باز کردن منو اصلی

کارشناسی‌ارشد (فوق‌لیسانس) دوره‌ای از آموزش عالی است که پیش‌نیاز ورود به آن، داشتن مدرک کارشناسی است. گذراندن دورهٔ کارشناسی‌ارشد، برحسب رشته به دو طریق ناپیوسته و پیوسته امکان‌پذیر است.[۱] ورود به دانشگاه برای ادامه تحصیل در این مقطع در ایران نیازمند شرکت در آزمون کارشناسی ارشد است، البته دانشجویان استعداد درخشان برای ادامه تحصیل می‌توانند کارشناسی‌ارشد بدون کنکور شرکت کنند که در صورت صلاح دید دانشگاه بدون آزمون وارد این مقطع می‌شوند.

محتویات

انواع کارشناسی ارشدویرایش

کارشناسی ارشد ناپیوستهویرایش

دورهٔ دوساله بعد از کارشناسی است و پذیرش دانشجو برای این دوره از طریق آزمون ورودی تحصیلات تکمیلی انجام می‌شود. پذیرفته‌شدگان برحسب رشته با گذراندن ۲۸ تا ۳۲ واحد درسی که ۴ تا ۱۰ واحد آن به پایان‌نامه اختصاص دارد، به اخذ مدرک کارشناسی‌ارشد ناپیوسته نائل می‌شوند. مدت تحصیل این دوره که دورهٔ تکمیلی غالب رشته‌های آموزش‌عالی محسوب می‌شود، به‌طور معمول دو سال و سقف مدت تحصیل این دوره ۳ سال تعیین شده‌است.[۱]

کارشناسی‌ارشد پیوستهویرایش

دوره‌ای از آموزش عالی است که در رشته‌های خاص به‌اجرا گذاشته می‌شود. پیش‌نیاز ورود به دوره، داشتن دیپلم یا مدرک پیش‌دانشگاهی است و پذیرفته‌شدگان برحسب رشته، با گذراندن حداقل ۱۷۲ و حداکثر ۱۸۲ واحد درسی به اخذ مدرک نائل می‌شوند. مدت تحصیل به‌طور معمول ۵ سال و طول مجاز دوره ۷ سال می‌باشد. پذیرش در رشته‌های تحصیلی با مقطع کارشناسی‌ارشد پیوسته، از طریق آزمون سراسری انجام می‌شود.[۱]

کارشناسی ارشد یا فوق لیسانس، مقطع تحصیلی پس از کارشناسی در دانشگاه‌های ایران است. به دوره کارشناسی ارشد و دکترا به صورت کلی تحصیلات تکمیلی می‌گویند. کارشناسی ارشد معادل درجه مسترز (به انگلیسی: Masters) در دانشگاه‌های غربی است.

مخفف عنوان کارشناسی ارشدویرایش

بسته به رشته تحصیلی، یکی از عناوین زیر به فارغ‌التحصیلان کارشناسی ارشد اطلاق می‌گردد:

طول دوره کارشناسی ارشدویرایش

کسب دانشنامه (مدرک) در این مقطع بسته به دانشگاه، برنامه‌ریزی آموزشی و میزان فشردگی آموزش و پژوهش معمولاً نیازمند یک تا سه سال تحصیل پس از دوره کارشناسی است. البته بر اساس آیین‌نامه دوره کارشناسی ارشد وزارت علوم، طول این دوره چهار ترم است که در صورت صلاحدید دانشگاه تا دو ترم قابل تمدید است. ضمن این که دانشجو باید تا قبل از نیمسال سوم، پروپوزال خود را ارائه دهد (برای دوره‌های آموزشی-پژوهشی).

همچنین بر اساس آیین‌نامه این دوره به دو صورت آموزشی-پژوهشی و آموزشی ارائه می‌شود.

