرافیکی می‌تواند با انتخاب کاربر از میان X display manager، window managers و دیگر محیط‌های دسکتاپ موجود برای نصب از طریق مخازن میزبانش شخصی سازی شود.[۷] نصاب Ubiquity امکان نصب بر روی هارددیسک را از طریق محیط لوح زنده بدون نیاز به راه اندازی مجدد(ری استارت) کردن کامپیوتر پیش از فرآیند نصب را می‌دهد.[۸] علاوه بر ابزارهای استاندارد سیستمی و برنامه‌های کاربری کوچک دیگر، گنوسنس به صورت پیش فرض این برنامه‌ها را نصب می‌کند:مجموعه کاربردی لیبره آفیس، مرورگر اینترنت گنوم وب ،نرم افزار پیام رسان Empathy، گیمپ برای ویرایش عکس‌ها و دیگر فعالیت‌های گرافیک شطرنجی.ابزارهای رایج توسعه نرم‌افزار مشتمل بر جی‌سی‌سی و غیره به صورت پیش فرض نصب هستند.[۹]

نصبویرایش

برای استفاده از سیستم عامل می‌شود از لوح زنده استفاده و سپس آن را بر روی دیسک سخت نصب کرد.همچنین CD Image‌ها برای دانلود موجود می‌باشند.[۱۰]

نسخه هاویرایش

گنوسنس تا به حال ۴ نسخه اصلی را منتشر کرده‌است.

نسخه نام کد تاریخ انتشار تاریخ پشتیبانی مبنی بر معماری پشتیبانی شونده
1.0 DeltaD 2006-11-02 2008-05-01 Ubuntu 6.06 "Dapper Drake" N/A
2.0 DeltaH 2008-04-30 2014-01-03 Ubuntu 8.04 "Hardy Heron" N/A
3 Parkes 2013-08-06 2015-12-31 Debian 6.0 "Squeeze" i386, amd64, Lemote Yeeloong
4.0 Ucclia 2016-05-02 2018-05-31 Debian 7 "Wheezy" i386, amd64, Lemote Yeeloong

در ۲۰۱۶، گنوسنس اعلان کرد که نسخه بعدی ۵.۰ خواهد بود.[۱۱][۱۲]

مقایسه با توزیع های دیگرویرایش

مخازن نرم افزاری غیرآزاد توسط پروژه gNewSense ارائه نشده‌است، و بیشتر مستندات و آثار غیر آزاد حذف شده‌اند.در حالی که این توزیع بر اساس اوبونتو بود، مخزن پکیج "Universal" به‌طور پیش فرض فعال شده بود.به منظور جلوگیری از مشکلات علامت تجاری که از اصلاح موزیلا فایرفاکس ناشی می‌شد، gNewSense 1.1 آن را به عنوان "BurningDog" مجددا نام‌گذاری کرد.همچنین BurningDog، پلاگین‌های غیر آزاد مانند Adobe Flash را برای رسانه‌های مختلف تحت وب پیشنهاد نمی‌دهد.[۱۳] gNewSense 2.0 سپس BurningDog را رها و مرورگر وب Epiphany را به تصویب رساند.(بعد به سادگی به "وب" تغییر نام داد)، یک جزء از گنوم، به عنوان برنامه مرورگر پیش فرض آن که با پیشنهادها و دستورالعمل‌هایی برای کامپایل واجرای گنو آیس‌کت در آن توزیع گنجانیده می‌شود.[۱۴][۱۵] gNewSense 3.0 مرورگر Web را به عنوان پیش فرض حفظ کرد،وهمچنین همراه با نسخهٔ اصلاح شده Iceweasel Debian را نیز ارائه می‌شود که دسترسی به مجوزهای اختصاصی را ارائه نمی‌دهد .[۱۶]دبیان توزیع دیگر ازگنو/لینوکس هست که به عنوان توزیعی دارای الزامات مجوز دقیق و پیروی از اصول نرم افزار آزاد شناخته شده‌است.در حالی که هر دو دبیان و gNewSense دقیقا نرم افزارهای غیر آزاد و لکه دودویی را از انتشار رسمی شان حذف میکنند، دبیان مخازن غیر رسمی نرم افزارهای غیر آزاد و باینری‌های سفت‌افزاری را نگهداری و میزبانی می‌کند.و نرم افزار آزاد دبیان گاهی اوقات به نرم افزار مالکیتی بستگی دارد یا نصب اختیاری آن‌ها را، تحت این نظریه که اختیار اطلاع خود کاربران در مورد استفاده از چنین نرم افزارهایی باید اولویت باشد، توصیه می‌کند؛همانطور که در بند 5 قرارداد اجتماعی دبیان بیان شده‌است.[۱۷] (هرچند مدیریت پروژه دموکراتیک دبیان این موضع را تبدیل به یک منبع اختلاف منظم کرده‌است.)[۱۸][۱۹] gNewSense، در مقابل، هیچ بسته ای ارائه نمی‌دهد که به استفاده از نرم افزار غیر آزاد، سفت افزار، برنامه‌های افزودنی، افزونه‌ها یا پلاگین‌های غیر آزاد بستگی داشته باشد همچنین آن‌ها را پیشنهاد هم نمی‌دهد و همچنین پروژه gNewSense دسترسی به نرم افزار مالکیتی را برای هر دلیلی فراهم نمی‌کند، چرا که این را لغو تعهد به توسعه جنبش نرم‌افزار آزاد می‌داند.همانند دبیان، سیاست‌های gNewSense اجازه نمی‌دهد شامل مستنداتی شود که تحت پروانه مستندات آزاد گنو با بخش‌های غیر مجاز مجوز دارند، انتشار یابند.[۲۰] که این شامل بسیاری از کتابچه‌ها و مستندات منتشر شده توسط پروژه گنو است. در حالی که gNewSense در ابتدا از اوبونتو (که در اصل یک شاخه دبیان بود) به عنوان یک نتیجه از فعالیت پیشین پائول اومالی بر روی اوبونتو بود، توزیع gNewSense 3.0، دبیان را به عنوان پایه برای توزیع نرم افزار خود دنبال کرده‌است.بخشی از این به این دلیل است که پروژه دبیان به دقت نرم افزار آزاد را در توزیع رسمی اش از نرم افزار مالکیتی که دسترسی به آن را با حسن نیت ارائه می‌دهد، تفکیک می‌کند.[۲۱] در واقع، بسیاری از بسته‌ها، از جمله بسته‌های مخصوص Debian (مانند Iceweasel و Icedove)که به gNewSense منتقل شده، به سادگی اصلاح می‌شوند به گونه ای که آن‌ها دیگر چنین دسترسی با حسن نیتی را به گزینه‌های نرم افزاری غیر آزاد موجود ارائه نمی‌دهند. [۱۶]

