باز کردن منو اصلی

اندیشکده یا کانون تفکر یا اتاق فکر به سازمان، مؤسسه، شرکت یا گروهی گفته می‌شود که کار هدایت پژوهش را انجام می‌دهند و درگیر مسائل مختلفی چون سیاستگذاری‌های اجتماعی، راهبرد سیاسی، اقتصادی، علمی، یا موضوعات مربوط به فناوری یا سیاست‌های تجاری یا حتی توصیه‌های نظامی هستند. در دنیای کنونی نوعی سازمان ویژه برای تفکر و پژوهش در حوزه سیاست‌سازی، تصمیم‌سازی و تولید ایده، مطالعات میان‌رشته‌ای وجود دارد که بر اصل جمع‌اندیشی و ایده‌پردازی استوار است. این مراکز در اصطلاح به Think Tank معروفند که در ادبیات تخصصی فارسی معادل هائی مانند:اتاق فکر- هیئت‌های اندیشه ورز - اندیشکده - اندیشگاه و پژوهشگاه دارند.

تعداد اندیشکده‌هاویرایش

براساس گزارش دانشگاه پنسیلوانیا در سال ۲۰۰۸ در سراسر جهان در مجموع ۵۴۶۵ گروه‌های مطالعاتی وجود داشتند که نسبت به سال ۲۰۰۷ (۵۰۸۰) این تعداد نه در صد افزایش داشته‌است. تعداد گروه‌های مطالعاتی در مناطق مختلف جهان به شرح ذیل می‌باشد:

  • آمریکای شمالی:۱۸۷۲، اروپای غربی: ۱۲۰۸، آسیا: ۶۵۳، اروپای شرقی ۵۱۴، آمریکای لاتین و کاریب: ۵۳۸، آفریقا: ۴۲۴، خاورمیانه و آفریقای شمالی: ۲۱۸ و استرالیا و اقیانوسیه: ۳۸.[۱]

رتبه‌بندیویرایش

رتبه کشورها از نطر اندیشگاه‌ها:

اکنون آمریکا با ۱۸۷۲ مؤسسه مطالعاتی - چین ۵۱۲ - انگلستان ۴۴۴ و هند ۲۹۳ مؤسسه مطالعاتی به ترتیب اول تا چهارم هستند. ایران با حدود ۶۴ مؤسسه در رده بیستم جهان قرار دارد.[۱]

رشد این نوع سازمان‌ها بیشتر پس از جنگ جهانی دوم در جهان غرب بوده و هم‌اکنون نیز انواع مختلفی از آن‌ها در زمینه‌های مختلف و به نام‌های گوناگون و با مالکیت‌ها متنوع در جهان مشاهده می‌شوند.

  • مراکز سیاست پژوهی مستقل (ساده‌ترین تعریف)
  • گروهی از کارشناسان که به ارائه مشاوره و ایده پردازی در زمینه‌های سیاسی، اجتماعی یا اقتصادی می‌پردازند (Oxford)
  • گروه یا موسسه‌ای برای انجام دادن پژوهش‌های بنیادی و حل مسئله، به ویژه در حوزه فناوری و راهبرد (Heritage)

بسیاری از اندیشکده‌ها سازمان‌های غیرانتفاعی هستند که در بعضی کشورها مانند کانادا و آمریکا از آن‌ها با معافیت‌های مالیاتی حمایت می‌شود. همچنین در بین بسیاری از اندیشگاه‌ها که توسط دولت‌ها، شرکت‌های تجاری و گروه‌های ذی‌نفع تأسیس می‌شوند، بعضی منتج به کسب درآمد از راه مشاوره و پژوهش هستند.

