للوا

(تغییرمسیر از لله‌وا)

لَـلِوا (تلفظ شود: Lale Va) یا نی چوپان نام سازی بادی از جنس نی در فرهنگ موسیقی تبرستان است. این ساز در گیلان و تالش «لَـله» نامیده می‌شود. در فارسی از آن با عنوان «نی چوپان» هم نامبرده‌اند. نام لَـله وا برگرفته از دو واژۀ تبری «لَـله» و «وا» می‌باشد، که لَـله به معنی نی و وا به معنی باد است.

لَلِوا
جعبه اطلاعات ساز
رده‌بندیسازهای بادی چوبی
محدودهٔ صوتی
Range flute.png
سازهای مرتبط
نوازندگان
محمدرضا اسحاقی گرجی، سید جمال محمدی

ساختارویرایش

جنس للوا از ساقه‌های گیاه نی بوده و دارای هفت بند و شش گره است که پنج سوراخ آن در جلو و یکی در پشت قرار دارد. تفاوت آن با نی هفت‌بند این است که دهانه «نی» برای اینکه به آسانی میان دندان‌ها قرار گیرد به طرف داخل تراشیده شده و یک قطعه فلز یا تلق روی آن قرار می‌گیرد؛ در حالی که دهانه «للـه‌وا» از طرف خارج تراش خورده تا به‌راحتی روی گوشه لب قرار گرفته و برای نوازنده ایجاد مزاحمت نکند. همچنین تعداد سوراخ‌های للوا در مازندران در مقایسه با گیلان و تالش یک سوراخ بیشتر است که برای اجرای مقام‌های نزدیک به همایون استفاده می‌شود.[۱]

تاریخچهویرایش

این ساز با زندگی دامپروری و آرمان‌ها و ارزش‌های گالش‌ها و چوپانان ارتباط دارد. قدیمی‌ترین نغمه‌های این ساز مربوط به چرای دام‌ها و وصف دامند. بعدها برخی نغمات و قطعات مربوط به رپرتوار سرنا و قطعات موسیقی مراسمی مانند «رقص مقوم» یا برخی نغمه‌های آوازی مانند «کتولی» و «کل‌حال» نیز با این ساز خوانده شدند.

در حال حاضر، مهم‌ترين نغماتی كه توسط اين ساز اجرا می‌شوند، به شرح زير است:

اميری، كتولی، سماحال، كشتی مقوم، بورسری، كمرسری، كل‌حال، نقرسری، سلك‌حال، چراغ‌حال، مش‌حال ، تريكه‌سری، جلويی، رقصی (رقص مقوم)، سماحال، غريبی، همه ره بُردن، ياغی بورده، كردِ حال (چپون‌حال) و گروهی از ترانه‌ها و ريزمقام‌ها


جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. . کاسپین ۲۴ http://www.caspian24.ir/خبر/ثبت-ملی-ساز-للوا-در-مسیر-سنگ-اندازی. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)

منابعویرایش