محدودیت هاویرایش

از آنجا که مخازن gNewSense تنها شامل نرم افزار آزاد است، پشتیبانی از سخت افزار که نیاز به سفت افزار دارد و برای آن هیچ سفت افزار آزادی وجود ندارد (مانند برخی از کارت‌های شبکه های بی سیم) در دسترس نیست .[۲۲]

تا 1 مه 2008، گرافیک 3D(گرافیک سه‌بعدی رایانه‌ای) و پشتیبانی برنامه به دلیل مسائل صدور مجوزی با Mesa 3D داشت نیز حذف شده‌است[۲۳][۲۴] پس از 13 ژانویه 2009، این مسائل حل شد و پشتیبانی 3D از استاندارد 2.2 شروع شد.[۲۵]

دیدگاه هاویرایش

جسی اسمیت از DistroWatch در بررسی gNewSense 3.0 در ماه اوت 2013 اشاره کرد که بسیاری از برنامه‌های موجود، از جمله OpenOffice.org 3، کرنل لینوکس 2.6.32 لینوکس دبیان (بر اساس ابزار لینوکس لیبر)، Iceweasel 3.5 و گنوم 2.30 کاملا منقضی شده بودند. اسمیت این بررسی را با کلمات زیر به پایان رساند[۲۲] :

به‌طور کلی، در مورد gNewSense 3.0 راضی بودم. بر اساس دبیان، توزیعی را می‌توان در نظر گرفت که عملکرد با ثبات و اجرای شگفت انگیزی را ارائه دهد.توزیع سبک، سریع و بدون دردسر است.طرف تلنگر این سیستم ،نصاب سیستم gNewSense است و ابزارهای مدیریت پیش فرض بر روی کابران با تجربه بیشتر تمرکز کرده‌اند و احتمالا منحنی یادگیری شیب داری را برای تازه کاران لینوکس ایجاد کند.ابزارهای زیادی خودکار نشده اند، و حداقل میزان کمک برای یادگیری وجود دارد.ویژگی اصلی gNewSense، عدم وجود نرم افزار مالکیتی، همچنین یک تیغه دو لبه است.از یک طرف، این بدان معنی است که کل سیستم عامل را می‌توان حسابرسی، اصلاح و توزیع کرد.این از دیدگاه آزادی نرم افزار عالی است. واقعیت این است که توزیع می‌تواند بیشترین فرمت‌های چند رسانه ای را اجرا کند و اینکه محتوای فلش را به نسبت خوبی پوشش می‌دهد، یک علامت قدرت نرم افزار آزاد و متن باز است.یکی از مشکلات من با سیاست نرم افزار gNewSense در رابطه با کارت شبکه بی سیم من بود. اکثر توزیع‌ها با سفت افزار غیر آزاد اینتل همراه است، اما gNewSense آن را شامل نمی‌شود و این بدان معنی است که این توزیع مناسب با لپ تاپ من نیست.از سوی دیگر، این یک تطابق عالی با سیستم دسکتاپ من است .

