ساتراپ

حاکم یک استان در ایران باستان
(تغییرمسیر از ساتراپی)

ساتراپ شکل یونانی‌شدهٔ واژهٔ خشتر پاون (به پارسی باستان: xšaθrapāwn) است که در زمان هخامنشیان به فرماندار یا استاندار یکی از بخش‌های شاهنشاهی گفته می‌شد.

ساتراپی‌های شاهنشاهی هخامنشی
ساتراپ‌های شاهنشاه هخامنشی

ریشه‌شناسیویرایش

واژهٔ خشترپاون از پارسی باستان، در پهلوی به شکل شَهرَب و در زبان پارسی نو نیز شَهرَب (به معنی شهربان)، درآمده‌است. شهرب به چم استاندار به کار می‌رفته‌است.[نیازمند منبع] این واژه در زبان یونانی به ساتراپ تبدیل شده‌است[۱] (Satrap). اسکندر و سلوکوس (۳۱۲–۲۸۱ پیش از میلاد) جانشین او نیز سرزمین‌های خود را به شهربانی‌های فراوانی بخش کرده بودند. سرزمین‌های سلوکوس ۷۲ بخش و برای هر کدام یک شهربان برگمارد ولی شهربانی‌های او کوچک‌تر از شهربانی‌های هخامنشی و اسکندر بوده است.[۲]

در دوران سلوکیانویرایش

از سال ۳۳۰ تا ۳۲۸ پیش از میلاد شماری از ایرانیان توسط اسکندر به عنوان ساتراپ گمارده می‌شوند و برخی از فرماندهان ایرانی در ارتش اسکندر مشغول به کار می‌گردند. به این ساتراپ‌ها، فَرَتَرَکه گفته می‌شد.[۳]

منابعویرایش

  1. مشیرالدوله، حسن پیرنیا، ایران باستان،"قسمت تمدنی و فرهنگی تاریخ دورهٔ هخامنشیان"
  2. پیرنیا، حسن خان مشیرالدوله، ایران باستان (باستانی)، ج ۱ ص ۴۳۸ و ج ۲ ص ۱۴۶۷ و ج ۳ ص ۲۰۹۳
  3. CHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1 iranicaonline.org