دولت اسلامی عراق و شام – ولایت خراسان

دولت اسلامی عراق و شام-خراسان (به عربی: الدولة الإسلامیة فی العراق والشام - ولایة خراسان) یا داعش خراسان، گروهیست متشکل از پیکارجویان افغانستانی و پاکستانی که در ۲۶ ژانویه ۲۰۱۵ رسماً توسط دولت اسلامی عراق و شام ایجاد شد. تمرکز این گروه بر مناطق سنی‌نشین کشور پاکستان، افغانستان، تاجیکستان و هند است و افرادی در این کشورها با آن‌ها اعلام بیعت کرده‌اند.[۱۷] در شهریور ۱۴۰۰ و پس از حمله‌های ۱۴۰۰ میدان هوایی کابل، داعش خراسان مسئولیت این حملات را برعهده گرفت. در این حملات، ۱۳ نظامی آمریکایی و دست‌کم ۱۶۹ افغان کشته شدند. این حملات همزمان با تخلیه نیروهای آمریکایی از افغانستان انجام گرفت و مرگبارترین حملات علیه نیروهای آمریکایی از سال ۲۰۱۱ بوده‌است.[۱۸][۱۹][۲۰]

حکومت اسلامی خراسان یا داعش خراسان
الدولة الإسلامیة فی العراق والشام - ولایة خراسان
رهبرانامیر:

فرماندهان میدانی:

تاریخ عملیات‌ها۲۶ ژانویه ۲۰۱۵-اکنون
مناطق فعالافغانستان
تاجیکستان
پاکستان
ایدئولوژیجهادگرایی سلفی، شیعه‌ستیزی، وهابی‌گری، خلافت گرایی
اندازهدر افغانستان:
۱٬۰۰۰ (تخمین آمریکا)[۹]
۲٬۵۰۰–۴٬۰۰۰ (گزارش سازمان ملل)[۱۰]
۱۰٬۰۰۰ (تخمین روسیه)[۱۱]
متحدین
معارضین
نبردها و جنگ‌هاعملیات خیبر

جنگ در افغانستان (۲۰۰۱–۲۰۲۱)

شکل‌گیریویرایش

اواخر سپتامبر ۲۰۱۴ گروه داعش که در اوج قدرت خود به سر می‌برد، نمایندگانی را به صورت مخفی به کشور پاکستان فرستاد. هدف این کار تشکیل یک گروه سلفی-جهادی مطابق با الگوهای رفتاری داعش بود. نمایندگان پس از چند ماه مذاکره با روسای قبایل محلی و رهبران گروه‌های شورشی پاکستان، به نتیجه نهایی رسیدند و پس از تبلیغات گسترده، این گروه با نام دولت اسلامی عراق و شام-خراسان کار خود را آغاز کرد. اولین اقدامات رهبران این گروه، پخش کردن صفحات تبلیغاتی، پرچم و جزوه‌های آموزشی با هدف گسترش ایدئولوژی گروه داعش بود. این جزوه‌ها علاوه بر آموزش‌های جدید نظامی، پیکارجویان محلی را به تبعیت از ابوبکر البغدادی تشویق می‌کرد.

رهبرانویرایش

داعش خراسان در ابتدای فعالیت خود هیج رهبری را انتخاب نکرده بود و به صورت موقت توسط شورای رهبری به کار خود ادامه می‌داد. با شدت گرفتن وظایف آن توسط حکومت مرکزی مستقر در عراق و شام، انتخاب یک فرد به عنوان رهبر در دستور کار بزرگانش قرار گرفت.

در ژانویه ۲۰۱۵ شش نفر با چهره‌های پوشیده در یک پیام ویدیویی، وفاداری خود را به ابوبکر البغدادی اعلام کرده و برای اولین بار به صورت رسمی اعلام موجودیت کردند.

حافظ سعید خانویرایش

حافظ سعید خان نخستین رهبر این گروه سلفی به‌شمار می‌رود که در همان پیام ویدیویی معروف به عنوان رهبر انتخاب شد. سعید خان که روابط گسترده‌ای با عشایر محلی و گروه‌های سلفی پاکستان داشت توانست تعدادی از پیکارجویان با تجربه و همچنین نظامیان فراری افغانستان را اطراف خود جمع کند. وی در ۲۶ ژوئیه ۲۰۱۶ به همراه تعدادی از نزدیکانش، توسط جنگنده‌های بدون سرنشین ایالات متحده آمریکا کشته شد.

عبدالحسین لوگوریویرایش

پس از مرگ حافظ سعید خان، عبدالحسین لوگوری به سمت او تکیه زد و به عنوان رهبر گروه دولت اسلامی عراق و شام-خراسان به کار خود ادامه داد. او در زمان مرگ رهبر پیشین این گروه به عنوان مشاور فعالیت می‌کرد و با نفوذی که داشت توانست در شورای رهبری به رهبری به هدف خود برسد. وی در تاریخ ۲۳ آوریل ۲۰۱۷ در حمله‌ای که تکاوران آمریکایی به مقر این گروه تدارک دیده بودند، در ننگرهار افغانستان به همراه چندین نفر از پیکارجویان داعش کشته شد.

