عبدالله هدایت

سیاست‌مدار ایرانی

ارتشبد عبدالله خان هدایت نخستین رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران ایران، وزیر جنگ دوره پهلوی و نخستین کسی بود که در ایران به درجه ارتشبدی رسید.

عبدالله هدایت
Abdullah Hedayat.jpg
رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران ایران
مشغول به کار
مرداد ۱۳۳۴ – ۲۴ اسفند ۱۳۳۹
در زمانِمحمدرضا شاه پهلوی
پس ازپست ایجاد نشده بود[پانویس ۱]
پیش ازسپهبد عبدالحسین حجازی
وزیر جنگ
مشغول به کار
۲۸ مرداد ۱۳۳۲ – مرداد ۱۳۳۴
نخست‌وزیرسرلشکر فضل‌الله زاهدی
و حسین علاء
پس ازمحمد مصدق
پیش ازسرلشکر احمد وثوق
مشغول به کار
۱۱ تیر ۱۳۲۹ – فروردین ۱۳۳۰
نخست‌وزیرسپهبد حاج‌علی رزم‌آرا
پس ازسپهبد مرتضی یزدان‌پناه
پیش ازسپهبد علی‌اصغر نقدی
مشغول به کار
(سرپرست)
۲۰ مهر ۱۳۲۳ - آذر ۱۳۲۳
نخست‌وزیرمحمد ساعد
پس ازسرلشکر محمدحسین فیروز
پیش ازابراهیم زند
اطلاعات شخصی
زاده۱۲۷۸ خورشیدی
تهران،
درگذشت۲۲ فروردین ۱۳۴۷
ملیت ایران
محل
تحصیل
مدرسه توپخانه پواتیه
شغلسیاستمدار
مذهباسلام
خدمات نظامی
خدمت/شاخهنیروی زمینی شاهنشاهی ایران
درجهارتشبد

عبدالله خان پسر غلامرضان خان مخبرالدوله و از نوادگان رضاقلی‌خان هدایت ادیب و تذکره‌نویس دوره قاجار بود. او از محصلانی بود رضا خان سردار سپه در خرداد ۱۳۰۲ که وزیر جنگ بود، برای تحصیل به مدارس نظامی فرانسه اعزام کرد. وی در مدرسه توپخانهٔ پواتیه تحصیل کرد.[۱]


هدایت در فروردین ۱۳۱۳ به درجه سرهنگ و بعد سرتیپی ارتقاء یافت.[۱] در کابینه محمد ساعد در سال ۱۳۲۳ که ابراهیم زند وزیر جنگ شد، او را معاون خود کرد و در ۲۲ تیر آن سال با این سمت به مجلس معرفی کرد.

هدایت از نظامیانی بود که با عضویت در کمیته نجات وطن به سرلشکر زاهدی پیوسته برای سرنگونی مصدق تلاش می‌کردند.[۲] هدایت اولین نظامی بود که درجه ارتشبدی گرفت. پس از کودتای ۲۸مرداد در کابینهٔ تیمسار زاهدی وزیر جنگ و بعد از آن رئیس ستاد کل (سپس‌تر ستاد بزرگ‌ارتشتاران) شد. مدت کوتاهی سناتور شد و بعد به محاکمه کشیده شد و چندی در زندان بسر برد.[۱]

جستارهای وابستهویرایش

یادداشتویرایش

  1. پیش از ایجاد سمت «ریاست ستاد بزرگ‌ارتشتاران»، سمت «ریاست ستاد ارتش» وجود داشت که آخرین متصدی آن سرلشکر نادر باتمانقلیچ بود.

پانویسویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ دکتر باقر عاقلی (۱۳۸۶رضاشاه و قشون متحدالشکل، تهران: نشر نامک، ص. ۱۵۷، شابک ۹۶۴-۶۸۹۵-۰۵-۰
  2. یرواند آبراهامیان (۱۳۸۹ایران بین دو انقلاب، تهران: نشر مرکز، ص. ۲۵۱، شابک ۹۷۸-۹۶۴-۳۰۵-۳۸۹-۵