میدان شهرداری (رشت)

میدان مرکزی شهر رشت

میدان شهرداری رشت کنونی در شهر رشت، با ساختمانهایی به سبک معماری اروپای شرقی مربوط به دوره پهلوی اول است که در دوره قاجار به دلیل وجود عمارات دیوانی رشت به «میدان درب دیوانی» مشهور بود. این میدان که امروزه به یاد شهدای سرپل ذهاب «میدان شهدای ذهاب» نامیده می‌شود، در تاریخ ۲۶ آذر ۱۳۵۶ با شمارهٔ ثبت ۱۵۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۱]

میدان شهرداری رشت
Rasht Municipality Mansion in an Autumn night.jpg
ناممیدان شهرداری رشت
کشورایران
استاناستان گیلان
شهرستانرشت
اطلاعات اثر
نام‌های قدیمیمیدان درب دیوانی
کاربریمجموعه تاریخی، شهرداری، موزه
دیرینگیدوره پهلوی اول
دورهٔ ساخت اثردوره پهلوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت۱۵۱۶
تاریخ ثبت ملی۲۶ آذر ۱۳۵۶

تاریخچهویرایش

بر طبق خبر درج شده در روزنامه پرورش شماره ۱۳۵ چهارشنبه اول تیر ماه ۱۳۰۵، اداره بلدیه رشت در این تاریخ به ساختمان نوساز خود انتقال یافت. ساختمانی که با الهام از معماری نئوکلاسیک اروپا به ویژه معماری سنت پیترزبورگ روسیه و توسط معماران ایرانی مقیم رشت ساخته شد و هم‌اکنون نیز پس از گذشت ۷۵ سال مقر شهرداری رشت است.

 
ساختمان شهرداری رشت

ساختمان شهرداری و برج ساعت آن که نماد شهر رشت می‌باشد و نیز موزه پست و ساختمان قدیمی هتل ایران می‌باشد. مجموعه بناهای میدان شهرداری رشت در اوایل سلطنت رضا شاه پهلوی (۱۳۰۴-۱۳۲۰ ه‍. ش) احداث شده‌است. برج ساعت شهرداری که نماد شهر رشت محسوب می‌شود، به هنگام وقوع زلزله مهیب و ویرانگر گیلان در سال ۱۳۶۹ آسیب دیده بود که چندی بعد به صورت سابق بازسازی گردید. مجموعه شهرداری مربوط به دوره پهلوی است و در رشت، میدان شهرداری واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۶ آذر ۱۳۵۶ با شمارهٔ ثبت ۱۵۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۱]

طرح‌های آتیویرایش

ترمیم سگنفرش خیابانهای اطراف میدان شهرداری رشت، تبدیل اداره پست به موزه پست و ساختمان هتل ایران به گنجینه مردم‌شناسی و پس از انتقال شهرداری به ساختمان جدید ساختمان فعلی تبدیل به موزه بلدیه رشت و مرکز اسناد شهرداری رشت خواهد شد.[۲][۳]

ویژگی‌هاویرایش

اجرای موزیک زنده به‌طور روزانه در صبحگاه و مناسبت‌ها توسط گروه ارکستر شهرداری رشت رو به روی درب شهرداری داخل محوطه میدان و در محوطه مخصوص گروه ارکستر از ویژگی‌های بی‌نظیر شهرداری رشت است.

زنگ ساعت مجموعه در هر ساعت برابر با عدد ساعت و هر نیم ساعت یک زنگ به صدا در می‌آید. میدان شهرداری رشت اکنون دارای قدمتی است که می توان از آن به عنوان یک مکان تاریخی نام برد چرا که عمر مجموعه بناهای این میدان نزدیک به یک قرن است. وقتی یک مکان عمومی با چنین قدمتی هنوز هم مرکز فعالیت‌های شهری است می توان آن را به عنوان یک تاریخچه و فرهنگ به دنیا معرفی کرد. میدان شهرداری رشت را باید به جهانیان معرفی کرد تا برای دیدن فرهنگ و تاریخ بخشی از مردم ایران به این مکان دیدنی بیایند و نوع زندگی مردم رشت را به تماشا بنشینند. وقتی هر زمان که به میدان شهرداری رشت قدم بگذاری دسته دسته کبوترهایی ببینی که روی سنگفرش‌های میدان شهرداری رشت نشسته‌اند و در حال خوردن دانه‌هایی هستند که مردم شهر برای آن‌ها خریداری کرده‌اند و روی زمین پاشیده‌اند یعنی می‌توانی روی انسانیت و فرهنگ غنی مردم شهر حساب ویژه‌ای باز کنی. برای شناختن فرهنگ یک مردم گاهی می‌توان چشم‌ها را بست و تنها استشمام کرد. بوی ماهی دودی که ابتدای بازار میدان شهرداری رشت را پر کرده، بوی عطر داغ و شیرین کلوچه فومن، بوی مخصوص کباب‌های رشت حتی در ساعات اولیه صبح یعنی اینجا زندگی رنگ و بوی خاصی دارد که در جایی دیگر نیست.[۴]

نمای سراسرنما از مجموعه ساختمان‌های میدان شهرداری رشت پیش از بازپیرایی آن

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر». وزارت راه و شهرسازی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹.
  2. http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=8504100104
  3. http://guilan.irib.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=48937:تبديل-ساختمان-شهرداري-رشت-به-موزه-بلديه&catid=618:آرشیو-کلی-خبر&Itemid=242[پیوند مرده]
  4. معین، ناهید حسینی (۲۰۲۰-۰۳-۰۳). «میدان شهرداری رشت یکی از بهترین میدان‌های شهری جهان». ویرگول. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۰۳.