آام‌ایکس-۱۳

آاِم‌ایکس-۱۳

آام‌ایکس-۱۳
AMX-13-.jpg
نوعتانک سبک
خاستگاه فرانسه
تاریخچه خدمت
خدمت۱۹۵۲ - تاکنون
تاریخچه تولید
تاریخ طراحی۱۹۴۶
تاریخ تولید۱۹۵۲ تا ۱۹۸۷
تعداد ساخته شده۷۷۰۰ عراده
ویژگی‌ها
وزن۱۵ تن
طول۴٫۸ متر (بدنه)
۶٫۳۶ متر: با لوله توپ
عرض۲٫۵ متر
ارتفاع۲٫۳ متر
خدمه۳ نفر

تسلیحات
اولیه
توپ ۷۵ یا ۹۰ یا ۱۰۵ میلی‌متری
تسلیحات
ثانویه
دو قبضه تیربار ۷٫۶۲ یا ۷٫۵ م‌م هم‌محور و روی برجک
موتور۸ سیلندر دیزلی یاموتور دیزلی ۶V-53T دیترویت یا موتور دیزلی وی-۶ Baudouin 6F 11
۲۵۰ اسب بخار (موتور بنزینی)
برد
عملیاتی
بنزینی: ۳۵۰ تا ۴۰۰ کیلومتر
دیزلی: ۵۵۰ تا ۶۰۰ کیلومتر
ارتفاع۲٫۳ متر
سرعتجاده - بنزینی: ۶۰ کیلومتر در ساعت
دیزلی: ۶۴ کیلومتر در ساعت

تانک سبک فرانسوی است که از سال ۱۹۵۳ تا ۱۹۸۵ تولید می‌شد. این خودرو زره‌پوش علاوه بر آن‌که در ارتش فرانسه به طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گرفت به دست‌کم ۲۵ کشور دیگر دنیا نیز صادر شد و از محبوبترین و رایجترین تانک‌های سبک دوران جنگ سرد محسوب می‌شد. عدد ۱۳ در نام این زره‌پوش به وزن نمونهٔ اولیه آن اشاره دارد.

خودروهای زره‌پوش دیگری از جمله نفربر، توپ خودکششی، ضدهوایی خودکششی، شکارچی تانک، و خودروهای تعمیر و بازیابی و مهندسی رزمی هم بر اساس شاسی آام‌ایکس-۱۳ ساخته شدند. در مجموع حدود ۷۷۰۰ عراده از انواع مختلف زره‌پوش‌های خانواده آام‌ایکس -۱۳ ساخته شدند که ۳۴۰۰ عراده آن به کشورهای دیگر صادر شد.

ویژگی غیرعادی این تانک برجک نوسانی و دوقسمتی آن بود که به ندرت در زره‌پوش‌های دیگر دیده شده است. این برجک از گلوله‌گذار اتوماتیک برای مسلح‌سازی توپ اصلی تانک استفاده می‌کرد و در نتیجه خدمه تانک به سه نفر کاهش یافته بود. سلاح اصلی مدل‌های اولیه آام‌ایکس-۱۳ یک قبضه توپ ۷۵ میلی‌متری بود. از سال ۱۹۶۴ این تانک با توپ ۹۰ میلی‌متری ساخته می‌شد و در برخی انواع صادراتی از برجکی جدید با توپ ۱۰۵ م‌م هم استفاده می‌شد. در اوایل دهه ۱۹۷۰ تمام آام‌ایکس-۱۳های فرانسوی به توپ ۹۰ م‌م مجهز بودند. ۳۴ عدد گلوله برای این توپ در داخل تانک حمل می‌شد که ۱۲ تای آن در دو خشاب در حالت آماده شلیک قرار داشت و بقیه در داخل برجک قرار داشت. آام‌ایکس-۱۳ از سه بخش تشکیل شده؛ موتور و راننده که در قسمت جلو قرار گرفته‌اند و برجک که در قسمت عقب تانک واقع شده‌است. این تانک سبک بنا به سفارش مشتری با موتور دیزلی یا موتور بنزینی ساخته می‌شد. برد عملیاتی آن با موتور دیزلی حدود ۵۵۰ تا ۶۰۰ کیلومتر و با موتور بنزینی حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ کیلومتر بود.[۱]

آام‌ایکس-۱۳ در دهه ۱۹۸۰ از خدمت نظامی در ارتش فرانسه خارج شده و زره‌پوش‌های چرخ‌دار آام‌ایکس-۱۰ آرسی و ئی‌سی‌آر ساگای جای آن را گرفته‌اند اما در برخی از کشورهای دیگر همچنان از آن استفاده می‌شود.

کاربرانویرایش

کنونیویرایش

سابقویرایش

 
آام‌ایکس-۱۳ اسرائیلی با توپ ۱۰۵ م‌م

منابعویرایش