باز کردن منو اصلی
نقشهٔ توپوگرافی حوضهٔ پانونی
طول تقریبی دریای پانونی در دورهٔ پلیوسن

مختصات: ۴۶°۳۰′شمالی ۲۰°۰۰′شرقی / ۴۶٫۵°شمالی ۲۰°شرقی / 46.5; 20 حوضهٔ پانونی یا حوضهٔ کارپات حوضه رسوبی پهناوری درجنوب شرقیِ اروپای مرکزی است و درون مرزهای جغرافیاییِ کوه‌های کارپات و آلپ‌ها محاصره شده‌است. رودخانه‌های دانوب و تیسا حوضه را تقریباً به نیم بخش می‌کنند که ما بین وین، اوستراوا، براتیسلاوا، نووی ساد، زاگرب، و ستو ماره محصور می‌شود.

اصطلاح جلگهٔ پانونی به‌طور گسترده‌ای برای تقریباً همان منطقه مورد استفاده قرار می‌گیرد و با معنای اندکی متفاوت به جلگه ای اشاره دارد که پس از خشک‌شدن دریای پانونی در دورهٔ پلیوسن، به‌جا مانده‌است. این جلگه زیرسامانهٔ زمین‌ریخت‌شناسانه‌ای از کمربند آلپ-هیمالیا است. رودخانهٔ دانوب این جلگه را تقریباً به دو نیمه تقسیم می‌کند. بیشتر این جلگه از دشت بزرگ مجاری در جنوب و شرق (به مجاری: Alföld) (به انگلیسی: Great Hungarian Plain) و دشت کوچک مجاری در شمال غرب (به مجاری: Kisalföld) (به انگلیسی: Little Hungarian Plain) تشکیل شده‌است.

اگرچه امروز حوضه در قلمرو مجارستان قرار می‌گیرد، اما همچنین مناطق غربی اسلواکی (زمین‌های پستِ غربی)، جنوب شرقی لهستان، غرب اوکراین، غرب رومانی، شمال صربستان (ووی‌وودینا)، نوک شمال شرقی کرواسی (اسلوونی)، شمال شرقی اسلوونی، و شرق اتریش را نیز دربردارد. نام پانونی یا پانونیا به یک استان باستانیِ امپراتوری رومی اشاره دارد که فقط قسمت غربی آن (به اصطلاح فرادانوب) در مجارستان مدرن (کمتر از ۲۹درصد کل کشور) قرار داشت. بنابراین جغرافی دانانِ مجار از حوضه پانونی یا جلگهٔ پانونی برای اشاره به کشور مجارستان استفاده نمی‌کنند.

منابعویرایش