ریچارد استالمن (مؤسس و رهبر بنیاد نرم‌افزار آزاد) از تاریخ ژانویهٔ ۲۰۱۰ تا حداقل آوریل ۲۰۱۴ از گنوسنس استفاده می‌کرد، سپس او به توزیع تریسکل مهاجرت کرد.[۲۶]

Serdar Yegulalp توزیع gNewSense را در InfoWorld بررسی کرد.[۲۷] او گفت:

پایه gNewSense توزیع Debian است که پیشتر شامل حباب‌های دودویی مالکیتی و نرم افزارهای غیر آزاد است، که دسترسی به آن‌ها را از طریق مخازن فراهم می‌کند. اما gNewSense فراتر می‌رود: چرا که حتی دسترسی به چنین نرم افزارهایی را در مخازن خود مقدور نمی‌سازد. مستندات آن نیز شامل مواردی است که سازگار با مجوز مستندات آزاد گنو است.

در یک پست در شبکه شبکه جهانی gNewSense 3.1 در فوریه 2014، برین لاندوکا این توزیع لینوکس با کلمات زیر را بررسی کرد :

در حقیقت، نصب و راه اندازی gNewSense - به لطف بخش بزرگی از استفاده از نسخه‌های قدیمی تر و سبک تر از نرم افزارهای رایج - فوق العاده سریع و به طرز شگفت انگیزی غیر مالیاتی برای سخت افزار شما است.کل سیستم، زمانی که بدون نرم افزارهای اضافی وارد سیستم می‌شود، از حدود 105 مگابایت RAM استفاده می‌کند. بنابراین این توزیع کوچک جسور خیلی خوب بر روی سخت افزارهای نسبتا ضعیف کار خواهد کرد.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲ سپتامبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۷ مه ۲۰۱۹.
  2. http://www.fsf.org/news/gnewsense
  3. http://distrowatch.com/table.php?distribution=gnewsense
  4. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۵ فوریه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۷ مه ۲۰۱۹.
  5. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۸ مه ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۱.
  6. http://www.omgubuntu.co.uk/2013/08/gnewsense-drops-ubuntu-for-latest-release
  7. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ ژوئیه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۹ مه ۲۰۱۹.
  8. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۳ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۹ مه ۲۰۱۹.
  9. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ ژوئیه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۹ مه ۲۰۱۹.
  10. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۶ دسامبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۹ مه ۲۰۱۹.
  11. http://lists.nongnu.org/archive/html/gnewsense-dev/2016-05/msg00000.html
  12. https://www.phoronix.com/scan.php?page=news_item&px=gNewSense-5-Planning
  13. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۳ مارس ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۳۰ مه ۲۰۱۹.
  14. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۳ ژوئیه ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۳۰ مه ۲۰۱۹.
  15. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲ آوریل ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۳۰ مه ۲۰۱۹.
  16. ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ فوریه ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۳۰ مه ۲۰۱۹.
  17. https://www.debian.org/social_contract
  18. https://www.debian.org/vote/2004/vote_002
  19. https://www.debian.org/vote/2006/vote_007
  20. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ سپتامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۳۰ مه ۲۰۱۹.
  21. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۸ مه ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۱.
  22. ۲۲٫۰ ۲۲٫۱ http://distrowatch.com/weekly.php?issue=20130826#feature
  23. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ دسامبر ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۳۰ مه ۲۰۱۹.
  24. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ سپتامبر ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۳۰ مه ۲۰۱۹.
  25. http://www.fsf.org/blogs/licensing/2009-01-xorg-glx
  26. "An interview with Richard Stallman". Richard.stallman.usesthis.com. 2010-01-23. Archived from the original on 17 July 2011. Retrieved 2011-07-02.
  27. https://www.infoworld.com/article/3067280/open-source-tools/free-as-can-be-gnewsense-is-true-gnu-linux.html

پیوند به بیرونویرایش