دوبنیم (به انگلیسی: Dubnium) از عنصرهای شیمیایی جدول تناوبی است. نشانه کوتاه آن Db و عدد اتمی آن ۱۰۵ است.

دوبنیم، 105Db
دوبنیم
تلفظ
ظاهرنامعلوم, probably silvery, white or metallic gray
عدد جرمی268 (پایدارترین ایزوتوپ)
دوبنیم در جدول تناوبی
Element 1: هیدروژن (H), Other non-metal
Element 2: هلیوم (He), Noble gas
Element 3: لیتیم (Li), Alkali metal
Element 4: برلیم (Be), Alkaline earth metal
Element 5: بور (B), Metalloid
Element 6: کربن (C), Other non-metal
Element 7: نیتروژن (N), Halogen
Element 8: اکسیژن (O), Halogen
Element 9: فلوئور (F), Halogen
Element 10: نئون (Ne), Noble gas
Element 11: سدیم (Na), Alkali metal
Element 12: منیزیم (Mg), Alkaline earth metal
Element 13: آلومینیم (Al), Other metal
Element 14: سیلسیم (Si), Metalloid
Element 15: فسفر (P), Other non-metal
Element 16: گوگرد (S), Other non-metal
Element 17: کلر (Cl), Halogen
Element 18: آرگون (Ar), Noble gas
Element 19: پتاسیم (K), Alkali metal
Element 20: کلسیم (Ca), Alkaline earth metal
Element 21: اسکاندیم (Sc), Transition metal
Element 22: تیتانیم (Ti), Transition metal
Element 23: وانادیم (V), Transition metal
Element 24: کروم (Cr), Transition metal
Element 25: منگنز (Mn), Transition metal
Element 26: آهن (Fe), Transition metal
Element 27: کبالت (Co), Transition metal
Element 28: نیکل (Ni), Transition metal
Element 29: مس (Cu), Transition metal
Element 30: روی (Zn), Other metal
Element 31: گالیم (Ga), Other metal
Element 32: ژرمانیم (Ge), Metalloid
Element 33: آرسنیک (As), Metalloid
Element 34: سلنیم (Se), Other non-metal
Element 35: برم (Br), Halogen
Element 36: کریپتون (Kr), Noble gas
Element 37: روبیدیم (Rb), Alkali metal
Element 38: استرانسیم (Sr), Alkaline earth metal
Element 39: ایتریم (Y), Transition metal
Element 40: زیرکونیم (Zr), Transition metal
Element 41: نیوبیم (Nb), Transition metal
Element 42: مولیبدن (Mo), Transition metal
Element 43: تکنسیم (Tc), Transition metal
Element 44: روتنیم (Ru), Transition metal
Element 45: رودیم (Rh), Transition metal
Element 46: پالادیم (Pd), Transition metal
Element 47: نقره (Ag), Transition metal
Element 48: کادمیم (Cd), Other metal
Element 49: ایندیم (In), Other metal
Element 50: قلع (Sn), Other metal
Element 51: آنتیموان (Sb), Metalloid
Element 52: تلوریم (Te), Metalloid
Element 53: ید (I), Halogen
Element 54: زنون (Xe), Noble gas
Element 55: سزیم (Cs), Alkali metal
Element 56: باریم (Ba), Alkaline earth metal
Element 57: لانتان (La), Lanthanoid
Element 58: سریم (Ce), Lanthanoid
Element 59: پرازئودیمیم (Pr), Lanthanoid
Element 60: نئودیمیم (Nd), Lanthanoid
Element 61: پرومتیم (Pm), Lanthanoid
Element 62: ساماریم (Sm), Lanthanoid
Element 63: اروپیم (Eu), Lanthanoid
Element 64: گادولینیم (Gd), Lanthanoid
Element 65: تربیم (Tb), Lanthanoid
Element 66: دیسپروزیم (Dy), Lanthanoid
Element 67: هولمیم (Ho), Lanthanoid
Element 68: اربیم (Er), Lanthanoid
Element 69: تولیم (Tm), Lanthanoid
Element 70: ایتربیم (Yb), Lanthanoid
Element 71: لوتتیم (Lu), Lanthanoid
Element 72: هافنیم (Hf), Transition metal
Element 73: تانتال (Ta), Transition metal
Element 74: تنگستن (W), Transition metal
Element 75: رنیم (Re), Transition metal
Element 76: اوسمیم (Os), Transition metal
Element 77: ایریدیم (Ir), Transition metal
Element 78: پلاتین (Pt), Transition metal
Element 79: طلا (Au), Transition metal
Element 80: جیوه (Hg), Other metal
Element 81: تالیم (Tl), Other metal
Element 82: سرب (Pb), Other metal
Element 83: بیسموت (Bi), Other metal
Element 84: پولونیم (Po), Other metal
Element 85: آستاتین (At), Metalloid
Element 86: رادون (Rn), Noble gas
Element 87: فرانسیم (Fr), Alkali metal
Element 88: رادیم (Ra), Alkaline earth metal
Element 89: آکتینیم (Ac), Actinoid
Element 90: توریم (Th), Actinoid
Element 91: پروتاکتینیم (Pa), Actinoid
Element 92: اورانیم (U), Actinoid
Element 93: نپتونیم (Np), Actinoid
Element 94: پلوتونیم (Pu), Actinoid
Element 95: امریسیم (Am), Actinoid
Element 96: کوریم (Cm), Actinoid
Element 97: برکلیم (Bk), Actinoid
Element 98: کالیفرنیم (Cf), Actinoid
Element 99: اینشتینیم (Es), Actinoid
Element 100: فرمیم (Fm), Actinoid
Element 101: مندلیفیم (Md), Actinoid
Element 102: نوبلیم (No), Actinoid
Element 103: لارنسیم (Lr), Actinoid
Element 104: رادرفوردیم (Rf), Transition metal
Element 105: دوبنیم (Db), Transition metal
Element 106: سیبورگیم (Sg), Transition metal
Element 107: بوهریم (Bh), Transition metal
Element 108: هاسیم (Hs), Transition metal
Element 109: مایتنریم (Mt)
Element 110: دارمشتادیم (Ds)
Element 111: رونتگنیم (Rg)
Element 112: کوپرنیسیم (Cn), Other metal
Element 113: نیهونیم (Nh)
Element 114: فلروویم (Fl)
Element 115: مسکوویم (Mc)
Element 116: لیورموریم (Lv)
Element 117: تنسین (Ts)
Element 118: اوگانسون (Og)
Ta

