لیقوان روستایی در استان آذربایجان شرقی است که در دهستان مهران‌رود بخش باسمنج شهرستان تبریز واقع شده‌است. جمعیت این روستا در سال ۱۳۹۵ خورشیدی بالغ بر ۵٬۱۲۲ نفر بوده‌است.[۱]

لیقوان
غارهای نگهداری پنیر در لیقوان
غارهای نگهداری پنیر در لیقوان
اطلاعات کلی
کشور ایران
استانآذربایجان شرقی
شهرستانتبریز
بخشباسمنج
دهستانمهران‌رود
لیقوان بر ایران واقع شده‌است
لیقوان
۳۸°۰۰′شمالی ۴۶°۳۰′شرقی / ۳۸٫۰۰°شمالی ۴۶٫۵°شرقی / 38.00; 46.5
مردم
جمعیت۵٬۱۲۲
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا۲٬۴۰۰ متر
اطلاعات روستایی
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۴۱

این روستا نهمین روستای پرجمعیت استان آذربایجان شرقی است و دومین روستای پرجمعیت در بین روستاهایی است که در خارج از حریم شهرهای اطراف قرار گرفته‌اند؛ به همین جهت، احتمال ارتقای لیقوان به شهر وجود دارد.[۲]

پیشینهویرایش

این روستا دارای آثار تاریخی مربوط به دوران پس از میلاد و اوایل اسلام است. تا امروز نام این دهکده چندین بار تغیر یافته‌است؛ درگذشته نام این دهکده معروف به «وان» بوده که به مرور زمان و تغیر لهجه‌ها به «لوان» و بعدها به «لیقوان» تغیر یافته‌است.

مهم‌ترین واقعه‌ای که در دوره معاصر در لیقوان اتفاق افتاده‌است حمله افراد حزب دموکرات آذربایجان در سال ۱۳۲۴ به این روستا و قتل ارباب بود. حاج احتشام لیقوانی از بزرگترین مالکان آذربایجان در دوره فئودال بود و سران فرقه دموکرات در تبریز تصمیم می‌گیرند مبارزه علیه فئودال‌های آذربایجان و ریشه کن کردن حاکمیت اربابی را از لیقوان شروع کنند.[۳]

وضعیت طبیعیویرایش

لیقوان یکی از روستاهای بزرگ آذربایجان شرقی است و در ۳۶ کیلومتری جنوب شهر تبریز و شمال کوه‌های سهند و در کنار رودخانه مهران‌رود واقع شده‌است. جاده ارتباطی لیقوان تبریز از مسیر دروازه تهران شهر تبریز شروع شده و بعد از گذر از شهر باسمنج و روستاهای هروی (هربی) بیروق (بره) به روستای لیقوان می‌رسد.

روستای لیقوان از جنوب‌غربی با روستای سفیده‌خوان (اسپرج‌خون)، از شمال با روستای بیرق و از شرق با روستای متنق همسایه‌است و از جنوب به رشته کوه‌های سهند منتهی می‌شود.[۴]

در لیقوان آب و هوای سرد زمستانی و معتدل تابستانی حاکم است. لیقوان همواره تحت تأثیر اقلیم سردسیری سهند است. سراسر دره لیقوان تا سهند را گدازه‌های آتشفشانی پوشانده‌است. آب و هوای لیقوان در زمستان‌ها بسیار سرد و در تابستان‌ها معتدل و مطبوع می‌باشد.[۵]

 
کوه سهند در نزدیکی لیقوان

مردمویرایش

این روستا بیش از یک هزار خانوار ساکن دارد که اکثریت مردم آن به دامداری و کشاورزی مشغول هستند و با رونق گرفتن بخش دامداری و توزیع فراورده‌های لبنیاتی در کشور، یکی از با رونق‌ترین و معروف‌ترین روستاهای آذربایجان شرقی محسوب می‌شود.

از آنجایی که که مطابق با نخستین اصل انقلاب شاه و مردم یا همان اصلاحات اراضی مالکیت اراضی ۱۸۰۰۰ روستای بزرگ کشور در سال ۱۳۴۱ شمسی به روستاییان واگذار گشت، نام روستای لیقوان هم در این فهرست آمده بود.[۶]

از جمله اشخاص برجسته لیقوان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. احتشام‌الدوله لیقوانی: ارباب منطقه آذربایجان در دوره فئودال[۵]
  2. فیروز لیقوانی: نماینده مردم آذربایجان در بیست و چهارمین دوره مجلس شورای ملی (قبل از انقلاب اسلامی ایران)[۷]
  3. یحیی لیقوانی: رئیس ساواک تبریز (قبل از انقلاب اسلامی ایران)[۸]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. «تعداد جمعیت و خانوار به تفکیک تقسیمات کشوری براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵» (اکسل). درگاه ملی آمار.
  2. «سند آمایش استان آذربایجان شرقی». سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان آذربایجان شرقی. دریافت‌شده در ۱ ژوئن ۲۰۲۰.
  3. خاماچی، بهروز (۱۳۷۰). طواف سهند. تبریز: انتشارات ذوقی. صص. ۴۶.
  4. «لیقوان». لیقوان. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۹-۱۴.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ خاماچی، بهروز (۱۳۷۰). طواف سهند. تبریز: انتشارات ذوقی. صص. ۴۴.
  6. Pahlavi، Farah Diba (۲۰۰۴). Erinnerungen. Bergisch-Gladbach. صص. ۱۳۵.
  7. «مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ آوریل ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۱۱ آوریل ۲۰۱۷.
  8. مظفر شاهدی. «زندگینامه رؤسای ساواک». گذرستان.