ساب ۳۹ گریپن

ساب ۳۹ گریپن (به سوئدی: Saab 39 Gripen) جنگنده چندمنظوره سبک و تک‌موتوره است که توسط شرکت سوئدی ساب سوئد طراحی و تولید گردیده‌است. گریپن (به معنی شیردال) که در ۱۹۸۸ برای اولین بار به پرواز درآمده بود، در سال ۱۹۹۷ به نیروی هوایی سوئد پیوست و جایگزین جنگنده‌های ساب ۳۵ دراکن و ساب ۳۷ ویگن شد. این هواپیما در سال‌های بعد به کشورهای آفریقای جنوبی، تایلند، جمهوری چک، مجارستان و برزیل هم فروخته شد.

ساب ۳۹ گریپن
Saab-JAS-39 at ILA 2010 05.jpg
یک فروند گریپن متعلق به نیروی هوایی سوئد
نوع هواپیما هواپیمای جنگنده، تهاجمی و عملیات شناسایی
کشور سازنده سوئد
شرکت سازنده ساب
نخستین پرواز ۹ دسامبر ۱۹۸۸
تاریخ رونمایی ۱ نوامبر ۱۹۹۷
بکارگیرنده(ها) سوئد، آفریقای جنوبی، تایلند، جمهوری چک و مجارستان
تعداد ساخته‌شده حدوداً ۲۴۷ فروند[۱]
هزینهٔ پروژه ۱۳٫۵۴ بیلیون  دلار آمریکا (2006)[۲]
بهای هر فروند ۳۰–۶۰ میلیون  دلار آمریکا برای JAS 39C[۳][۴][۵][۶]

گریپن جت مافوق صوتی با سرعت بیش از دو ماخ است که مثل جنگنده‌های قبلی شرکت ساب از طراحی بال‌مثلثی و بدون دم همراه با کانارد بهره می‌برد. مدل‌های تازه‌تر ساب ۳۹ به تجهیزات سوخت‌گیری هوایی هم مجهز شده‌اند و مدل‌های صادراتی آن سازگاری قابل توجهی با استانداردهای ناتو دارند. این جنگنده از یک موتور ولوو-فلایگموتور نیرو می‌گیرد که از موتور آمریکایی جنرال الکتریک اف۴۰۴ اقتباس شده‌است. موتوری که در جنگنده‌های اف-۱۸ هورنت هم نصب شده‌است.

نیروی هوایی سوئد به تازگی سفارش خرید جدیدترین مدل گریپن را داده‌است که از یک موتور ارتقاءیافته با نام اف۴۱۴جی و رادار آرایه فازی فعال بهره می‌برد. در این مدل که با نام سوپر گریپن یا گریپن ان‌جی شناخته می‌شود، ظرفیت سوخت داخلی هواپیما هم به‌طور قابل توجهی افزایش یافته‌است.
طی قرارداد امضاء شده بین سوئد و برزیل، خط تولید یک ساب گریپن پیشرفته با نام گریپن E برای برزیل ساخته شده‌است. گریپن-E نخستین پروازهای آزمایشی خود را در سال ۲۰۱۹ انجام داد. برزیل به‌طور کمینه به ۱۰۰ فروند گریپن-E نیاز دارد.[۷][۸]

مشخصاتویرایش

JAS 39C/Dویرایش

 
Gripen engine nozzle

Data from Saab Gripen,[۹][۱۰] Saab,[۱۱][۱۲] Aviation Week[۱۳]

ویژگی‌های کلی

  • خدمه: 1 JAS 39C / 2 JAS 39D
  • طول: ۱۴٫۱ متر (۴۶ فوت ۳ اینچ) JAS 39C
۱۴٫۸ متر (۴۹ فوت) JAS 39D
  • پهنای بال: ۸٫۴ متر (۲۷ فوت ۷ اینچ)
  • ارتفاع: ۴٫۵ متر (۱۴ فوت ۹ اینچ)
  • مساحت بال‌ها: ۳۰ متر مربع (۳۲۰ فوت مربع)
  • وزن خالی: ۶٬۸۰۰ کیلوگرم (۱۴٬۹۹۱ پوند)
  • بیشترین وزن برخاست: ۱۴٬۰۰۰ کیلوگرم (۳۰٬۸۶۵ پوند)
  • پیشرانه هواگرد: ۱ عدد afterburning turbofan engine Volvo RM12،‏ ۵۴ کیلونیوتن (۱۲٬۰۰۰ پوند-نیرو) خطای عبارت: نویسه نقطه‌گذاری شناخته نشده «۱» dry, ۸۰٫۵ کیلونیوتن (۱۸٬۱۰۰ پوند-نیرو) با پس‌سوز

عملکرد

  • حداکثر سرعت: ۲٬۴۶۰ کیلومتر بر ساعت (۱٬۵۲۹ مایل بر ساعت؛ ۱٬۳۲۸ گره) +
  • بیشینه سرعت: ماخ ۲
  • بُرد رزمی: ۸۰۰ کیلومتر (۴۹۷ مایل؛ ۴۳۲ مایل دریایی)
  • Ferry range: ۳٬۲۰۰ کیلومتر (۱٬۹۸۸ مایل؛ ۱٬۷۲۸ مایل دریایی)
  • حداكثر ارتفاع: ۱۵٬۲۴۰ متر (۵۰٬۰۰۰ فوت)
  • حد شتاب جی: +۹ −۳
  • بارگیری بال: ۲۸۳ کیلوگرم بر متر مربع (۵۸ پوند بر فوت مربع)
  • نیرو به وزن: ۰٫۹۷
  • Takeoff distance: ۵۰۰ متر (۱٬۶۴۰ فوت)
  • Landing distance: ۶۰۰ متر (۱٬۹۶۹ فوت)