Db

(Upp)
رادرفوردیمدوبنیمسیبورگیم
عدد اتمی (Z)105
گروهگروه ۱۲
دورهدوره 7
بلوکبلوک-d
دسته Transition metal
آرایش الکترونی[Rn] 5f14 6d3 7s2[۳]
2, 8, 18, 32, 32, 11, 2
(predicted)
ویژگی‌های فیزیکی
فاز در STPunknown phase
ویژگی‌های اتمی
عدد اکسایش(+3), (+4), +5[۳][۴] (: prediction)
شعاع کووالانسی pm
دیگر ویژگی ها
شماره ثبت سی‌ای‌اس53850-35-4
ایزوتوپ‌های دوبنیم
ایزوتوپ فراوانی نیمه‌عمر (t۱/۲) حالت فروپاشی محصول
270Db syn ~23.1 h SF
268Db syn 16-32 h SF
ε ? 268Rf
267Db syn 1.2 h SF
266Db syn 22 m ε 266Rf
263Db syn 27 s 56% SF
41% α 8.36 259Lr
3% ε 263mRf
262Db syn 34 s 67% α 8.66,8.45 258Lr
33% SF
261Db syn 1.8 s α 8.93 257Lr
260Db syn 1.5 s α 9.13,9.08,9.05 256Lr
259Db syn 0.5 s α 9.47 255Lr
258Db syn 4.4 s 67% α 9.17,9.08,9.01 254Lr
33% ε 258Rf
257mDb syn 0.76 s α 9.16 253Lr
257gDb syn 1.50 s α 9.07,8.97 253Lr
256Db syn 1.6 s 70% α 9.12,9.08,9.01,8.89 253Lr
30% ε 256Rf
| منابع

اطلاعات اولیهویرایش

دوبنیم ، عنصر شیمیایی است که با نشان Db و عدد اتمی 105 در جدول تناوبی وجود دارد. دوبنیم یک عنصر مصنوعی و شدیداً" رادیواکتیو است که پایدارترین ایزوتوپ آن ، نیمه عمری کمتر از 40 ثانیه دارد. بنابراین ، این عنصر کاربردی نداشته ، خصوصیات کمی از آن شناخته شده است.

تاریخچـــــــــهویرایش

ظاهراً" دوبینیم را برای اولین بار (برگرفته از نام دوبنا در روسیه)، آلبرت گیورسو "Albert Ghiorso" در اوایل سال ۱۹۷۰ در دوبنا واقع در روسیه تولید نمود. بعدها در همان سال محققان دانشگاه کالیفرنیا ، برکلی ، موفق به شناسایی قطعی عنصر ۱۰۵ شدند. این عنصر به وسیلهٔ بمباران کالیفرنیم-249 با اشعه هسته‌های اتم نیتروژن MeV-84 در شتاب دهنده ذرات اتمی تولید شد. اتمهای عنصر ۱۰۵ به‌طور قطعی در ۵ مارس ۱۹۷۰ کشف شدند، اما شواهدی مبنی بر تولید این عنصر ، یکسال قبل از آن تاریخ و با همان روش در برکلی وجود دارد.

بعدها دانشمندان برکلی روشهای پیچیده تری را به منظور تأیید یافته‌های شوروی بکار بردند که هیچکدام موفق نبود. آن‌ها به احترام "اتو هان" دانشمند آلمانی (۱۹۶۸-۱۸۷۹) نام Hahnium (نشان Ha) را برای این عنصر جدید پیشنهاد کردند. به همین علت است که بیشتر دانشمندان آمریکایی و اروپای غربی از این نام استفاده می‌کنند.

بعد از اعتراض محققان روسی، دربارهٔ نام‌گذاری این عنصر اختلاف در گرفت. لذا اتحادیه بین‌المللی شیمی محض و کاربردی (IUPAC) نام Unnilpentium (نشان Unp) را و به‌طور موقت برای این عنصر اتخاذ کرد. با این همه در سال ۱۹۹۷ آن‌ها اختلافات را حل کرده و نام کنونی دوبنیم (Db) را که برگرفته از نام شهری است که مؤسسه تحقیقات مشترک اتمی روسیه در آن واقع شده‌است، برای این عنصر انتخاب کردند[۵][۶] http://www.EnvironmentalChemistry.com - Dubnium- Dubnium.

منابعویرایش

  1. "Dubnium". Merriam-Webster. Retrieved March 24, 2018.
  2. "Dubnium". Oxford Dictionaries: English. Retrieved March 24, 2018.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Haire وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  4. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام BFricke وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  5. http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Db/index.html WebElements.com - Dubnium
  6. WebElements.com - Dubnium دوبنیم،دوبنیم.