در پایان دوره‌های آموزشی-پژوهشی دانشجو باید با ارائه پایان‌نامه یا تز ایده‌ها و نتایج تحقیقات خود را انتشار دهد و این امر از طریق تدوین پروپوزال صورت می‌پذیرد و در واقع بعد از تصویب پروپوزال و تأیید نهایی موضوع، مرحله نگارش پایان‌نامه آغاز می‌شود.

اما در شیوه آموزشی، دانشجو پس از گذراندن واحدهای درسی و بدون ارائه پایان‌نامه، از این مقطع دانش‌آموخته می‌شود.[۲]

با توجه به این که دانشجویان کارشناسی ارشد دوره آموزشی-پژوهشی تمایل زیادی داشتند که همانند دوره آموزشی از ارائه پایان‌نامه معاف شوند، در دی ماه سال 96 معاون آموزشی وزارت علوم اعلام کرد که ارائه‌ پایان‌نامه در مقطع ارشد الزامی است.[۳]

شیوه‌های پذیرش کارشناسی ارشد در کشورویرایش

پذیرش در مقطع کارشناسی ارشد در حال حاضر به طور عمده از طریق برگزاری آزمون کارشناسی ارشد صورت می‌گیرد.

اما داوطلبانی که دارای شرایط آیین‌نامه کارشناسی ارشد استعداد درخشان[۴] باشند، می‌توانند بدون شرکت در کنکور پذیرش شوند. مهم‌ترین شرطی که این آیین‌نامه برای پذیرش کارشناسی ارشد بدون آزمون در نظر گرفته است شرط معدل است. به نحوی که دانشجویان متقاضی باید جزو ۱۵ درصد برتر دانشجویان ‎هم‌ورودی رشته خود براساس سه چهارم واحدهای گذرانده‌شده تا پایان نیمسال ششم باشند.

علاوه بر این شروط زیر هم برای پذیرش ارشد بدون کنکور باید برآورده شود:

  • حداکثر در مدت ۸ نیمسال فارغ‎التحصیل شده باشند.
  • برای سال تحصیلی بلافاصله پس از دانش‎آموختگی تقاضای پذیرش کنند.
  • پذیرش بر اساس آیین‌نامه کارشناسی ارشد بدون آزمون استعدادهای درخشان صرفاً برای یک بار امکان‌پذیر است.
  • پذیرش دانشجو در رشته‌های تحصیلی مرتبط به تشخیص گروه آموزشی و تأیید شورای آموزشی دانشگاه امکان‌پذیر است.

دانشگاه آزاد برای مقطع ارشد همانند دوره کارشناسی پذیرش بدون کنکور ندارد و این دانشگاه نیز بر اساس آیین‌نامه ارشد استعداد درخشان که خودش تدوین کرده دانشجو می‌پذیرد. بر اساس آخرین تغییرات کلیه حائزین شرایط درخواست‌کننده دوره کارشناسی ارشد بدون آزمون دانشگاه آزاد باید شامل استعدادهای برتر و فارغ‌التحصیلان ممتاز براساس حداقل معدل ۱۶ برای رشته‌های غیر علوم انسانی و ۱۷ برای رشته‌های علوم انسانی و سایر شرایط مندرج در شیوه‌نامه اجرایی براساس امتیازات حاصل از معدل و سایر شاخص‌های مرتبط ارزیابی و براساس ظرفیت ۱۰ درصدی برای هر یک از رشته‌محل‌های انتخابی باشند.[۵]

منابعویرایش

  • «فصل دوم». در انتخاب رشته، انتخاب آینده، راهنمای انتخاب رشته آزمون سراسری … تألیف دکتر کورش پرند، غلامرضا یادگارزاده و دکتر ابراهیم خدایی. چاپ هفتم. تهران: مرکز انتشارات سازمان سنجش کشور، مرکز انتشارات سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور، ۱۳۹۱. شابک ‎۱-۱۷۹-۱۵۳-۹۶۴-۹۷۸.