باز کردن منو اصلی
شینه‌های ۱۵۰۰ آمپری در جعبه توزیع برق یک ساختمان بزرگ.
تصویر شینه چندتایی در یک پست برق

تمام ژنراتور‌ها، ترانسفورماتور‌ها، سیم‌ها و کابل‌های یک نیروگاه یا تبدیل گاه که ولتاژ برابری دارند با یک شمش یا یک رسانا به نام شینه یا باس‌بار (Busbar) در هر فاز بهم متصل می‌شوند.[۱] در شینه تمام انرژی ژنراتورها، ترانسفورماتورها یا هر دو بهم می‌پیوندند و از آنجا بطور مستقیم با همان ولتاژ یا به کمک ترانسفورماتور افزاینده یا کاهنده با ولتاژ دیگر به مصرف‌کننده‌ها یا شینه‌های دیگر هدایت می‌گردند. ازاین‌رو می‌توان گفت که شینه وسیله جمع و پخش انرژی در آن واحد است. شینه‌ها را می‌توان به دو دسته کلی تقسیم کرد:

  1. شینه ساده
  2. شینه چندتایی

انواع شین‌ها از نظر ظاهریویرایش

سیم هواییویرایش

جنس این نوع شین معمولاً از جنس آلومینیوم مقاوم شده با فولاد است (ACSR) که از انعطاف خوبی برخوردار است.[۲]

لوله‌ایویرایش

این نوع شین برای جریان‌های نامی بیشتر از ۳۰۰۰ آمپر اقتصادی تر است.[۲]

شمش با مقطع مستطیلیویرایش

این نوع شین عموماً از جنس مس است و بیشتر در تأسیسات داخلی بکار می‌رود زیرا انشعاب گرفتن از شمش تخت نسبت به لوله‌ای آسانتر است.[۲]

محاسبات باسبارویرایش

باسبارها یا همان شمش یا شینه از جنس آلومینیوم و مس برای هدایت جریان الکتریکی ساخته می‌شود. در صنعت برای استفاده از شمش‌های مسی سختی آن را می‌سنجند. اگر در مکانی احتمال نیروی مکانیکی بر روی شمش باشد از باسبار با اندیس F بالا استفاده می‌کنند. جریان اتصال کوتاه خیلی زیاد، احتمال افتادن شی سنگین روی باسبارها مخصوصاً در فضای باز یا همان باسبار outdoor زیاد بودن زمان اتصال کوتاه و موارد دیگر می‌تواند نیروی مکانیکی بر روی شمش ایجاد کند. F بالا باعث عدم از بین رفتن باسبار می‌شود. اما هنگامی که نیروی مکانیکی زیادی بر روی باسبار به وجود نمی‌آید می‌توان از اندیس F پایین‌تر استفاده کرد. به این صورت که هر چه F بیشتر باشد باسبار دارای استحکام مکانیکی بالاتر و هدایت الکتریکی کمتر، و هر چه F کمتر باشد هدایت الکتریکی بیشتر و استحکام مکانیکی کم می‌شود. بازه مقدار F از ۲۵ الی ۳۷ می‌باشد؛ که حد وسط ۳۰ در نظر گرفته می‌شود و بالاتر از ۳۰ دارای استحکام مکانیکی بیشتر می‌باشد.

منابعویرایش

  1. سلطانی، مسعود (۱۳۸۶). تجهیزات نیروگاه جلد ۱. مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران. شابک ۹۶۴-۰۳-۳۸۹۷-۴.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ هوشمند، رحمت‌الله (۱۳۸۶). طراحی پست‌های فشار قوی. انتشارات دانشگاه اصفهان. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۸۶۵۸-۷۸-۱.

<https://www.civilica.com/Paper-ELEMECHCONF02-ELEMECHCONF02_139=انتخاب-شمش-و-دستورالعمل-اجرایی-باسبار.html />