اندیشکده‌ها در ایرانویرایش

از جمله اندیشکده‌های ایرانی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • اندیشکده برهان[۲]
  • اندیشکده یقین[۳]
  • اندیشکده هجرت[۴]
  • اندیشکده قلب سلیم[۵]
  • اندیشکده تمدن نوین اسلامی[۶]
  • اندیشکده مطالعات جهان اسلام[۷]
  • اندیشکده فرهیخت[۸]
  • شورای راهبردی (اندیشکده) وزارت ورزش و جوانان[۹]
  • اندیشکده مشیر[۱۰]
  • اندیشکده کریمه[۱۱]
  • اندیشکده راهبردی تبیین[۱۲]
  • اندیشگاه آفاق[۱۳]
  • اندیشکده راهبردی امنیت نرم
  • اندیشکده شریف
  • اندیشکده روابط بین‌الملل[۱۴]
  • اندیشکده پلی تکنیک
  • اندیشکده آتی نگار
  • اندیشکده سیوان[۱۵]
  • اندیشکده صنعت و فناوری
  • اندیشکده نانوفناوری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
  • اندیشکده فارابی
  • اندیشکده یاسین
  • اندیشکده سرو
  • اندیشکده سیاست گذاری صنعتی امیرکبیر [۱۶]
  • اندیشکده صبح ایران
  • اندیشکده دانش پژوهان جوان [۱]

اندیشکده برهانویرایش

برهان در ابتدا در قالب پایگاهی تحلیلی-تبیینی (تنها در عرصه‌ی فضای مجازی) به همت جمعی از جوانان انقلابی در آبان‌ماه سال ۱۳۸۹ آغاز به کار کرد. این وبگاه از یک‌سو به‌منظور جبران خلأها و کاستی‌های موجود در زمینه‌ی تولیدات تحلیلی رسانه‌ها و از سوی دیگر، در راستای افزایش سطح کمّی و کیفی تحلیل‌گران و کارشناسان رسانه‌ای، تأسیس و راه‌اندازی شد. به همین دلیل، وبگاه برهان به‌عنوان اولین «پایگاه تحلیلی-تبیینی کشور» با تشکیل شبکه‌ای از نخبگان و تحلیل‌گران اندیشه‌ورز از تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۸۹ رونمایی شد و شروع به فعالیت کرد. کارویژه‌های تعریف‌شده برای این پایگاه، «پاسخ به شبهات واردشده به نظام»، «وارد کردن شبهه به حریف» (آفندی) و «تبیین دیدگاه‌های امامین انقلاب‌اسلامی آیت الله خمینی و آیت الله خامنه‌ای » بود. پس از طی دو سال و رسیدن به جایگاهی قابل دفاع برای وبگاه برهان، در سال ۱۳۹۱ این مجموعه با گسترش کمی و کیفی فعالیت‌های خود اقدام به تأسیس «اندیشکده برهان» نمود که این موسسه در سال ۱۳۹۳ به ثبت رسمی رسید و به‌عنوان «نخستین اندیشکده با کارویژه‌های مختص انقلاب‌اسلامی» وارد مرحله جدیدی از فعالیت‌های خود شد. در سال ۱۳۹۴ با انتشار نخستین شماره ماهنامه «برهان اندیشه» و تأسیس انتشارات «دیدمان»، فعالیت‌های این مجموعه در حوزه انتشار کتاب و نشریه توسعه یافت.

اندیشکده ها در ایرانویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «. بررسی مؤسسه‌ها اندیشگاه‌های پژوهشی مطالعاتی». پارسی. دریافت‌شده در ۱۶ ژوئن ۲۰۱۴.
  2. اندیشکده برهان
  3. اندیشکده یقین(دکتر حسن عباسی )
  4. «اندیشکده هجرت». دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۲-۰۳.
  5. اندیشکده قلب سلیم(دکترین سلامت)
  6. http://www.tamadonnovin.ir</ref[پیوند مرده]
  7. اندیشکده مطالعات جهان اسلام
  8. اندیشکده فرهیخت (توسعه روابط خارجی مشهد)
  9. «شورای راهبردی (اندیشکده) وزارت ورزش و جوانان». بایگانی‌شده از اصلی در ۶ دسامبر ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۱۱ دسامبر ۲۰۱۶.
  10. اندیشکده مشیر
  11. اندیشکده کریمه
  12. اندیشکده راهبردی تبیین
  13. «اندیشگاه آفاق». بایگانی‌شده از اصلی در ۳ اوت ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۴ اوت ۲۰۱۵.
  14. «اندیشکده روابط بین‌الملل». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ ژوئن ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۴.
  15. اندیشکده سیوان
  16. اندیشکده سیاست گذاری صنعتی امیرکبیر

پیوند به بیرونویرایش