پایان‌نامه (thesis) یا رساله (dissertation) یا تِز (به فرانسوی: thèse) یا تیزِس (به انگلیسی: thesis) نوشتاری است که دانشجویان در موضوعی خاص مربوط به رشتهٔ تحصیلی خود، برای دریافت مدرک تحصیلی می‌نویسند.

آگهی جشن دکتری در تاریخ ۷ ژوئیهٔ ۱۷۲۱

در پایان‌نامهٔ دانشجویان موضوع یا سؤالی را بررسی کرده و از راه تجزیه و تحلیل یا تجارب عملی یا آزمایشی به آن پاسخ می‌دهند. به بیان دیگر پایان‌نامه شامل استدلال موضوعی، ارائهٔ پژوهشی تجربی، حاصل کارآموزی یا عصاره‌ای از درس‌های آموخته‌شده در دوران تحصیلی دانشجوست که با راهنمایی استادان نگارش و تدوین می‌شود. پایان‌نامه با عنوان و محتوای تکراری در هیچ سیستم آموزشی و در هیچ مقطع تحصیلی‌ای تعریف نشده‌است و همهٔ دانشجویان موظف به نگارش پایان‌نامه با موضوع و محتوای جدید هستند.

اغلب پایان‌نامه‌های دوره کارشناسی به صورت نوشتاری حاصل از گردآوری تحقیقات دیگر می‌باشد. در حالی که پایان‌نامه در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری لزوماً باید موضوع جدیدی را مورد هدف قرار دهد.

در بسیاری از متون از کلمهٔ «پایان‌نامه» برای نوشتار پایان دورهٔ دورهٔ کارشناسی یا کارشناسی ارشد و از کلمهٔ «تز» یا «رساله» برای نوشتار پایان دورهٔ دکتری استفاده می‌شود. تفاوت «تز» و «رسالهٔ دکتری» با پایان‌نامهٔ دورهٔ کارشناسی یا کارشناسی ارشد، جدید بودن و نوآوری پژوهش‌های انجام‌شده و همچنین حجم بیشتر این تحقیقات در دورهٔ دکتری است.

به عبارتی دیگر پایان‌نامه دوره کارشناسی یا کارشناسی ارشد گاهی می‌تواند ارائه نتایج پژوهشی توسعه گونه در مطالعات و تحقیقات پیشین باشد اما «تز» یا «رساله» لزوماً باید نتایج حاصل از پژوهش ایده‌ای نوین یا ارائه راه حلی برای مسئله‌ای که تاکنون حل نشده بوده‌است، باشد.

پایان‌نامه و رساله به کمک استادان راهنما نگارش می‌شوند و در آخر در یک جلسه متشکل ار استادان و دانشجویان دیگر در قالب گزارش کار ارائه داده می‌شود. پایان‌نامه کارشناسی ارشد دارای پروپوزال می‌باشد.

ساختار ویرایش

پایان نامه دارای صفحه عنوان، چکیده، فهرست مطالب است و شامل فصول مختلف مانند مقدمه، بررسی ادبیات، روش شناسی، نتایج، بحث و کتابشناسی یا معمولاً بخش مراجع است. پایان نامه در ساختار خود مطابق با زمینه های مختلف تحصیلی (هنر، علوم انسانی، علوم اجتماعی، فناوری، علوم تجربی و غیره) متفاوت هستند.

کارگروه پایان نامه ویرایش

کارگروه پایان نامه ( یا کمیته پایان نامه ) کمیته ای است که بر پایان نامه یک دانشجو نظارت می کند. در ایالات متحده، این کارگروه ها معمولاً متشکل از یک استاد راهنما یا مشاور اولیه و دو یا چند عضو کمیته هستند که بر پیشرفت پایان نامه نظارت می کنند و همچنین ممکن است به عنوان کمیته بررسی یا هیئت داوران در بررسی شفاهی پایان نامه عمل کنند[۱] .

نقش استاد راهنما ویرایش

نقش استاد راهنمای پایان نامه کمک و حمایت از دانشجو در تحصیل و تعیین آمادگی پایان نامه برای امتحان است. پایان نامه توسط دانشجو نوشته می شود نه استاد راهنما.

تجارت پایان‌نامه ویرایش

پایان‌نامه‌ها به صورت غیرقانونی خرید و فروش می‌شوند. در این زمینه وب‌گاه‌هایی به‌وجود آمده‌اند که اقدام به فروش پایان‌نامه‌های از پیش آماده‌شده با عنوان، مشخصات و مبلغ معین می‌کنند. قیمت پایان‌نامه‌ها با توجه به مقطع تحصیلی (کارشناسی، کارشناسی ارشد، یا دکترا) متفاوت است.[۲]

جستارهای وابسته ویرایش

منابع ویرایش

  1. "Thesis". Wikipedia (به انگلیسی). 2023-11-18.
  2. «3 نمونه از یک طرح کلی برای پایان‌نامه». expertmemoire. دریافت‌شده در 10-08-2022. تاریخ وارد شده در |بازبینی= را بررسی کنید (کمک)

پیوند به بیرون ویرایش