جنگ‌افزار

Avionics

  • Radar: PS-05/A Pulse-Doppler

JAS 39E/Fویرایش

Data from Saab Gripen,[۹][۱۰] Saab,[۱۴][۱۵][۱۶] Aviation Week[۱۳]

ویژگی‌های کلی

  • خدمه: 1 JAS 39E / 2 JAS 39F
  • طول: ۱۵٫۲ متر (۴۹ فوت ۱۰ اینچ) JAS 39E
۱۵٫۹ متر (۵۲ فوت) JAS 39F
  • پهنای بال: ۸٫۶ متر (۲۸ فوت ۳ اینچ)
  • ارتفاع: ۴٫۵ متر (۱۴ فوت ۹ اینچ)
  • مساحت بال‌ها: ۳۰ متر مربع (۳۲۰ فوت مربع)
  • وزن خالی: ۸٬۰۰۰ کیلوگرم (۱۷٬۶۳۷ پوند)
  • بیشترین وزن برخاست: ۱۶٬۵۰۰ کیلوگرم (۳۶٬۳۷۶ پوند)
  • Internal fuel capacity: ۳٬۴۰۰ کیلوگرم (۷٬۵۰۰ پوند)
  • پیشرانه هواگرد: ۱ عدد afterburning turbofan engine General Electric F-414G, ۹۸ کیلونیوتن (۲۲٬۰۰۰ پوند-نیرو) با پس‌سوز

عملکرد

  • حداکثر سرعت: ۲٬۴۶۰ کیلومتر بر ساعت (۱٬۵۲۹ مایل بر ساعت؛ ۱٬۳۲۸ گره) +
  • بیشینه سرعت: ماخ ۲
  • بُرد رزمی: ۱٬۵۰۰ کیلومتر (۹۳۲ مایل؛ ۸۱۰ مایل دریایی) +
  • Ferry range: ۴٬۰۰۰ کیلومتر (۲٬۴۸۵ مایل؛ ۲٬۱۶۰ مایل دریایی) +
  • حداكثر ارتفاع: ۱۶٬۰۰۰ متر (۵۲٬۰۰۰ فوت)
  • حد شتاب جی: +۹ -۳
  • بارگیری بال: ۲۸۳ کیلوگرم بر متر مربع (۵۸ پوند بر فوت مربع)
  • نیرو به وزن: ۱٫۰۴
  • Takeoff distance: ۵۰۰ متر (۱٬۶۴۰ فوت)
  • Landing distance: ۶۰۰ متر (۱٬۹۶۹ فوت)

جنگ‌افزار

Avionics

نگارخانهویرایش

منابعویرایش

  1. "Gripen Multirole Fighter: In Use". Saab. Archived from the original on 30 October 2013. Retrieved 23 July 2011.
  2. "Sticker Shock: Estimating the Real Cost of Modern Fighter Aircraft" (PDF). Defense Aerospace (communiqué). July 2006. Retrieved 15 January 2014.
  3. "The JAS-39 Gripen: Sweden's 4+ Generation Wild Card". Defense industry daily. 2014. Retrieved 2016-10-16.
  4. Pirone, Sabine (14 April 2009). "Saab Fails to Land Gripen Orders, Threatening Output" (news). Bloomberg. Archived from the original on 31 August 2012. Retrieved 6 April 2017.
  5. "Saab pinning its hopes on moving Gripen to Brazil". China daily. 2009-07-08.
  6. "Stark milstolpe av Gripenprojektet". My news desk (press release). Archived from the original on 25 February 2014. Retrieved 6 April 2017. Unknown parameter |trans_title= ignored (help)
  7. https://saab.com/gripen/our-fighters/gripen-fighter-system/gripen-e-series/gripen-e/
  8. https://www.youtube.com/watch?v=BjTT6PSK2Yc
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ Spick 2000, p. 431.
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ Williams 2003, p. 90.
  11. "Dimensions", Gripen (PDF) (product sheet), Saab, archived from the original (PDF) on 30 October 2013, retrieved 14 October 2010
  12. "Advanced Weapons Flexibility", Gripen (PDF) (product sheet), Saab, archived from the original (PDF) on 30 October 2013, retrieved 20 July 2011.
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ "Program Dossier: JAS 39 Gripen" (PDF), Aviation Week, September 2014, archived from the original (PDF) on 9 August 2017.
  14. Gripen E/F (website), Saab, retrieved 29 August 2019
  15. "Gripen E in brief" (PDF). Saab. Archived from the original (PDF) on 2016-06-15.
  16. "Gripen NG Performance, Facts and Figures" (PDF). Saab. Archived from the original (PDF) on 2015-10-16.
  17. "Raven ES-05". Leonardo. Archived from the original on 2019-12-03.
  18. "Active Electronically Scanned Array (AESA) Fire Control Radar" (PDF). Leonardo. Archived from the original (PDF) on 2020-01-04.
  19. "Selex ES Raven AESA Radar on Gripen NG". Saab. 2015. Archived from the original on 2016-01-29.
  20. "Infrared Search & Track System" (PDF). Leonardo. Archived from the original (PDF) on 2020-01-04.