ابرقدرت به کشوری گفته می‌شود که دارای موقعیت ممتازی در روابط بین‌الملل باشد و توانایی تأثیرگذاری در طرح‌ها و رخدادها در مقیاس جهانی را داشته باشد. به‌طور سنتی ابرقدرت مرحله بالاتر از قدرت بزرگ محسوب می‌شود. آلیس لایمن میلر (استاد در رشته امور امنیت ملی در مرکز کارشناسی ارشد نیروی دریایی آمریکا) ابرقدرت را کشوری توصیف می‌کند که دارای توانایی لازم برای اثرگذاری در هر نقطه از جهان باشد حتی در برخی مواقع این توانایی‌ها را برای استفاده در چندین منطقه از جهان به‌طور همزمان داشته باشد؛ و قادر به ایجاد یک هژمونی درجهان باشد. در تاریخ نخستین بار در اوایل سال ۱۹۴۵ میلادی در طول جنگ جهانی دوم، کشورهای ایالات متحده آمریکا، اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی و امپراتوری بریتانیا ابرقدرت بودند. در طول جنگ سرد، امپراتوری بریتانیا در جنگ سوئز از ارتش مصر شکست خورد و از ابرقدرتی ساقط شد. ایالات متحده آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی مسلط به همه امور جهانی بودند و توانایی تأثیر گذاری گسترده در جهان را داشتند. بعد از پایان جنگ سرد، اتحاد جماهیر شوروی فروپاشید.[۱] کارشناسان سیاسی به این نتیجه رسیدند که ایالات متحده آمریکا با توجه به فروپاشی شوروی و برتری نظامی، اقتصادی، علمی و سیاسی این کشور تنها ابرقدرت جهان است.[۲] ایالات متحده در تمام زمینه‌ها مانند حوزه نظامی، اقتصادی، صنعتی، علمی، فضایی، غذایی، سلامت، سیاسی و آموزش و ورزش با اختلاف بر بقیه کشورهای جهان برتری دارد اما این کشور رقیبان قدرتمندی نیز دارد که در عرصه‌های مختلف رقیبانی جدی برای آمریکا محسوب می‌شوند.[۳] رقیبان قدرتمندی مانند روسیه[۴]، چین، اتحادیه اروپا، و ژاپن در حوزه‌های اقتصادی، نظامی، علمی و سیاسی می‌توانند برای آمریکا در آینده مشکل ساز باشند و ابرقدرتی این کشور را به چالش بکشند اما کارشناسان بر این عقیده‌اند که هر کدام از این رقیبان فقط در حوزه‌هایی می‌توانند با آمریکا رقابت کنند مانند روسیه که فقط در عرصه نظامی می‌تواند با آمریکا رقابت کند یا چین که فعلا در عرصه اقتصادی رقیب امریکاست اما انتظار میرود که چین در آینده ای نزدیک در اکثر حوزه ها می تواند با آمریکا رقابت تنگاتنگی داشته باشد. ولی در مجموع فعلاً کشور مستقلی نمی‌تواند در تمام فاکتورها با ایالات متحده به رقابت بپردازد و این کشورها نیاز به ایجاد پیمان بین هم دارند تا رقابتی در تمام حوزه‌ها با آمریکا داشته باشند.[۵]

ایالات متحده آمریکا (آبی)، اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی (قرمز)، امپراتوری بریتانیا (سبزمایل‌به‌آبی) در سال ۱۹۴۵ ابرقدرت بوده‌اند.
پایگاه‌های نظامی ایالات متحده در نقشه (آمار سال ۲۰۱۶)

