رازیانه یا بادیانه یا بادیان (نام علمی: Foeniculum vulgare) گیاهی است گلدار از راسته کرفس‌سانان (Apiales)، از تیره چتریان (Apiaceae) از سرده رازیانه‌ها (Foeniculum). این گیاه سرشار از ترکیباتی مشابه هورمون زنانه استروژن (فیتواستروژنها) است.[نیازمند منبع] رازیانه بومی جنوب غربی آسیا و جنوب اروپا به ویژه بخش مدیترانه‌ای است.[نیازمند منبع]

رازیانه
Foeniculum vulgare.JPG
رازیانه شکفته
رده‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
(طبقه‌بندی‌نشده): آوندداران
(طبقه‌بندی‌نشده): گیاهان گلدار
(طبقه‌بندی‌نشده): دولپه‌ای‌های نو
(طبقه‌بندی‌نشده): آستریدها
راسته: کرفس‌سانان
تیره: چتریان
سرده: رازیانه‌ها
گونه: رازیانه
نام دوبخشی
Foeniculum vulgare

خواص رازیانهویرایش

یک عدد رازیانه متوسط حاویِ حدود ۷۳ کالری، ۳ گرم پروتئین و ۱۷ گرم کربوهیدرات است و مقدار کمی چربی بدون کلسترول دارد. همچنین رازیانه حاوی مقدار زیادی فیبر است.

رازيانه داراى ويتامين‏A ,B ,C و مقدارى فسفر و آهك است و براى مبتلايان به رماتيسم و ناتوانى تجويز می ‏شود. رازيانه علاوه بر اينكه دافع كرمهاى روده بوده، اگر 15 گرم تخم رازيانه را در يك ليتر آب دم‏كرده و هر روز يك فنجان مصرف شود براى اعصاب و دستگاه هاضمه فوق‏العاده مفيد و مؤثر است. جوشانده ساقه و برگ آن را چنانچه به حالت گرمى روى پستان زنان شيرده قرار دهند رفع التهاب نموده و از بند آمدن مجارى شير جلوگيرى مى‏نمايد. براى رفع سرفه و آسم بايد از ميوه نيم‏كوب آن به اندازه يك قاشق قهوه‏خورى در يك فنجان آب جوش ريخته و كمى هم عسل به آن اضافه نمايند. دم‏كرده ميوه نيم‏كوب آن بادشكن قوى بوده و از ميوه رازيانه نوعى شربت درست مى‏نمايند كه براى درد گلو و گرفتگى صدا ثمره ‏بخش است.[۱]

با توجه به نبود مستندات علمی از مصرف این گیاه در دوران شیردهی خودداری گردد.[۲] مصرف این گیاه در دوران بارداری ممنوع است.[۲]

از جمله خواص رازیانه، به موارد زیر می‌توان اشاره کرد:

جوان کننده پوست[نیازمند منبع]، ضد بلغم و صفرا[نیازمند منبع]، دارای استروژن بالا[نیازمند منبع]، افزایش شیر[۲] و درمانگر اختلالات قاعدگی در زنان[نیازمند منبع]، ملین و مسهل[نیازمند منبع]، سوء هاضمه[۲] و اشتها آور[نیازمند منبع]، ادرار آور[نیازمند منبع]، ضد نفخ[۲]، درمان سندرم روده تحریک‌پذیر[نیازمند منبع]، رفع آسم و سرفه[نیازمند منبع]، ضد ورم و التهاب روده[نیازمند منبع] [۲]

مضرات رازیانهویرایش

رازیانه چون گرم است بنابراین برای گرم مزاج ها خوب نیست و آنها باید آن را با سکنجبین بخورند.

بطور کلی استفاده زیاد از رازیانه معده را سست کرده و تشنج می آورد.

ترکیبات شیمیائی رازیانهویرایش

رازیانه دارای حدود ۱۰٪ روغن، کمی مواد قندی و موسیلاژ و حدود ۴٪ اسانس می باشد.

روغن رازیانه دارای ۴٪ اسید پال میتیک (Palmitic acid) ٪۲۲ اسید اولئیک (Oleic acid) ٪۱۴ اسید لینولئیک (Linoleic acid) ۶۰٪ اسید پتروسلینیک Petroselenic) (acid می باشد.

اسانس رازیانه که از تقطیر میوه آن بوسیله بخار آب بدست می آید مایعی است زرد کم رنگ و معطر که بر اثر ماندن، کم کم قهوه ای می شود.

در صد گرم برگ رازیانه تازه، مواد زیر موجود است: آب ۹۰ گرم، پروتئین 2/5 گرم، چربی 0/4گرم، مواد نشاسته ای 4/5 گرم، کلسیم ۱۰۰ میلی گرم، پتاسیم 400گرم، فسفر ۵۰ میلی گرم، آهن 2/5 میلی گرم، ویتامین آ 3500واحد، ویتامین سی 30 میلی گرم

نگارخانهویرایش

منابعویرایش

  1. آیت الله نورانی، مصطفی، دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى، ج‏3، ص: 41
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ «فواید و مضررات مصرف رازیانه». دانشگاه علوم پزشکی قزوین. دانشگاه علوم پزشکی قزوین معاونت غذا و دارو. دریافت‌شده در ۲ نوامبر ۲۰۱۹.