عبدالرحمان غالبویرایش

عبدالرحمان غالب پس از مرگ عبدالحسین لوگوری با اختلافات شدیدی به رهبری رسید. چند ماه پس از انتخاب وی به عنوان رهبر گروه داعش خراسان، در ژوئیه ۲۰۱۷ توسط هواپیماهای پهپاد ایالات متحده آمریکا به قتل رسید.

پس از کشته شدن همه رهبران این گروه سلفی، شورای رهبری تا مدتی تصمیم گرفت که نام تمامی تصمیم‌گیران ارشد را مخفی نگاه دارد و تا ماه‌ها اسامی افراد رده بالای این گروه، رسانه‌ای نشد و کسی از وجود آن‌ها اطلاعی نداشت.

مولوی ضیا الحقویرایش

سرانجام با گزارش شورای امنیت سازمان ملل مشخص شد که مولوی ضیاء الحق که به ابو عمر الخراسانی نیز مشهور است، تا زمان مشخص شدن رهبر اصلی این گروه هدایت این گروه تروریستی را بر عهده داشته‌است.

مولوی عبداللهویرایش

سپس مولوی عبدالله معروف به مولوی اسلم فاروقی که پیش از این مسئولیت عملیات در منطقه خیبر پاکستان را عهده‌دار بود جایگزین مولوی ضیاء الحق شد.

عملیات‌هاویرایش

با این‌که شعار داعش خراسان به‌دست گرفتن کنترل قسمتی از هند، افغانستان، پاکستان و قسمتی از ایران است اما اکثر عملیات‌های این گروه در کشور پاکستان و افغانستان بوده‌است.

جدول زیر شدیدترین اقدامات داعش خراسان را نشان می‌دهد:

کشور عملیات
افغانستان   ۱۸ آوریل ۲۰۱۵ شخصی با کمربند انفجاری خود را بیرون یک بانک منفجر کرد. در این عملیات ده‌ها نفر کشته و زخمی شدند.
پاکستان   ۱۳رمه ۲۰۱۵ چند فرد مسلح با حمله به یک اتوبوس غیرنظامی، حدود ۵۰ نفر را به قتل رساندند.
افغانستان   ۲۰ ژوئن ۲۰۱۶ یک خودرو بمب‌گذاری شده در سر راه نگهبانان سفارت کانادا در افغانستان منفجر شد. در این عملیات حدود ۱۰ نفر کشته شدند.
افغانستان   در ۲۳ ژوئیه ۲۰۱۶ در واکنش به تجمعات مردم هزاره، دو فرد انتحاری در میان جمعیت اقدام به منفجر کردن خود کردند. این عملیات باعث کشته شدن ۵۰ نفر شد.
پاکستان   ۸ اوت ۲۰۱۶ چند فرد مسلح با حمله به یک بیمارستان در کویته باعث کشته شدن حدود ۹۴ نفر شدند. در این عملیات از بمب‌گذاری‌های محدود استفاده شده بود و اکثر بیماران به قتل رسیدند.
پاکستان   ۱۴ اکتبر ۲۰۱۶ یک افسر اطلاعاتی توسط این گروه کشته شد. این فرد یکی از نفوذی‌های این کشور به گروه داعش خراسان بود.
افغانستان   ۲۶ اکتبر ۲۰۱۶ حدود ۳۰ غیرنظامی شیعه ربوده و سپس کشته شدند.
افغانستان   ۲۶ اکتبر ۲۰۱۶ همزمان با کشتن ۳۰ غیرنظامی عملیات بمب‌گذاری صورت گرفت که در پی آن، ۴ تا ۱۵ نفر از بزرگان قبایل افغانستان کشته شدند.
پاکستان   ۱۶ فوریه در بمب‌گذاری در یکی از از زیارتگاه‌های پاکستان حدود ۲۵۰ نفر کشته شدند.
پاکستان   ۱۶ نوامبر ۲۰۱۶ پس از انفجار بمبی در مقابل یک رستوران در شهر کابی حدود ۱۹ نفر از دانشجویان کشته شدند.
افغانستان  ۲۸ دسامبر ۲۰۱۷ حدود ۵۵ نفر از دانشجویان شیعه در یک کنفرانس محلی توسط انفجار بمب کشته شدند.
افغانستان   ۲ نوامبر ۲۰۲۰ پس از بمب‌گذاری در دانشگاه کابل ۲۲ نفر کشته و ۲۲ دو نفر زخمی شدند، تمام کشته‌شدگان غیرنظامی و بیشتر آن‌ها دانشجو هستند.
افغانستان حمله‌های ۱۴۰۰ میدان هوایی کابل

هزینه‌هاویرایش

به گفته برخی منابع ایالت متحده آمریکا، صادرات مواد مخدر به داخل کشور ایران و پاکستان از مهم‌ترین درامدهای داعش خراسان می‌باشد. هر چند حرف و حدیث فراوانی پیرامون رهبران موجود است اما به نظر می‌رسد پشتیبانی مالی برخی ثروتمندان عرب مهم‌ترین منبع درآمد این گروه سلفی است.

