تاج شمالی

تاج شمالی یا کاسهٔ یتیمان (معادل عربی: اکلیل شمالی، معادل لاتین: Corona Borealis، نام اختصاری انگلیسی:CrB) پیکری آسمانی است که در نیم‌کره شمالی دیده می‌شود.

تاج شمالی
صورت فلکی
تاج شمالی
کوته‌نوشتCrB
نام لاتینCorona Borealis
نام‌های دیگرفُکّه، اکلیل شمالی، کاسه درویشان، کاسه یتیمان، کاسه لئیمان، قصعةالمساکین
بُعد۱۵h ۱۶m ۰۴s - ۱۶h ۲۵m ۰۷s
میل‏‎۳۹.۷° - ‏‎۲۵.۵°
چارَک (ربع آسمان)NQ۳
پهنه۱۷۹ مربع درجه (۷۳)
ستارگان اصلی۸
ستارگان
بایر/فلَمستِد
۲۴
ستاره‌های دارای سیاره۵
ستاره‌های درخشان‌تر از ۳.۰۰m۱
ستاره‌های نزدیک‌تر از ۱۰.۰۰ پارسک (۳۲.۶۲ سال نوری)۰
درخشان‌ترین ستارهفکه(آلفا تاج شمالی) (۲٫۲۱m)
اجرام مسیه۰
بارش‌های شهابیندارد
صور فلکی
هم‌جوار
هرکول
گاوران
مار
رویت‌پذیر از عرض‌های جغرافیایی +۹۰° و −۵۰°.
بهترین مشاهده در ۲۱:۰۰ (۹ شب) در ماه تیر.

تاج شمالی نیم‌دایره‌ای است که از ستارگان کم‌رنگ تشکیل شده و میان دو ستارهٔ کرکس نشسته و نگهبان شمال قرار دارد.[۱]

زمان رسیدن آن به نصف‌النهار ۹ تیر و مساحت آن ۱۷۹ درجه مربع است.

افسانهویرایش

این دایره نیمه تمام از ستارگان قدر سوم و چهارم، در بسیاری از فرهنگ‌ها در سراسر جهان شناخته شده‌است. در اساطیر یونان به عنوان تاج آریادن دختر پادشاه کرت است. در بین بومیان آمریکایی قبیله شاونی، آن را دایره رقص ستارگان باکره می‌دانستند.

ستاره‌هاویرایش

ستاره آلفا به نام گما، گوهر گرانبها یا الفکه، در عربی به معنای «درخشنده‌ترین» است. این ستاره در حقیقت دو تایی گرفتی واقعی می‌باشد. هردو ستاره از لحاظ طیف A0V و G5 V هستند و چنان نزدیک به هم هستند که مجموع آن‌ها به صورت یک ستاره تکی قدر ۲٫۲ و کم نور، در مواقع گرفتگی به نظر می‌آیند. فاصله آن‌ها تا زمین ۷۸ سال نوری است.

اجرام عمقی آسمانویرایش

در این پیکر آسمانی ۴۰۰ کهکشان در قالب یک مجموعه خوشه‌ای قرار دارد ولی هیچ‌کدام پر نورتر از قدر ۱۶ نیستند به همین دلیل در بسیاری از تلسکوپ‌های نوین هم دیده نمی‌شوند.

منابعویرایش

  • کتاب صورت‌های فلکی نوشته دکتر گری مکلر
  1. فراس، نایجل، آسمان شب، ترجمهٔ علی رؤوف، معاونت فرهنگی آستان قدس رضوی، چاپ دوم: بهمن ۱۳۶۹. ص۲۸