باز کردن منو اصلی

زُبَیْده بنت جعفر (۷۶۶ - ۸۳۱م)، همچنین شناخته‌شده به زبیده هاشمیّه (نسب:زبیده بنت جعفر بن منصور) دختر عمو، همسر هارون الرشید و مادر امین بود وی یکی از تواناترین و زیرک ترین زنان عصر خود بود.[۱] نامش «أمة العزیز» بود، اما به زبیده مشهور شد؛ گویند پدربزرگش منصور او را برای سفیدرویی، زیبائی و تابناکی، «زبیده» نامید. عین زبیده در مکه به او منسوب است. پس از مرگ هارون الرشید و قتل امین، مردان مأمون او آزار دادند، سپس زبیده به مأمون شکایت‌نامه‌ای نگاشت و مأمون او را اکرام کرد و در کاخِ دارالخلافه اسکان داد.

زبیده بنت جعفر
زبیده هاشمیّه
زادروز۷۶۶م
بغداد
درگذشت۸۳۱م/ ۲۱۶ق
بغداد

زبیده بسیار به حجاج رسیدگی می‌کرد و بناهایی در راهِ حج به دستور او ساخته می‌شد، او را باتقوا، پرهیزکار و نیکوکار توصیف کردند. ۱۰۰ ندیمهٔ حافظ قرآن داشت. اخبار و حکایت‌های بسیاری از او در کتاب‌های ادبیات عربی و فارسی هست. نشست‌های حفظ و قرائت قرآن در محافل ادبی نزد او برگزار می‌شد و نویسندگان و مورّخان، زمزمهٔ کنیزان زبیده که قرآن را تلاوت می‌کردند را به صدای زنبورها تشبیه کرده‌اند.[۲]

منابعویرایش

  1. ألتونجی، محمد (۲۰۰۱). معجم أعلام النساء. بیروت: دارالعلم للملایین. ص. ۹۴.
  2. بعلبکی، منیر (۱۹۹۲). «زبیدة». فرهنگ‌زندگی‌نامهٔ المورد (به عربی). بیروت: دارالعلم للملایین. ص. ۲۱۹. شابک ۹۹۵۳۹۰۱۱۶۳. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)