نام‌گذاری به عنوان گروه تروریستیویرایش

در ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۵ ایالت متحده آمریکا، گروه داعش خراسان با نام اختصاری isis-kh را به لیست گروه‌های تروریستی این کشور اضافه کرد.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. "Army Rangers killed in Afghanistan were possible victims of friendly fire". Army Times. 28 April 2017.
  2. Barbara Starr; Ralph Ellis (8 May 2017). "ISIS leader in Afghanistan was killed in raid, US confirms". CNN. Archived from the original on 8 May 2017. Retrieved 8 May 2017.
  3. Browne, Ryan (14 July 2017). "US kills leader of ISIS in Afghanistan". CNN. Archived from the original on 14 July 2017. Retrieved 15 July 2017.
  4. "Statement by Chief Pentagon Spokesperson Dana W. White on death of ISIS-K leader in Afghanistan". U.S. Department of Defense. Archived from the original on 14 July 2017. Retrieved 15 July 2017.
  5. "ISIL leader in Afghanistan killed in air raids". aljazeera.com. Archived from the original on 27 August 2018. Retrieved 27 August 2018.
  6. "UN: Islamic State replaced leader in Afghanistan after visit from central leadership | FDD's Long War Journal". longwarjournal.org. 30 July 2019. Archived from the original on 31 July 2019. Retrieved 31 July 2019.
  7. "Archived copy". Archived from the original on 5 April 2020. Retrieved 5 April 2020.
  8. "Who Is the New Leader of Islamic State-Khorasan Province?". Lawfare. 2 September 2020.
  9. Gibbons-Neff, Thomas (14 July 2017). "Head of ISIS in Afghanistan killed in drone strike, U.S. officials say". Washington Post. Archived from the original on 9 March 2020. Retrieved 4 August 2021. The Pentagon assesses that the Islamic State presence in Afghanistan is down to less than 1,000 fighters, from a 2015 mark of 2,500.
  10. "ISIS in Afghanistan is still able to field thousands of fighters despite hellacious fight to destroy it". Military Times. 4 October 2019. Archived from the original on 4 August 2021. Retrieved 4 August 2021.
  11. Gul, Ayaz (23 December 2017). "Russia Says About 10,000 IS Militants Now in Afghanistan". Voice of America (VOA). Archived from the original on 4 August 2021. Retrieved 4 August 2021.
  12. "ISIS reportedly moves into Afghanistan, is even fighting Taliban". 12 January 2015. Archived from the original on 13 February 2015. Retrieved 3 October 2015.
  13. "IS claims responsibility for Quetta attack, 31 killed". India Today. Archived from the original on 25 July 2018. Retrieved 25 July 2018.
  14. Khalid Alokozay and Mujib Mashal. "ISIS Claims Assault That Killed 7 Near Pakistani Consulate in Afghanistan". New York Times. Archived from the original on 13 January 2016. Retrieved 13 January 2016.
  15. Hawramy, Fazel (8 June 2018). "Iran faces new threat as Kurdish jihadis join IS in Afghanistan". Al-Monitor. Archived from the original on 1 July 2019. Retrieved 1 July 2019.
  16. "Islamic State: renewed bay'ah from Khorasan province - IFI Monitoring". 1 July 2019. Archived from the original on 1 July 2019.
  17. Mar 8, P. Naveen / TNN / Updated:; 2017; Ist, 14:02. "Madhya Pradesh blast: Madhya Pradesh train blast: 'Mastermind' Al-Qasim, a self-proclaimed India 'emir' of 'Khorasan group' | Bhopal News - Times of India". The Times of India. Retrieved 2021-08-29.
  18. "American forces keep up airlift under high threat warnings". AP NEWS. 2021-08-27. Retrieved 2021-08-29.
  19. Facebook؛ Twitter؛ options، Show more sharing؛ Facebook؛ Twitter؛ LinkedIn؛ Email؛ URLCopied!، Copy Link؛ Print (۲۰۱۵-۰۸-۰۸). «At least 48 dead: Kabul's deadliest day since 2011». Los Angeles Times (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۲۹.
  20. "Islamic State claims responsibility for Kabul airport blasts". the Guardian. 2021-08-26. Retrieved 2021-08-29.