اسلامشهر

یکی از شهرستان های استان تهران

اسلامشهر[۳] مرکز شهرستان اسلامشهر که دومین شهر پرجمعیت در استان تهران است. این شهر پرجمعیت‌ترین شهری است که مرکز استان نمی‌باشد.[۴]

اسلامشهر
Meidan namaz1.jpg
کشور ایران
استانتهران
شهرستاناسلامشهر
بخشمرکزی
نام(های) پیشینقاسم‌آباد شاهی، قاسم‌آباد خالصه
مردم
جمعیت۴۴۸٬۱۲۹ نفر (۱۳۹۵)[۱]
تراکم جمعیت۱۰٬۰۰۰ نفر بر کیلومتر مربع
جغرافیای طبیعی
مساحت۴۵ کیلومترمربع
ارتفاع۱۳۰۰
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه۲۲
اطلاعات شهری
شهردارمحسن حمیدی[۲]
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۲۱
وبگاه
اسلامشهر بر ایران واقع شده‌است
اسلامشهر
روی نقشه ایران
۳۵°۳۴′شمالی ۵۱°۱۶′شرقی / ۳۵٫۵۶°شمالی ۵۱٫۲۶°شرقی / 35.56; 51.26

جمعیتویرایش

بر طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۵) مرکز آمار ایران این شهرستان در سال ۱۳۹۵، ۴۴۸٬۱۲۹ تن (۱۳۹۵)[۱] جمعیت داشته است.

پیشینهویرایش

اسلام‌شهر در روزگار کهن روستایی به نام قاسم‌آباد شاهی بوده‌است. یکی از روستاهای اسلام‌شهر فیروز بهرام است که بنای آن را به فیروز ساسانی نسبت داده‌اند. اسلام‌شهر در دوران قاجار منزلگاه اردوی همایونی بوده و به نام قاسم‌آباد شاهی یا قاسم‌آباد خالصه نیز خوانده می‌شده‌است.[۵]

اسلام‌شهر را در آغاز روستاهای چندی تشکیل می‌داد؛ به گونه‌ای که کهن‌ترین قنات، مدرسه، گرمابه همگانی، آتشکده زرتشتیان باستان (در نزدیکی ایرین) و گردشگاه‌های ثروتمندان شهرنشین در روستای ضیاآباد بوده‌است. سالور به‌دلیل نزدیکی به رودخانهٔ کن از آبادی‌های بسیار قدیمی و زیبا بوده‌است. قاسم‌آباد و ایرین و چیچکلو و محمّدآباد چهارطاقی از دیگر آبادی‌های اسلامشهر بوده‌اند. در سال ۱۳۵۴ شهرداری اسلامشهر تشکیل شد.[۶][۷]در سال ۱۳۷۴ شورش ۱۳۷۴ اسلامشهر در ۱۵ فروردین اتفاق افتاد!،علت آن شورش کمبود آب و فقر و نبود امکانات و مشکلات مالی بود. شورش در ابتدا یک تظاهرات ساده همراه با اعتصاب رانندگان بود که با دخالت ماموران امنیتی تبدیل به یکی از شورش های نیمه مسلحانه بزرگ تاریخ ایران زمین شد؛مردم پس از هجوم ماموران با آنها درگیر و به مقاومت پرداختند و برخی با سلاح های سرد نیز خود را مسلح کردند تا با ماموران مقابله کنند.طولی نکشید که شورشیان ماموران را وادار به عقب نشینی کردند و حتی عده ای از طرف مقابل را مجروح و حتی کشته اند؛ سپس مردم به پاسگاه ها و اماکن اقتصادی و اداری و امنیتی هجوم برده و مسلح میشوند و آن نقاط را غارت و به آتش میکشند!؛اسلامشهر بدین ترتیب ۳ روز در اختیار شورشیان بود ، نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و سایر نهادهای نظامی و امنیتی حکومت شورش را با استفاده از شدیدترین نحوه ممکن و با بالگرد و وسایل نظامی و سلاح های نیمه سنگین سرکوب کردند.عده زیادی از مردم ربوده شدند و بسیاری نیز بازداشت،با این وجود شورشیان در مقابل حکومت مقاومت زیادی کردند و با آنها نیز درگیر شدند و تعدادی از حکومت نیز تلفات گرفتند،که آمار دقیق آن مشخص نیست ولی یک مامور بنام مسعود حسن بیک وردی فراهانی با سابقه سرکوب در شورش های قبلی به ضرب گلوله از ناحیه گردن کشته شد.[۸][۹][۱۰]

