پروتکل ارتباطات

مجموعه قوانینی که چگونگی ارتباطات را قانونمند می‌سازد.
(تغییرمسیر از قرارداد (رایانه))

قرارداد ارتباطات یا پروتکل ارتباطات (به انگلیسی: Communications Protocol) در شبکه‌های رایانه‌ای به مجموعه قوانینی گفته می‌شود که چگونگی ارتباطات را قانونمند می‌کند. نقش پروتکل در کامپیوتر مانند نقش زبان برای انسان است. برای مطالعۀ یک کتاب نوشته‌شده به فارسی باید خواننده شناخت مناسبی از زبان فارسی داشته باشد. برای ارتباط موفقیت‌آمیز دو دستگاه در شبکه، باید هر دو دستگاه از یک پروتکل یکسان استفاده کنند.

در علوم رایانه و ارتباطات، پروتکل عبارت است از استاندارد یا قراردادی که برای ارتباط میان دو گره برقرار می‌شود. پروتکل اتصال میان دو گره، انتقال داده‌ها میان آن دو و تبادلات میان را ممکن کرده و آن را کنترل می‌کند. پروتکل در ساده‌ترین حالت می‌تواند به عنوان قوانین ادارۀ منطق، ترکیب و همزمانی ارتباطات در نظر گرفته شود. پروتکل‌ها ممکن در سخت‌افزار یا نرم‌افزار یا ترکیبی از این دو پیاده‌سازی شوند. پروتکل در پایین‌ترین سطح رفتار اتصال سخت‌افزاری را تعریف می‌کند. معنی لغوی پروتکل مجموعه قوانین است.

کارکردهاویرایش

از آنجا که پروتکل‌ها در کارکرد و پیچیدگی بسیار متفاوتند و انواع زیادی دارند، بیان کردن تعریف یا توصیفی عام در مورد آن‌ها دشوار است. بیشتر پروتکل‌ها یک یا چند مورد از ویژگی‌های زیر را دارا هستند:

  • شناسایی بستر فیزیکی اتصال (سیمی یا بی‌سیم) یا تشخیص وجود نقطهٔ مقصد یا نود (node) مقصد
  • توافق مراودهٔ اتصال (هندشیکینگ)
  • مذاکره در مورد ویژگی‌های مختلف اتصال
  • آغاز کردن و پایان دادن به پیام‌های رد و بدل شده و برآوری نیاز ناشی از آن
  • پایان دادن به جلسهٔ گفتگو یا اتصال
  • قالب بندی پیام‌ها
  • برآوردن نیاز ناشی از پیام‌های دریافتی ناقص یا بدقالب بندی شده (تصحیح خطا)
  • دریافتن قطع ناگهانی ارتباط یا اتصال

برخی انواع پروتکل‌هاویرایش

برخی انواع شناخته شدهٔ پروتکل‌ها عبارتند از:

منابعویرایش