مقایسه آماری

کشور/اتحادیه جمعیت[۶][۷] مساحت
(km2)
GDP (nominal)[۸] GDP (PPP)[۸] قدرت نظامی,
PIR (lower is stronger)[۹]
مخارج نظامی
(Int$ بیلیون)[۱۰]
HDI[۱۱] UN توان وتو
(US$ million) per capita ($) (Int$ million) per capita (Int$)
  ایالات متحده آمریکا ۳۲۶٬۶۲۵٬۷۹۱ ۹٬۵۲۵٬۰۶۷ ۲۲٬۶۷۵٬۲۷۱ ۶۸٬۳۰۹ ۲۲٬۶۷۵٬۲۷۱ ۶۸٬۳۰۹ ۰٫۰۷۱۸ ۷۷۸٫۰ 0.926 (very high) دارد
  چین ۱٬۳۷۹٬۳۰۲٬۷۷۱ ۹٬۵۹۶٬۹۶۱ ۱۶٬۶۴۲٬۳۱۸ ۱۱٬۸۱۹ ۲۶٬۶۵۶٬۷۶۶ ۱۸٬۹۳۱ ۰٫۰۸۵۴ ۲۵۲ 0.761 (high) دارد
  اتحادیه اروپا ۴۴۷٬۱۵۷٬۳۸۱ ۴٬۲۳۳٬۲۶۲ ۱۷٬۱۲۷٬۵۳۵ ۳۸٬۲۵۶ ۲۰٬۹۱۸٬۰۶۲ ۴۶٬۸۸۸ 186[۱۲] 0.911 (very high) (فرانسه)
  هند ۱٬۲۸۱٬۹۳۵٬۹۱۱ ۳٬۲۸۷٬۲۶۳ ۳٬۰۴۹٬۷۰۰ ۲٬۱۹۱ ۱۰٬۲۰۷٬۲۹۰ ۷٬۳۳۳ ۰٫۱۲۰۷ ۷۲٫۹ 0.645 (medium) ندارد
  روسیه ۱۴۶٬۱۷۱٬۰۱۵ ۱۷٬۱۲۵٬۱۹۱ ۱٬۷۱۰٬۷۳۴ ۱۱٬۶۵۴ ۴٬۳۲۸٬۱۲۲ ۲۹٬۴۸۵ ۰٫۰۷۹۱ ۶۱٫۷ 0.824 (very high) دارد

جستارهای وابسته

منابع

  1. Lyman Miller "China an Emerging Superpower?". وبگاه استانفورد. Retrieved ۵ شهریور ۱۳۸۷. Check date values in: |تاریخ بازدید= (help)
  2. "Analyzing American Power in the Post-Cold War Era". Kim Richard Nossal Department of Political Science McMaster University Hamilton, ON L8S 4M4 CANADA. 29 June-2 July 1999. Archived from the original on 26 مه 2019. Retrieved ۵ شهریور ۱۳۸۷. line feed character in |ناشر= at position 19 (help); Check date values in: |تاریخ بازدید=, |تاریخ= (help)
  3. "Asian Poll Foresees US Losing Superpower Status To China". AFP. Oct 12, 2006. Retrieved ۵ شهریور ۱۳۸۷. Check date values in: |تاریخ بازدید= (help)
  4. Simon Hooper"Russia: A superpower rises again". CNN. December 13, 2006. Retrieved ۵ شهریور ۱۳۸۷. Check date values in: |تاریخ بازدید= (help)
  5. Waving Goodbye to Hegemonyوبگاه نیویورک تایمز
  6. Population by country on July 2017 Est. The World FactbookCentral Intelligence Agency, Retrieved 10 May 2018
  7. Population in EU (28) on 1 January 2017 Eurostat
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ "World Economic Outlook Database, April 2021". IMF. Retrieved 23 July 2021.
  9. "2021 Military Strength Ranking". www.globalfirepower.com. Retrieved 2021-05-16.
  10. "Trends in world military expenditure-2020" (PDF). SIPRI. April 2021.
  11. "Human Development Report 2019 – Technical notes" (PDF). hdr.undp.org. United Nations Development Programme. pp. 2–4. Retrieved 15 December 2020.
  12. "European defence spending hit new high in 2019". eda.europa.eu. Retrieved 2021-05-16.