باز کردن منو اصلی
یک مجتمع رگولاتور ولتاژ مداری ۱۲ ولت DC LM7812

در سیستم‌های الکترونیکی، توان الکتریکی مورد نیاز توسط منابع تغذیه تأمین می‌شود. منابع تغذیه DC، ولتاژ AC برق شهر را ابتدا یک‌سو کرده و سپس آن را از فیلتر می‌گذراند. ولتاژ خروجیِ فیلترشده، ثابت نبوده و با افت‌و‌خیزهایی همراه است. از طرف دیگر، دامنه ولتاژ سینوسی برق شهر نیز کاملاً ثابت نبوده و با نوساناتی در حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد، باعث تغییر ولتاژ خروجی فیلتر می‌شود. اکثر سیستم‌های الکترونیکی تحمل تغییرات ولتاژ بیش از ۱ درصد را نداشته و برای حذف تغییرات اضافی از مدارهای تنظیم‌کننده ولتاژ (به انگلیسی: Voltage regulator) استفاده می‌کنند.[۱]

رگولاتور، مدار یا قطعه‌ای الکترونیکی است که ولتاژ را تثبیت می‌کند. در حالتی که رگولاتور یک قطعه است، سه‌ پایه دارد.

تنظیم‌کننده ترانزیستوریویرایش

 
تنظیم‌کننده ترانزیستوری سری

در شکل زیر مدار تنظیم‌کننده ترانزیستوری سری دیده می‌شود. عیب عمده این مدار عدم حفاظت در برابر اتصال کوتاه و راندمان پایین به علت اتلاف ثابت DC می‌باشد.

 

تنظیم‌کننده با فیدبک منفی و تقویت‌کننده عملیاتیویرایش

 
تنظیم‌کننده با فیدبک منفی و تقویت کننده عملیاتی

گرچه استفاده از تنظیم‌کننده‌های ولتاژ ساده در بسیاری از سیستم‌های الکترونیکی ارزان‌قیمت متداول است، ولی در منابع تغذیه تجاری، تنظیم ولتاژ بهتر و دقیق‌تر و نیز ولتاژ خروجی قابل‌ تغییر مورد نیاز است.

آی‌سی‌های تنظیم‌کنندهویرایش

 
چند آی سی 78XX

آی‌سی‌های تنظیم‌کننده ولتاژ، عملکرد ساده و مطمئن، حفاظت اتصال کوتاه، ضریب تثبیت ولتاژ مناسب، و نیز قیمت ارزان دارند.

این آی‌سی‌ها در دو نوع ثابت و متغیر عرضه می‌شوند. از انواع آی‌سی‌های متغیر می‌توان به سری‌های LM اشاره کرد. (به عنوان مثال و LM337) آی‌سی‌های ثابت به دو نوع ۷۸ (رگولاتورهای مثبت) و ۷۹ (رگولاتورهای منفی) تقسیم می‌شوند. روی رگولاتورها شماره‌ای به صورت 78XX و 79XX ذکر شده‌است که اعداد XX نشانگر ولتاژ خروجی می‌باشد. (مثلاً ۷۸۰۵ ولتاژ خروجی ۵+ و ۷۹۱۲ ولتاژ خروجی ۱۲- تولید می‌کند)

آی‌سی‌های رگولاتور در مقابل اتصال کوتاه شدن خروجی یا جریان کشیدن بیش از اندازه محافظت شده‌اند، و حجم کمی دارند.

قسمت فلزی بالای قطعه برای افزودن گرما بر (انگلیسی: Heat Sink) در صورت لزوم به کار می‌رود که با اتصال آن بوسیلهٔ پیچ، به خنک کردن قطعه کمک می‌کند.

پایه‌های رگولاتورویرایش

 
تثبیت‌کننده نوع KPEH8A
  1. پایه اول، ورودی ولتاژ است و به منبع تغذیه (تثبیت نشده) وصل می‌شود.
  2. پایه دوم، پایه مشترک است و به قطب منفی منبع تغذیه متصل می‌شود (GND).
  3. پایه سوم، خروجیِ تثبیت شده است.

پیوند به بیرونویرایش

پانویسویرایش

  1. کتاب مبانی الکترونیک، نویسنده: دکتر سید علی میر عشقی، انتشارات: نشر شیخ بهایی، صفحهٔ ۱۴۱

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

fa:تنظیم‌کننده ولتاژ