آثار باستانی و مذهبیویرایش

  • تپه مافین آباد مربوط به هزاره ۵ و ۴ قبل از میلاد است و در اسلامشهر، جنوب شهرک قائمیه واقع شده. این اثر در تاریخ ۳ اسفند ۱۳۷۷ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

همچنین آتشکده ضیاءآباد که چیز زیادی از آن باقی نمانده‌است.

  • امامزاده عقیل: از نوادگان عباس بن علی بن ابی طالب است. بقعه او در خیابان شهید مدنی اسلام شهر واقع شده‌است. بنای بقعه در مساحتی حدود ۳۷۰۰۰ متر مربع قرار دارد. پلان بنا مستطیل شکل دارای گنبدی خشتی است. نمای بیرونی بقعه با کاشی‌های معرق آبی، زرد و فیروزه‌ای رنگ پوشیده شده و بر روی کاشی‌ها کتیبه‌های زیادی به خط کوفی و نستعلیق وجود دارد. ضریح مشبک روی مرقد در سال ۱۳۷۲ در اصفهان ساخته شده و در حرم مطهر نصب گردیده‌است.

اصالت بنای بقعه به دوره صفویان بازمی‌گردد و در دوره‌های قاجاریان و معاصر نیز مورد مرمت قرار گرفته و قسمت‌هایی به آن افزوده شده‌است. نام این بقعه در فهرست آثار تاریخی میراث فرهنگی استان تهران به ثبت رسیده‌است.

  • امامزاده عیسی در شهرک واوان، بلوار ولی عصر واقع شده‌است. نسب وی به علی بن ابی طالب می‌رسد. گنبدخانه، دو شبستان شمالی و جنوبی در دو طرف گنبدخانه، ایوان ورودی در شرق مجموعه، دو اتاق مرتبط به ایوان، نمازخانه و … از مشخصات و اجزای این مکان است. در سال ۱۳۸۱ نیز ضریحی مشبک و فلزی که مزین به اسامی ائمه شیعه است، جایگزین ضریح چوبی و مشبک پیشین شد.[۱۱]

آموزش عالیویرایش

دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر

دانشگاه پیام نور

دانشگاه سماء

دانشگاه علمی و کاربردی

دانشگاه تربیت بدنی

ورزشکاران اسلامشهرویرایش

جستارهای وابستهویرایش

نگارخانهویرایش

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «نتایج سرشماری سال ۱۳۹۵». مرکز آمار ایران.
  2. شهرداری اسلامشهر. «دربارهٔ شهردار». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ اوت ۲۰۱۵.
  3. https://eslamshahr.ir/page-NewMain/fa/0/form/pId1100/ تاریخچه_اسلامشهر_پایگاه_خبری_شهرداری_اسلامشهر
  4. فهرست شهرهای ایران بر پایه جمعیت (موجود در متن جدول)
  5. https://eslamshahr.ir/page-NewMain/fa/0/form/pId1100/ تاریخچه_اسلامشهر_پایگاه_خبری_شهرداری_اسلامشهر
  6. شهرداری اسلامشهر. «پیشینه تاریخی اسلامشهر». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ مه ۲۰۱۵.
  7. شهرداری اسلامشهر. «موقعیت جغرافیایی و طبیعی». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ مه ۲۰۱۵.
  8. «شهید مسعود حسن بیک وردی فراهانی، شهید حسن بیک، شهید فراهانی، شهید کادر، شهید نیروی انتظامی، شهید مدافع وطن، شهید نظم و امنیت، شهید مبارزه با ضد انقلاب». www.shohadanaja.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۰۸.
  9. «سالگرد اعترضات 74 اسلامشهر؛ مصاحبه با یک شاهد عینی». العربیه فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۰۸.
  10. «چهار دهه شورش و ضدشورش». www.radiofarda.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۰۸.
  11. شهرداری اسلامشهر. «اماکن تاریخی و گردشگری اسلامشهر». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ مه ۲۰۱۵.

پیوند به بیرونویرایش