عصمت دولتشاهی

عصمت‌الملوک دولتشاهی (۱۲۸۴ در کرمانشاه – ۳ مرداد ۱۳۷۴ در تهران) آخرین همسر رضا شاه پهلوی و سوگلی او بود که نَسَبی قاجاری داشت. عصمت از نوادگان فتحعلی شاه قاجار بود و رضاشاه علاقه فراوانی به او داشت.

عصمت دولتشاهی
Esmat Dowlatshahi.jpg
زاده۱۲۸۴ خورشیدی
کرمانشاه
درگذشته۳ مرداد ۱۳۷۴ (۹۰ سال)
بیمارستان دی، تهران
آرامگاه
قطعه ۳۷ ردیف ۹۱ شماره ۲۵ بهشت زهرا تهران
همسر
فرزند(ان)عبدالرضا پهلوی
احمدرضا پهلوی
محمودرضا پهلوی
فاطمه پهلوی
حمیدرضا پهلوی
نام کامل
عصمت‌الملوک دولتشاهی
پدرغلامعلی دولتشاهی (مجلل‌الدوله دولتشاهی)
مادرمُبتهج‌الدوله مُراد
دین و مذهباسلام شیعه

ازدواج با رضاشاهویرایش

رضاشاه از طریق امیرلشکر خدایارخان خدایاری با عصمت‌الملوک دولتشاهی دختر غلامعلی میرزا مجلل‌الدوله دولتشاهی که بعدها از سوی رضا شاه به سمت ریاست تشریفات داخلی دربار پهلوی منصوب شد، آشنا گردید و پس‌از چندی وی را به عقد خود درآورد. رضاشاه از بخت خود شکرگزار بود که همسری خنده‌رو و مهربان و خوشرو مانند عصمت الملوک نصیب او کرده‌است.[۱]

عصمت‌الملوک از سال ۱۳۰۲ که وارد دربار شد تا تاج‌گذاری رضا شاه پهلوی در سال ۱۳۰۵، سه فرزند به نام‌های عبدالرضا، احمدرضا، محمودرضا و سال‌های بعد دو فرزند دیگر با نام‌های فاطمه و حمیدرضا به دنیا آورد.

واقعه حرم فاطمه معصومهویرایش

در سال ۱۳۰۶ وی به همراه شمس و اشرف راهی حرم فاطمه معصومه شدند. وی در غرفه‌های بالای رواق چادرهای سیاه و سفیدشان را تعویض نمود اما چون در این کار اندکی تعلل کرد چند لحظه‌ای بی‌حجاب ماند. در همین زمان محمدتقی بافقی که بر منبر بود به شدت به این امر اعتراض کرد و نزدیک بود که در همین مورد بلوایی در قم برپا شود. زمانی که خبر به رضاشاه پهلوی مخابره شد وی با عده‌ای از قشون فوراً به سمت قم حرکت کرد و شیخ را در حرم شخصاً با عصا تنبیه نمود.[۲][نیازمند منبع]

همراهی با رضاشاه در تبعیدویرایش

عصمت‌الملوک دولتشاهی به هنگام تبعید رضاشاه، همراه وی به جزیره موریس رفت. رضاشاه عصمت خانم را آنقدر دوست داشت که گاهی در جزیره موریس هنگام تبعید می‌گریست که چرا جریان حوادث به گونه ای پیش رفته که عصمت خانم ناچار شده به موریس بیاید.[۳] عصمت‌الملوک همراه رضاشاه به تبعید رفت ولی پس از چندماه به تهران بازگشت.

فعالیتهای عصمت‌الملوک دولتشاهیویرایش

وی از ابتدا وارد سیاست نشد. اما از نفوذ خود در به کار گماردن اقوام خویش در پست‌های مهم استفاده شایانی کرد. پس از مرگ رضاشاه در ویلای شخصی خود در شمیران اقامت کرد.

پس از انقلابویرایش

۲۸روز پس از خروج محمدرضا پهلوی شاه ایران از کشور، در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ انقلاب اسلامی به پیروزی رسید. بیشتر اعضای خانواده پهلوی از جمله محمدرضاشاه و فرح، ملکه تاج الملوک مادرشاه، شمس و اشرف خواهران شاه و سایر اعضای خاندان پهلوی به خارج از کشور رفتند. ملکه عصمت پهلوی همسر آخر رضاشاه از معدود اعضای خاندان پهلوی بود که مانند همدم السلطنه دختر بزرگ رضاشاه و حمیدرضا پهلوی کوچکترین پسر رضاشاه پس از انقلاب ۱۳۵۷ در تهران ماند و به خارج از کشور نرفت.

مصاحبه با عصمت دولتشاهیویرایش

رسولی، محقق و نویسنده در سال ۱۳۷۳ و ۱۳۷۴ گفتگویی را با عصمت دولتشاهی همسر رضاشاه در اواخر عمرش انجام داده‌است. عصمت پهلوی در این گفتگو خاطرات خود را دربارهٔ رضاشاه، فرزندانش، واقعه حرم معصومه و … را بیان کرده‌است.[۴]

مرگویرایش

عصمت‌الملوک دولتشاهی ۱۷سال پس از انقلاب اسلامی در تاریخ ۳ مرداد ۱۳۷۴ در سن ۹۰ سالگی در تهران درگذشت و در بهشت زهرا دفن گردید.

نگارخانهویرایش

پانویسویرایش

  1. معتضد، خسرو (۱۳۸۷). تاجهای زنانه. جلد اول (ویراست اول). تهران: نشر البرز. ص. ۲۴۰ و ۲۴۶. شابک ۹۷۸۹۶۴۴۴۲۵۹۷۴.
  2. . جام جم https://web.archive.org/web/20150113094709/http://www1.jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100004206988. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ ژانویه ۲۰۱۵. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  3. معتضد، خسرو (۱۳۸۷). تاجهای زنانه. جلد اول (ویراست اول). تهران: نشر البرز. ص. ۲۴۰ و ۲۴۶. شابک ۹۷۸۹۶۴۴۴۲۵۹۷۴.
  4. معتضد، خسرو (۱۳۸۷). تاجهای زنانه. جلد اول. تهران: نشر البرز. شابک ۹۷۸۹۶۴۴۴۲۵۹۷۴.

منابعویرایش