باز کردن منو اصلی

آقا میرزا طاهر تنکابنی

میرزا محمد طاهر تنکابنی اصل

میرزا طاهر تنکابنی
-
شناسنامه
نام کامل میرزا محمد طاهر تنکابنی
لقب فقیه طبرسی-فیلسوف شرق
نسب فرج‌الله فقیه نصیری
زادروز ۱۲۴۲
زادگاه کردیچال-کلاردشت، ایران
تاریخ مرگ ۱۳۲۰
محل مرگ شهر ری، ایران
آرامگاه این بابویه
نام همسر -
دین اسلام
مذهب شیعه
اطلاعات سیاسی
سمت‌ها نماینده دوره‌های اول، سوم و چهارم مجلس شورای ملی ایران،
عضو مجلس شورای ملی ایران (۳ دوره)
استادان میرزا ابوالحسن جلوه، میرزا طاهر، علی حکیم
شاگردان میرزا عبدالکریم روشن تهرانی، محمد علی فروغی، بدیع الزمان فروزانفر

فقیه و حکیم معاصر (۱۲۴۲–۱۳۲۰ش) از فیلسوفان بنام مکتب فلسفی تهران و از اولین نمایندگان مجلس تهران بود.[۱]

کودکیویرایش

میرزا طاهر فقیه طبرسی(۱۳۶۰–۱۲۸۰هق/۱۹۴۱–۱۸۶۳م) فرزند میرزا فرج‌الله فقیه نصیری استاد جامع علوم عقلی و نقلی و از رجال سیاسی ایران در روستای کردیچال زاده شده است.[۲] میرزا محمد تنکابنی در روز پنجشنبه بیست و هشتم ماه محرم ۱۲۸۰هق در کلاردشت مازندران تولد یافت و تا حدود شانزده‌سالگی در آن منطقه به فراگرفتن تحصیلات قدیمی عادی اشتغال داشت و پس از آن برای تکمیل معلومات ر اهی تهران شد و در مدارس قدیم آن زمان طهران همانند کاظمیه و قنبر علیخان و پس از آن در مدرسه سپهسالار از محضر استادان و دانشمندان مشهوری چون محمد میرزا قمشه‌ای و میرزا ابوالحسن جلوه و علی حکیم استفاده کرد.[۳]

تحصیلویرایش

وی در ابتدا در مدرسه‌های همچون «کاظمیه»، «قنبر علی خان» و «حاج ابوالحسن» اقامت داشت و پس از آن که کار ساختن بنای مدرسه سپهسالار پایان یافت حدود پنجاه سال در آن مدرسه ساکن بود. میرزا طاهر نزد کسانی همچون آقا علی مدرس طهرانی و آقا میرزا عبدالله شاگردی کرده است. وی یکی از شاگردان برجستهٔ میرزا ابوالحسن جلوه بشمار می‌رود. میرزا طاهر تبحر و مهارت خاصی در علم ریاضیات و اصول اقلیدسی داشته است و چنان‌که گفته شده است اصول اقلیدس خواجه را تدریس می‌کرده است. وی همچنین مهارت خاصی در طب قدیم داشته و حاشیه‌های ارزشمندی بر کتاب قانون ابن سینا دارد.[۴]

شاگردانویرایش

وی دارای شاگردان بسیاری است که همگی از افراد مشهور دوران حیات خود بوده‌اند که از آن جمله‌اند:محمد علی فروغی، بدیع الزمان فروزانفر، موسی عمید، آقا میرزا عبدالکریم روشن تهرانی، محمود نجم‌آبادی، محمد تقی مدرس رضوی، و شیخ اسماعیل کلباسی.[۵] دکتر کریم سنجابی[۶]

نمایندگی مجلسویرایش

تنکابنی در دوره‌های اول، سوم و چهارم نماینده مجلس شورای ملی بوده است. در دوره اول نماینده طلاب بوده است و این دوره از مهر ۱۲۸۴ تا تیر ۱۲۸۶ بطول انجامیده است. در دوره سوم نیز به جای افرادی که از مجلس استعفاء داده بودند یعنی در ۳۰ خرداد ۱۲۹۴ شمسی نماینده مردم تهران شد. وی در کنار سید حسن مدرس و دیگر مِلّیون از تهران به موصل، کاظمین، کربلا و بغداد مهاجرت کرد. او همچنین نماینده فرقهٔ دموکرات نیز بود و بار سوم از طرف آن‌ها به نمایندگی برگزیده شد. وی پس از استقبال پرشوری که مردم تهران از وی به عمل آوردند از ۳۰ مرداد سال ۱۳۰۰ تا ۳۰خرداد ۱۳۰۲ عهده‌دار سمت نمایندگی بود. تنکابنی همچنین عضو کمیسیون ۲۸ نفره ای بود که احکامی را برای تصویب در مجلس عالی تهیه می‌کردند. از جمله احکامی که توسط این کمیسیون صورت گرفت عزل محمد علی شاه و تعیین نایب‌السلطنه بود. میرزا طاهر همچنین به خاطر شرکت در جنبش آزادی خواهی توسط سید ضیاء الدین طباطبایی دستگیر و زندانی شد.[۵]

فعالیت‌های قضاییویرایش

میرزا طاهر علاوه بر این در تشکیلات قضایی نیز دارای مقام و منصب بود. او از قضات عالی رتبه دادگستری بود و از جانب وزیر وقت دادگستری، علی اکبر داور، به ریاست محکمه‌های بدایت و استیناف را به عهده داشت. میرزا طاهر تا تاریخ ۱۱ مرداد ۱۳۰۹ مستشاری دیوان عالی را نیز بر عهده داشت.[۵]

آثارویرایش

وی به طور پیوسته و مداوم به تألیف و نوشت کتاب نپرداخته است. از جمله آثاری که برای وی ذکر کرده‌اند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مقاله کوتاهی در شرح حال استاداش میرزا ابوالحسن جلوه با عنوان «مختصر شرح احوال میرزای جلوه»
  • دو جزوه دربارهٔ کتاب‌های درسی در میان طلاب علوم
  • رساله در چشم پزشکی
  • یادداشت کوتاهی در ستایش اهل بیت
  • حاشیه بر جوهر النضید[۷]

پیوند به بیرونویرایش

پی‌نوشت‌هاویرایش

  1. تاریخ حکماء و عرفای متاخر، منوچهر صدوقی، انجمن حکمت و فلسفه،1359، صص98-99
  2. نصرت‌الله امینی، «میرزا طاهر تنکابنی» راهنمای کتاب، تهران 1353ش، س 17، ص133
  3. نیکوهمت، احمد، طاهر تنکابنی، وحید آبان 1357 شماره 243
  4. بیاد حکیم از یاد رفته میرزا طاهر تنکابنی، حسن فقیه، مجله گلچرخ، سال سوم، شماره 10
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ دائره المعارف بزرگ اسلامی، ج16، ص237، محمد حسین ساکت اف،1367ش
  6. خاطرات سیاسی. کریم سنجابی(شابک ‎۹۶۴-۶۴۹۴-۳۶-۶)صدای معاصر ۱۳۸۱
  7. دائره المعارف بزرگ اسلامی، ج16، ص238، محمد حسین ساکت اف،1367ش