باز کردن منو اصلی

میرزا حسینقلی معروف به آقا حسینقلی (۱۲۳۰، تهران[۲] – ۱۲۹۴،[۱] تهران)، از نوازندگان سرشناس تار اواخر دوران قاجار بود. او فرزند کوچک‌تر آقا علی‌اکبر فراهانی نوازنده معروف تار اوایل حکومت ناصرالدین‌شاه بود. آقا حسینقلی شاگرد برادر بزرگ خود میرزا عبدالله و سپس شاگرد پسرعمو یا پدرخوانده خود آقا غلامحسین شد.

آقا حسینقلی
Aqa Hosseinqoli.jpg
آقاحسینقلی
اطلاعات
تولد۱۲۳۰ خورشیدی
۱۸۵۱ میلادی
تهران
ملیتایرانی
مرگ۱۲۹۴ خورشیدی[۱]
۱۹۱۵ میلادی
تهران
سبک‌(ها)موسیقی سنتی ایرانی
ساز(ها)تار
شاگرد(ها)درویش‌خان، علی‌اکبر شهنازی، علینقی وزیری، مرتضی نی‌داوود، یوسف فروتن

آقا حسینقلی، برای پر کردن صفحهٔ گرامافون به همراه گروهی نوازنده به پاریس سفر کرد و صفحاتی را ضبط کرد که بعدها جریان این سفر دستمایه داستانی تاریخی-تخیلی برای علی حاتمی در فیلم دلشدگان گشت .[۱][۲]

دو فرزند او، علی‌اکبر شهنازی و عبدالحسین شهنازی نیز بعدها از نوازندگان سرشناس تار شدند. ردیف آقا حسینقلی که توسط فرزند بزرگش، علی‌اکبر شهنازی روایت و ضبط شده، یکی از ردیف‌های معروف موسیقی ایرانی است.

آقا حسینقلی، در سال ۱۲۹۴ خورشیدی[۱] (برابر با ۱۳۳۴ (قمری)[۳]) درگذشت.

شاگردانویرایش

از شاگردان او می‌توان درویش‌خان، علینقی وزیری، مرتضی نی‌داوود،[۲] یوسف فروتن[۱] و پسر بزرگش، علی‌اکبر شهنازی را نام برد.

آثار ضبط‌شدهویرایش

آقا حسینقلی در سه دوره اقدام به ضبط آثار خود کرد: در سال ۱۲۸۴ خورشیدی (معادل ۱۹۰۵ میلادی)، آقا حسینقلی برای اولین بار قطعاتی را روی صفحه گرامافون ضبط کرد؛ او در دو دورهٔ دیگر هم (در ۱۹۰۷ میلادی معادل ۱۲۸۶ خورشیدی در پاریس، و در ۱۲۹۱ خورشیدی در تهران) اقدام به ضبط صفحه‌های موسیقی کرد.[۴]

گالری تصاویرویرایش

 
تصویری از موسیقی‌دانان دورهٔ قاجار. این تصویر در خلال مراسم روز طبخ آش در شهرستانک گرفته شده‌است.
نفرات نشسته از راست عبارتند از: حسین کریم کور و قلی خان (نوازندگان کمانچهسماع حضور که دستش را روی پاهایش گذاشته‌است، محمدصادق‌خان (سرور الملک) که رئیس گروه نوازندگان دربار بود و عصایی در دست دارد، آقا حسینقلی و میرزا عبدالله (نوازندگان تار)، آقا مطلب پسر محمدصادق‌خان نوازنده سنتور، و آقا غلامحسین (نوازنده کمانچه و پدر سماع حضور، که سازی ابداعی شبیه کمانچه در دست دارد).
نفرات ایستاده از راست عبارتند از: ابراهیم کربلایی سعید، میرزا ابوالقاسم ضرب گیر (خواننده)، یوسف خان معیری (خواننده) و عبدالله پسر کوچک محمدصادق‌خان (پسر نوجوان)

منبع عکس: کتاب موسیقی ایران در سده گدشته[۵]

پانویسویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ «آقاحسینقلی فراهانی». وب‌گاه هنر و موسیقی. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ ژانویه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۷ شهریور ۱۳۹۰.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ «فراهانی – میرزاحسینقلی». وب‌گاه موسیقی هنری ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ ژانویه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۷ شهریور ۱۳۹۰.
  3. «آقاحسینقلی فراهانی». وب‌گاه آفتاب. دریافت‌شده در ۷ شهریور ۱۳۹۰.
  4. مبصری، فصلنامه خانه موسیقی، ‎۸–۹.
  5. موسیقی ایران در سده گذشته، بهمن کاظمی، مهدی فراهانی، وهرزپوراحمد، انتشارات فرهنگستان هنر، تهران، 1390

منابعویرایش