ابوسعید جنابی فارسی

بنیانگذار قرمطیان در بحرین و احساء

ابوسعید حسن بن بهرام جنّابی (گناوه ای) معروف به ابوسعید گناوه ای) بنیانگذار قرمطیان در بحرین و احساء بود. وی اصالتاً از گناوه بود. در شصت‌وچند سالگی، بسال ۳۰۰ قمری (۹۱۳ میلادی) در بحرین به قتل رسید.[۱][۲]

ابوسعید دیلمی در دههٔ چهار (یا نیمهٔ اوّل دههٔ شش) قرن سوم قمری[۲] در شهر جنابه گناوه کنونی استان بوشهر در یکی از محله‌های قدیمی احتمالاً محله تل‌گوری متولد شد.[۳]

زمانی که مقتدر به خلافت رسید، ابوسعید جنّابی، یکی از رهبران قرامطه بود که در بحرین قیام کرد (۲۸۶ قمری برابر ۸۹۹ میلادی). وی به کمک قبایل عبدالقیس و ربیعه بحرین شهر الاحسا را تسخیر کرد و حکومت قرامطه را تشکیل داد. ابوسعید در نامه‌ای به معتضد عباسی، علت قیام خود را «بیداد» و ظلم خلیفه دانست. بعد از مرگ او در سال ۳۰۰ قمری (۹۱۳ میلادی)، پسرش ابوطاهر، رهبر قرامطهٔ بحرین شد. وی به مقتدر نامه نوشت و در آن، سپاه خود را حزب خدا معرفی کرد. قرامطهٔ بحرین دردسرهای فراوانی برای عباسیان ایجاد کردند؛ حج را چند بار متروک کرده، حجرالاسود را ربودند.[۴]

حسن قرمطی جنّابی (دیلمی) مکنی به ابوسعید در ذیحجه ۳۰۰ قمری[۲] در حمام مقتول شد.[۵]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. ویکی انگلیسی
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ جنّابی بایگانی‌شده در ۱۰ ژوئیه ۲۰۱۱ توسط Wayback Machine پایگاه اطلاع رسانی دانشنامه جهان اسلام
  3. نهضت ابوسعید دیلمی، سید جعفر حمیدی، تهران: مؤسسه خدمات فرهنگی رسا، چاپ سوم 1372،ص 75.
  4. علل دست گیری حسین بن روح نوبختی پایگاه حوزه
  5. حسن قرمطی[پیوند مرده] لغتنامه دهخدا
  • نهضت ابوسعید گناوه‌ای، سید جعفر حمیدی، تهران: مؤسسهٔ خدمات فرهنگی رسا، چاپ سوم 1372.
  • جنّابی پایگاه اطلاع رسانی دانشنامه جهان اسلام